موسسه مطالعات ایران اوراسیا - آخرين عناوين آسیای مرکزی :: نسخه کامل http://www.iras.ir/fa/china Fri, 20 Oct 2017 08:45:10 GMT استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0 /skins/default/fa/normal02/ch01_newsfeed_logo.gif تهیه شده توسط موسسه مطالعات ایران اوراسیا http://www.iras.ir/ 100 70 fa نقل و نشر مطالب با ذکر نام موسسه مطالعات ایران اوراسیا آزاد است. Fri, 20 Oct 2017 08:45:10 GMT آسیای مرکزی 60 گزارش تصویری‌: روزهای بدخشان در سغد؛ پیوندهای منطقه‌ای در تاجیکستان http://www.iras.ir/fa/doc/gallery/3341/1/گزارش-تصویری-روزهای-بدخشان-سغد-پیوندهای-منطقه-ای-تاجیکستان ایراس: تاجیکستان کشوری عمدتا کوهستانی است. کوه‌ها فاصله زیادی میان مناطق مختلف ایجاد کرده‌اند. فاصله زیاد باعث شده که در هر منطقه فرهنگ و سنت‌های محلی خاصی شکل بگیرد. نبود ارتباطات و مراودات کافی مردمان این مناطق را تا حدی با هم بیگانه کرده و آنها درباره همدیگر اطلاع کافی ندارند. این امر موجب نوعی منطقه‌گرایی شده که از معضلات اجتماعی عمده تاجیکستان است و در شروع جنگ داخلی دهه ۱۹۹۰ میلادی عاملی تاثیرگذار بوده است. مقامات محلی در دو منطقه سغد و بدخشان، در شمال و شرق تاجیکستان، که با هم فاصله زیادی دارند، تصمیم گرفته‌اند با برگزاری هفته‌های فرهنگی به آشنایی و نزدیکی بیشتر مردمان این دو منطقه کمک کنند. پارسال هفته فرهنگ سغد در بدخشان دایر شده بود، امسال هفته فرهنگ بدخشان در سغد که طی روزهای اخیر ادامه داشت برگزار شد.  در چارچوب این ایده صدها تن از ساکنان بدخشان محصولات هنر دستی خود را در شهر خجند، مرکز استان سغد، به نمایش گذاشتند. در ادامه تصاویری از این هفته فرهنگی با هم می بینیم. ]]> آسیای مرکزی Sun, 17 Sep 2017 09:46:03 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/gallery/3341/1/گزارش-تصویری-روزهای-بدخشان-سغد-پیوندهای-منطقه-ای-تاجیکستان «ساپار عیسی‌کاف» بخت اول نخست وزیری قرقیزستان http://www.iras.ir/fa/doc/news/3311/ساپار-عیسی-کاف-بخت-اول-نخست-وزیری-قرقیزستان ایراس: «دنیس برداکاف» کارشناس سیاسی قرقیز با اشاره به استفعای «سورنبای جین بیک اف» نخست وزیر سابق و برگزاری نشست پارلمانی در تاریخ 3 شهریور با هدف انتخاب و تأیید نخست وزیر جدید قرقیزستان، گفت: به احتمال زیاد «ساپار عیسی‌کاف» رئیس دفتر ریاست جمهوری به عنوان نخست وزیر این کشور انتخاب می‌شود. وی ادامه داد: این موضوع از همان زمانی که عیسی‌کاف مسئول اجرای پروژه «جامعه پاک» در قرقیزستان شد، کلید خورد. برداکاف با اشاره به اینکه عیسی‌کاف در سمت رئیس دفتر ریاست جمهوری چندین بار تعدادی از اجلاس دولتی را مدیریت کرده، اظهار داشت: به احتمال زیاد ائتلاف اکثریت پارلمان در 25 و 26 آگوست برابر با 3 و 4 شهریور نامزدی وی را برای سمت نخست وزیری مورد تأیید قرار می‌دهد. این کارشناس قرقیز ادامه داد: بر اساس تغییرات جدید در قانون اساسی که در دسامبر سال 2017 به طور کامل اجرا می‌شود نخست وزیر اختیارت بیشتری خواهد داشت. برداکاف تصریح کرد: انتخاب عیسی‌کاف به عنوان نخست وزیر جدید قرقیزستان شانس‌ «عمربک بابان‌اف» یکی از نامزدهای مطرح انتخابات ریاست جمهوری برای پیروزی را تضعیف می‌کند. وی افزود: بابان‌اف در برنامه انتخاباتی خود روی جوانان، نوآوری‌ها و مبارزه با فساد مالی تأکید دارد و پروژه «تازا کام» نیز این مشکلات را حل می‌کند. این کارشناس قرقیز تصریح کرد: ساپار عیسی‌کاف جوان و با انرژی است و انتصاب وی به سمت نخست وزیری به نفع سورنبای جین بیک اف خواهد بود و شرایط وی را در مناطق شمالی قرقیزستان بهبود می‌بخشد. ساپار عیسی‌کاف سیاستمدار 40 ساله‌ و عضو حزب «سوسیال دموکرات» است. وی در حال حاضر ریاست دفتر ریاست جمهوری قرقیزستان را به عهده دارد و یکی از نزدیکان «الماس بیگ آتامبایف» می‌باشد. جین بیک اف بعد از تأیید نامزدی وی برای شرکت در انتخابات ریاست جمهوری از طرف کمیسیون مرکزی انتخاباتی قرقیزستان روز دوشنبه استفعا داد. پارلمان قرقیزستان باید 25 اوت جلسه‌ای اضطراری برگزار کرده و ساختار جدید دولت را تنظیم و تأیید کند. منبع: فارس ]]> آسیای مرکزی Wed, 23 Aug 2017 13:28:11 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/news/3311/ساپار-عیسی-کاف-بخت-اول-نخست-وزیری-قرقیزستان حذف چین بازی اصلی کاخ سفید در زمین افغانستان http://www.iras.ir/fa/doc/news/3310/حذف-چین-بازی-اصلی-کاخ-سفید-زمین-افغانستان ایراس: «اژدر کورتف» یکی از کارشناسان مرکز مطالعات استراتژیک روسیه گفت: در پس استراتژی جدید کاخ سفید در افغانستان هدف ویژه ای مبنی بر حذف و تضعیف چین نهفته است. وی با بیان اینکه نسخه جدید استراتژی آمریکا در افغانستان منافع چین را تحت تأثیر قرار می‌دهد خاطرنشان کرد: دولت «دونالد ترامپ» اخیرا به طور فعال در نزدیکی مرزهای «پکن» از جمله کره شمالی و افغانستان تنش ایجاد می‌کند. وی همچنین با اظهار این نکته که پکن در چارچوب پروژه «کمربند اقتصادی جاده ابریشم» و «سازمان همکاری شانگهای» حضور دارد، گفت: تخریب این طرح‌ها یا حداقل تضعیف سرعت توسعه آن هدف دولتترامپ می‌باشد. کورتف در بخش دیگری از سخنان خود افزود: سیاست «واشنگتن» در افغانستان دچار شکست شده و برنامه جدید دولت ترامپ چیزی را در این کشور تغییر نخواهد داد. وی با اشاره به قصد ترامپ جهت انتقال 4 هزار نظامی آمریکایی به افغانستان گفت: زمانی که آمریکا با ائتلاف 100 هزار نفری نتوانست وضعیت در این کشور را بهبود بخشد افزایش نیروهای نظامی نیز به وی کمکی نخواهد کرد. کورتف افزود: اگر داعش در سوریه کاملاً شکست بخورد افغانستان به کانون جدید تروریست‌های بین‌المللی تبدیل می‌شود. وی افزود: زیرا جنگویان بین المللی در منطقه خاورمیانه به دنبال مناطق جدید خواهند بود که افغانستان می‌تواند به چنین حوزه‌ای تبدیل شود. کارشناس مرکز مطالعات استراتژیک روسیه تصریح کرد: بنابراین در صورت شکست داعش در خاورمیانه باید انتظار تشدید فعالیت و انتقال جنگجویان این سازمان تروریستی در افغانستان و در نتیجه تشدید جنگ داخلی در این کشور را داشت. منبع: فارس ]]> آسیای مرکزی Wed, 23 Aug 2017 13:26:00 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/news/3310/حذف-چین-بازی-اصلی-کاخ-سفید-زمین-افغانستان دور جدید مذاکرات سیاسی بین «عشق‌آباد» و «ابوظبی» برگزار شد http://www.iras.ir/fa/doc/news/3309/دور-جدید-مذاکرات-سیاسی-بین-عشق-آباد-ابوظبی-برگزار ایراس: «بردینیاز میاتی‏‌اف» معاون وزیر خارجه ترکمنستان که در رأس هیأت عالی رتبه سیاسی به ابوظبی سفر کرده‌ است امروز با «احمد عبدالرحمن الجرمن» معاون امور سیاسی وزارت خارجه امارات متحد عربی دیدار و گفت‌وگو کرد. براساس این گزارش، معاونان دستگاه سیاست خارجی ترکمنستان و امارات در جریان این گفت‌وگو طیف وسیعی از مسائل مرتبط با روابط دوجانبه سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و توریسم را مورد بحث و تبادل نظر قرار دادند. معاون وزیر خارجه امارات در این زمینه علاقه دولت خود جهت گسترش روابط بین «ابوظبی» و «عشق‌آباد» را اعلام کرد و افزود: این مذاکرات در زمینه گسترش تعاملات اقتصادی، تجاری، فرهنگی و گردشگری بین 2 کشور از اهمیت ویژه برخوردار می‌باشد. معاون وزیر خارجه ترکمنستان نیز تأکید کرد: رئیس جمهور این کشور برای گسترش مراودات با امارات اهمیت خاصی قائل است و عشق‌آباد از مدل توسعه و مدیریت امارات متحده عربی الگوبرداری نموده است و با توجه به این روش ترکمنستان موفق شده‌ تا به حلقه مهم زنجیره حمل و نقل منطقه‌ای تبدیل شده و بازار جذابی برای سرمایه‌گذاری‌های بین‌المللی باشد. تعاملات ابوظبی و عشق‌آباد در زمینه مبارزه با تروریسم در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی از دیگر موضوعات مهم این مذاکرات بود. لازم به ذکر است که روابط ترکمنستان و امارات در دوران ریاست‌ جمهوری «قربانقلی بردی‏‏‏‌محمداف» وارد مرحله جدیدی شده ‏‏است. امارات کمک‏‌های زیادی در زمینه احداث مرکز بین‏‌المللی پزشکی «آرچمان» و فرودگاه «مرو» ترکمنستان را انجام داده است. همچنین این امیرنشین خلیج فارس تاکنون یک مجتمع نگهداری ایتام، مرکز تجاری و مسجد جامع در عشق‌آباد به صورت رایگان احداث کرده‏‌است. منبع: فارس ]]> آسیای مرکزی Wed, 23 Aug 2017 13:23:11 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/news/3309/دور-جدید-مذاکرات-سیاسی-بین-عشق-آباد-ابوظبی-برگزار روسیه 70 هزار کتاب درسی در اختیار مدارس تاجیکستان قرار می‌دهد http://www.iras.ir/fa/doc/news/3308/روسیه-70-هزار-کتاب-درسی-اختیار-مدارس-تاجیکستان-قرار-می-دهد ایراس: صندوق «جهان روسی» مستقر در تاجیکستان در گزارشی اعلام کرد: «مسکو» تا آغاز سال جدید تحصیلی حدود 70 هزار کتاب درسی را در اختیار مدارس روسی زبان تاجیک قرار می‌دهد. «والنتینو ماتویینکو» رئیس شورای فدرال روسیه این دستور را صادر کرده است. علاوه بر این تا آغاز سال جدید تحصیلی 30 آموزگار زبان روسی، شیمی، فیزیک، ریاضیات، زیست شناسی و رایانه از مناطق مختلف روسیه برای تدریس به دانش آموزان مدارس روسی زبان تاجیکستان به این کشور اعزام می‌شوند. در ماه فوریه سال جاری «ایگور شوال اف» معاون نخست وزیر روسیه در پایان مذاکرات با رئیس جمهور تاجیکستان از تصمیم روسیه مبنی احداث و بهره برداری 20 مدرسه روسی زبان در این کشور خبر داد. منبع: فارس ]]> آسیای مرکزی Wed, 23 Aug 2017 13:19:52 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/news/3308/روسیه-70-هزار-کتاب-درسی-اختیار-مدارس-تاجیکستان-قرار-می-دهد افزایش صادرات محصولات ازبک به تاجیکستان http://www.iras.ir/fa/doc/news/3307/افزایش-صادرات-محصولات-ازبک-تاجیکستان ایراس: س از مرگ «اسلام کریم اف» رئیس جمهور سابق ازبکستان در ماه سپتامبر سال گذشته دولت جدید این کشور تحت ریاست «شوکت میرضیایف» جهت از سرگیری همکاری‌های نزدیک با کشورهای همسایه، از جمله تاجیکستان اقدام کرد. میزان تبادل کالا میان تاجیکستان و ازبکستان در یک سال اخیر 6 برابر افزایش و به 70 میلیون دلار رسید. تا باز شدن راه برای واردات محصولات ازبکستان، تقریبا همه بازارهای تاجیکستان را کالاهای تولید چین پر می‌کرد. با توجه به اظهارات خریداران تاجیک، کالاهای تولید ازبکستان از لحاظ نرخ و قیمت نزدیک به محصولات چینی می‌باشند اما از جهت کیفیت بهتر از آنها هستند. «نیازمند حبیب اف» ساکن شهر «دوشنبه» در این زمینه گفت: با وجود اینکه سال‌های گذشته توان خریداری لباس‌های مدرسه فرزندان خود را نداشته، در حال حاضر نه محصولات چینی، بلکه کت و شلوارهای تولید ازبکستان را به خاطر کیفیت بالای آنها خریداری می‌کند. همچنین طی یک ماه اخیر نمایندگی کارخانه «روان» ازبکستان در تاجیکستان فروش خودرو تولیدی خود را راه اندازی کرده است. «فرخ زمان اف» مدیر خط تولید خودرو روان در دوشنبه گفت: در حال حاضر این شرکت انواع مختلف این خودرو وارد بازارهای تاجیکستان کرده است. وی افزود: در طول یک ماه فعالیت 56 خودرو این شرکت را به تاجیکستان وارد کرده که 41 عدد آن به فروش رسیده است. «شمس الدین تردی اف» یک تاجر تاجیک که به وارد کردن کالاهای ازبکستان به تاجیکستان مشغول است، گفت: در حال حاضر شرکت ازبک «ارتیل» 15 نوع محصول خود را به بازارهای تاجیک وارد و خریداران زیادی پیدا کرده است. وی تصریح کرد: قبلا مردم تاجیک توان خریداری کالاهای اروپایی را نداشتند و کالاهای تولید چین را خریداری می‌کردند، در حال حاضر این شرکت ازبک تمام محصولات خود را با نرخ ارزان به تاجیکستان وارد کرده است. این تاجر تاجیک تأکید کرد: واردات کالاهای ازبک باعث رقابت با محصولات چینی در تاجیکستان شده است. از ازبکستان به تاجیکستان عمدتا محصولات نساجی، کالاهای صنعتی، محصولات قنادی، لباس و پنبه وارد می‌شود و در چند ماه اخیر تاشکند فهرست کالاهای وارداتی خود را به مراتب زیاد کرده است. «اکابر دولت اف» اقتصاددان تاجیک بر این باور است که واردات کالاهای با کیفیت از ازبکستان به نفع مردم تاجیک است زیرا خریداران کالاهای چینی در دوشنبه با واردات محصولات ازبک از خرید کالاهای بی‌کیفیت چینی خودداری می‌کنند. این در حالی است که اخیرا روابط ازبکستان و تاجیکستان نه تنها رو به گرمی نهاده بلکه گسترش نیز پیدا کرده است. منبع: فارس ]]> آسیای مرکزی Wed, 23 Aug 2017 13:16:38 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/news/3307/افزایش-صادرات-محصولات-ازبک-تاجیکستان «دهکده المپیک» ترکمنستان در گینس ثبت شد http://www.iras.ir/fa/doc/news/3306/دهکده-المپیک-ترکمنستان-گینس-ثبت ایراس: مجتمع دهکده جدید المپیک ترکمنستان که برای بازی‌های آسیایی داخل سالن و هنرهای رزمی -۲۰۱۷ احداث شده‌ در کتاب رکوردهای جهانی گینس ثبت شد. استخر ویژه بازی‌های آبی سربسته به عنوان بزرگترین مجموعه بازی‌های آبی جهان که در احداث آن مصالح اکولوژیک استفاده شده‌، یکی از موارد ثبت شده در گینس می‌باشد. علاوه بر این سر اسب «آخال تکه» که در سر در ورزشگاه 40 هزار نفری این مجموعه نصب شده است نیز به عنوان بزرگترین مجسمه معماری سر اسب در کتاب رکوردهای جهانی گینس ثبت شد.   با توجه به اندازه گیری‌های انجام شده توسط نمایندگان سازمان گینس ارتفاع مجسمه سر اسب 40.05 متر، طول 37.69 متر و عرض آن 40.24 متر است.  پنجمین دوره بازی‌های داخل سالن و هنرهای رزمی آسیا 2017 با حضور 6 هزار ورزشکار به مدت 2 هفته در 21 رشته ورزشی در ترکمنستان برگزار می‌شود و قرار است مراسم افتتاحیه این بازی‌ها در تاریخ 17 سپتامبر سال 2017 میلادی انجام شود.       شطرنج، فوتسال، تنیس، بوکس، سامبو، کوراش، جیو جیتسو، بولینگ، دوچرخه سواری، شنا، بسکتبال، وزنه‌برداری، دو میدانی، تکواندو، کیک‌بوکسینگ، کشتی و سوارکاری از مهمترین رشته‌های پنجمین دور بازی‌های آسیای در داخل سالن و هنرهای رزمی 2017 عشق‌آباد می‌باشد.         ترکمنستان برای میزبانی پنجمین دوره بازی‌های داخل سالن و هنرهای رزمی آسیا 2017 تدارکات گسترده‌ای را اتخاذ کرده‏‌ که  مهمترین آن ساخت شهرک المپیک در عشق‌‏آباد به مساحت 157 هکتار و به ارزش بیش از 5 میلیارد دلار و فرودگاه جدید بین‌المللی عشق‌آباد به ارزش بالغ بر 2.2 میلیارد دلار و صدها طرح‌ مختلف زیربنایی، عمرانی، شهرسازی، خدمات  شهری، رفاهی، اجتماعی، فرهنگی و غیره به ارزش میلیاردها دلار اجرا شده است. منبع: TURKMEN-DAILY ]]> آسیای مرکزی Wed, 23 Aug 2017 07:56:45 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/news/3306/دهکده-المپیک-ترکمنستان-گینس-ثبت توسعه دلگرم کننده در آسیای مرکزی http://www.iras.ir/fa/doc/note/3301/توسعه-دلگرم-کننده-آسیای-مرکزی ایراس: در گستره منطقه قفقاز و آسیای مرکزی که مساحتی بالغ بر 1/4 میلیون متر مربع با جمعیت بیش از 86 میلیون نفر دارد، تحرکاتی به وقوع پیوسته است. در سرتاسر این منطقه، رویدادهای سیاسی جملگی حکایت از همکاری، تعامل و هماهنگی عمیق تر میان کشورهای منطقه دارد.   این موضوع قطعاً تحولی جدید به شمار می آید. در هزار سال پیش، منطقه گسترده ای که هم اکنون به عنوان آسیای مرکزی از آن نام می بریم، هاب و کانون جهانی بازرگانی، علوم و نوآوری بود، دقیقا پیش از زمانی که منطقه در سایه رقابت امپراتوری های نوظهور و همچنین رکود فکری قرار گیرد. در سده معاصر نیز، ظرفیت های منطقه در اثر دهه ها حکومت اتحاد جماهیر شوروی و واگرایی سیاسی در عصر پساشوروی متوقف گردید. در طول ربع قرن گذشته، مناقشات سرزمینی (همچون نمونه بین ارمنستان و جمهوری آذربایجان در خصوص منطقه ناگورنو قره باغ)، اختلافات حول منابع (نظیر منابع انرژی دریای خزر و تسهیم آب در آسیای مرکزی) و دیگر اختلافات و انشقاق ها که بر گفتمان منطقه ای که به نگرش دولت های محلی نسبت به دیگری و همچنین نگاه جهان به منطقه به مثابه یک کل واحد قوام بخشیده، غلبه یافته است.   با این حال، در حال حاضر، منطقه نشانه های جدیدی از زندگی را به نمایش گذاشته است. در سال گذشته، دولت گرجستان شروع به اجرای برنامه بلندپروازانه اصلاحات با هدف بهبود محیط سرمایه گذاری در کشور نمود و قزاقستان نیز گام های بلندی در حوزه اصلاح نظام آموزشی برداشت. دولت الهام علی اف در جمهوری آذربایجان، فرایند شتابان لغو ویزا به منظور گسترش گردشگری و بازرگانی را آغاز نمود و دولت نورسلطان نظربایف در قزاقستان هم، رژیم ویزا را برای حداقل 45 کشور جمعا ملغی نمود. در این میان، ترکمنستان خطوط حمل و نقل جدیدی با شهرهای مرکزی قزافستان همچون آستانه و آلماتی و نیز دوشنبه، پایتخت تاجیکستان، ایجاد نمود. این موارد و دیگر توسعه ها در سطح منطقه بیانگر درجه ای از تحکیم و نوآوری سیاسی ای است که تحقق آن ها حتی در ده سال گذشته هم در مخیله نمی گنجید.   پیشران های پویایی منطقه تحولات نوظهور چشمگیر حول آسیای مرکزی و قفقاز توامان عللی عملگرایانه و سیاسی دارد. اول و مهم تر از همه، میزان و درجه توسعه داخلی ای است که در سرتاسر منطقه بوقوع پیوسته است. ربع قرن پس از جدایی کشورهای منطقه از مسکو، هنوز موضوعات بسیاری در حوزه های توسعه اقتصادی، جامعه مدنی و زیرساخت ها ناتمام باقی مانده است. با این حال، افزایش و یکپارچگی نهادها، رشد اقتصادی حائز توجه (هرچند نامتوازن) و تاثیرات لیبرالی تغییر نسل، جملگی بستر گسترده تری برای همکاری در میان کشورهای منطقه ایجاد کرده است.   در همین راستا، ترس از روسیه مجددا در میان کشورها شکل گرفته است. برای بسیاری در ایالات متحده آمریکا و اروپا، اقدام دولت روسیه علیه اوکراین در سال 2014 (و تلاش های ادامه دار مسکو در بی ثبات سازی این کشور)، یک اقدام خلاف قاعده در نظم غالبا صلح آمیز پساجنگ سرد در اروپا بوده است. با این حال، برای کشورهای مستقر در به اصطلاح فضای پساشوروی، بحران اوکراین یادآور تمایل همیشگی کرملین در برانداختن امنیت و حاکمیت جمهوری های سابق شوروی و داستان هشدارگونه درباره نیاز به حفظ استقلال خود است. به همین دلیل است که سیاست های ماجراجویانه کرملین، بحث ها حول نیاز محیط پیرامونی روسیه به تعامل، همکاری و هماهنگی بیشتر در خصوص طیف گوناگونی از موضوعات و نیز ایجاد ساختارهای مستقل حول این موضوعات، به جای ابتنا به ساختارهای کنونی و مدنظر مسکو را مجددا بر سر زبان ها انداخته است.   تغییرات کنونی نیروهای نظامی در ازبکستان نیز پیشران تغییرات حال حاضر در آسیای مرکزی است. فوت اسلام کریم اف، رئیس جمهور طولانی مدت این کشور در سپتامبر گذشته باعث تغییر اساسی سیاست ها شد، بطوریکه جانشین اسلام کریم اف، رئیس جمهور شوکت میرضیایف، اصلاحات معنادار و گسترده در جامعه مدنی این کشور و توازن سازی سیاست خارجی ترکمنستان را به مردم وعده داد. میرضیایف حتی پیش از انتخاب به عنوان رئیس جمهور در دسامبر 2016 و در دوران خدمت خود به عنوان نخست وزیر، آمادگی خود را برا اتخاذ رویکردی متفاوت در قبال موضوعات منطقه ای اعلام داشت و نزد نمایندگان پارلمان، التزام خود به "موضعی آزاد، دوستانه و عملگرا" را نسبت به دیگر دولت های آسیای مرکزی که در دوران اسلام کریم اف، روابط دوجانبه با این کشورها افت کرده بود، اعلام داشت.   از آن زمان، رئیس جمهور شوکت میرضیایف به وعده های خود عمل کرد و فرایند عادی سازی روابط با قرقیزستان را آغاز نمود و سفری به ترکمنستان داشت و در نهایت روابط دیپلماتیک ترکمنستان با دولت نورسلطان نظربایف در قزاقستان را که در برهه زیادی از دوره اسلام کریم اف به سردی گراییده بود، مجددا گرما و تحرک بخشید. بسیار چشمگیرتر از همه، روابط ازبکستان و همسایه خود، تاجیکستان، که در نتیجه تنش ها میان کریم اف و امام علی رحمان، رئیس جمهور تاجیکستان، کاهش پیدا کرده بود، در حال حاضر به طور ملموسی بهبود یافته و خطوط حمل و نقلی جدید میان دو کشور و همچنین افزایش میزان تجارت دوجانبه موید این موضوع است.   شبکه ای آرام و مخفی در تایید این تحولات منطقه ای، حقیقتی وجود دارد که تا به حال در سطح منطقه فقدان آن حس می شد و آن شبکه ای از نخبگان جوان و هوشمند است. مجموع کشورهای آسیای مرکزی و قفقاز در میان جوان ترین مناطق جهان قرار دارند. میانگین سنی جمعیت این دو منطقه صرفا 6/28 سال است که بطور چشمگیری کمتر از اروپا (با میانگی سنی 9/39 سال) یا آمریکای شمالی (با میانگین سنی 4/38 سال) است. با این حال، برای سال های زیادی از ربع قرن گذشته، حفظ ساختارهای سیاسی متعلق به دوره شوروی همگام با فساد فراگیر در سطح منطقه مانع از ظهور گروه تازه ای از رهبران به هم مرتبط با تفکرات اصلاح شده بوده است.   اما در حال حاضر، چنین مانعی وجود ندارد. مجموعه ای از عوامل از بهبود دسترسی منطقه ای به آموزش تا گسترش اینترنت در سرتاسر دو منطقه آسیای مرکزی و قفقاز، بطور گسترده ای به ظهور کادری جدید، پویا و بطور فزاینده ای خواهان همکاری کمک کرده است. ازاین رو، ابتکارهایی همچون «کمک هزینه تحصیلی رامسفلد» که مشترکاً از سوی «بنیاد رامسفلد» و «موسسه آسیای مرکزی-قفقاز» اعطا می گردد، در سطح منطقه شکل گرفته است (افشای کامل: موسسه آسیای مرکزی-قفقاز در حال حاضر بخشی از شورای سیاست خارجی آمریکا است که من نائب رئیس آن هستم). در طول یک دهه گذشته، این کمک هزینه تحصیلی برای آشنایی جمعی از بهترین و نخبه ترین جوانان از آسیای مرکزی، قفقاز، افغانستان و مغولستان با حلقه های سیاستگذاری در واشنگتن فعال بوده و به آن ها کمک کرده تا در کشورهای خود فعالیت نمایند.   نتایج چشمگیر است. تعداد دریافت کنندگان این کمک هزینه ها تقریباً به 200 نفر می رسد. یکی از آن ها، مشاور ارشد رئیس جمهور گرجستان است. شخص دیگری در حال حاضر، معاون شهردار کابل در افغانستان بوده و سومین فرد، رئیس اجرایی بزرگترین رسانه خصوصی خبری در مغولستان است. دیگر دریافت کنندگان این بورسیه نیز بانکداران بزرگ، کارآفرینان و تاجران نفت از کشورهایی همچون جمهوری آذربایجان، قرقیزستان و تاجیکستان هستند.   این راه ادامه دارد خیلی زود است، بگوییم که آیا این پویش نوظهورِ قابل مشاهده در سطح قفقاز و آسیای مرکزی، یک پدیده مادام العمر یا یک واقعه ی مقطعی است. موانع قابل توجه در دست یابی به همگرایی منطقه ای بادوام، از فقدان خطوط حمل و نقلی کلیدی و فساد عمیق تا تنش ها حول منابع، سرزمین و شکایات تاریخی ادامه داشته و به خوبی می تواند منتج به بازگشت وضعیت کنونی به قبل گردد. همچنین، به استناد گزارش صندوق بین المللی پول، معضلات اقتصادی قدیمی که گریبانگیر منطقه بوده نیز می تواند وضعیت را دستخوش تحول کرده و به قبل بازگرداند. با این حال، حداقل در حال حاضر و برخلاف این موانع، بازیگران کلیدی منطقه، آشکارا در پیشبرد دورنمای سیاسی جدید، همکاری جویانه تر و پویا سرمایه گذاری کرده اند.   تمامی این موارد باید مدنظر واشنگتن قرار گیرد. بطور تاریخی، نگاه ایالات متحده به آسیای مرکزی به مثابه منطقه حائلی برای تهدیدات امنیتی فراملی (همچون قاچاق مواد مخدر و بنیادگرایی اسلامی)، وجه المصالحه در روابط با روسیه یا عرصه رقابت با مسکو و پکن حول منابع انرژی بوده است. با این حال، تحولاتی که در حال حاضر در سطح منطقه بوقوع پیوسته است، بیانگر آن بوده که برای ایالات متحده بسیار دیر شده است در خصوص تعیین نوع رابطه ای که میخواهد در آینده نه چندان دور با کشورهای منطقه داشته باشد، تازه شروع به تدوین سیاست نماید.   نویسنده: ایلان برمن - نائب رئیس شورای سیاست خارجی آمریکا منبع: تارنمای مجله فارن افرز آمریکا   «آنچه در این متن آمده به معنی تأیید محتوای تحلیل نویسنده از سوی «ایراس» نیست و تنها در راستای اطلاع رسانی و انعكاس نظرات تحليلگران غربی منتشر شده است»       ]]> آسیای مرکزی Sun, 20 Aug 2017 09:34:16 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/note/3301/توسعه-دلگرم-کننده-آسیای-مرکزی «سپاه صلح» آمریکا، این بار در قرقیزستان http://www.iras.ir/fa/doc/news/3300/سپاه-صلح-آمریکا-این-بار-قرقیزستان ایراس: در راستای فعالیت های فرهنگی و آموزشی سازمان موسوم به سپاه صلح آمریکا، ۴۵ داوطلب صلح! برای آموزش زبان انگلیسی به دانش آموزان و دانشجویان و ارتقای سطح زبانی معلمان زبان انگلیسی قرقیزستان وارد بیشکک شدند. بنابه اعلام مسئول مطبوعاتی سازمان سپاه صلح دفتر قرقیزستان ، مراسم دیدار  والانتیورهای- داوطلبان-  جدید این سازمان باخانواده های  قرقیزی که آنها را درخانه های خود پذیرش و اسکان خواهند داد، در روز ۱۹ اوت  دربیشکک برگزارخواهدشد. براساس گزارش خبرگزاری آکی پرس به نقل از  دفتر سازمان مذکور درقرقیزستان، اتباع داوطلب آمریکایی درطول دوسال اقامت در این جمهوری،  به امر ارتقای سطح زبانی معلمان زبان انگلیسی در  دانشگاهها و مدارس متوسطه نارین، ایسیک کول؛ چویا، تالاس، اُش و جلال آباد خواهند پرداخت. اهدافی که برای این برنامه درنظر گرفته شده است، موردحمایت وزارت علوم و آموزش قرقیزستان می باشد.  معلمان داوطلب آمریکایی پیش از شروع کار خود،  برای مدت ۱۱ هفته دوره فشرده آموزش زبان و فرهنگ قرقیزی را طی خواهند نمود وپس از آن براساس تقسیم بندی که صورت خواهندگرفت ، به دانشگاهها ومدارس متوسطه قرقیزستان اعزام خواهندشد. برای اینکه این معلمان بهتر وبیشتر بتوانند با زبان و فرهنگ و آداب و رسوم و سنت های جامعه قرقیزآشنابشوند،  ۱۱ هفته مورداشاره را در بین خانواده های داوطلب قرقیزی از روستای ایسیک- آتینسکی و ساکولکسکی مناطق استان چویسکی زندگی خواهند کرد. اتباع امریکایی داوطلب صلح بنا به دعوت دولت قرقیزستان و براساس موافقت نامه ای که درسال ۱۹۸۲ بامضارسیده ، به این جمهوری اعزام شده اند. این سازمان درسال ۲۰۱۸ میلادی ، سالگرد۲۵ سالگی اش را جشن خواهدگرفت.درطول ۲۴ سال گذشته ۱۱۶۰ داوطلب آمربکایی درقالب برنامه ها واهداف سازمان سپاه صلح آمریکا درقرقیزستان فعالیت نموده اند. سازمان سپاه صلح  دراول مارس سال ۱۹۶۱ به دستور جان اف کندی رئیس جمهور وقت آمریکا تاسیس شده و تاکنو از دویست هزار نفر در۱۴۰ کشورجهان داوطلبانه درآن کارکرده اند. امروزه بیش از۷۰۰۰داوطلب آمریکایی درقالب این پروژه در۶۸ کشورجهان در راستای اهداف این سازمان فعالیت می کنند.کمک به صلح و دوستی در جهان و بهبود و ارتقای شناخت و درک متقابل مردم آمریکا با مردم سایرکشورهای جهان،  ازاهداف این سازمان آمریکایی اعلام شده است. پایان خبر/ تهیه و تنظیم: پرویز قاسمی ]]> آسیای مرکزی Sat, 19 Aug 2017 11:54:10 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/news/3300/سپاه-صلح-آمریکا-این-بار-قرقیزستان روابط ایران و همسایگان شرقی بیشتر از انتخاب، یک اجبار است http://www.iras.ir/fa/doc/interview/3299/روابط-ایران-همسایگان-شرقی-بیشتر-انتخاب-یک-اجبار ایراس: اخیرا، موسسه مطالعات آسیای مرکزی و افغانستان با عنوان «ایران شرقی»، فعالیت خود را آغاز کرد. اهمیت این موضوع از آنجا است که منطقه محل تمرکز این موسسه، یعنی آسیای مرکزی و افغانستان، به دلایل متعددی دارای اهمیت فزاینده بوده و نقش موسسات پژوهشی نیز در مباحث مربوط به شناخت این مناطق از یک سو و فراهم کردن فرصت های گسترش روابط با جامعه علمی این کشورها از سوی دیگر، قابل تأمل است. منطقه آسياي‌مركزي و افغانستان با حدود 95 ميليون نفر جمعيت، طي يک‌دهه اخير در حوزه‌هاي مختلف ژئوپليتيکي (محل تلاقي قدرت‌هاي منطقه‌اي و فرامنطقه‌اي)، ژئواستراتژيکي، ژئواکونوميکي (منابع عظيم انرژي و مسیرهای انتقال آن) و ژئوکالچری، توجه ناظران و بازیگران بین المللی را به خود جلب کرده است.   از سوی دیگر، استقرار موسسه مطالعاتی آسیای مرکزی و افغانستان (ایران شرقی) در شهر مشهد مقدس، بیانگر جايگاه و اهميت استان خراسان‌رضوي در توسعه مراودات سياسي- اقتصادي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران با كشورهاي اين منطقه است. اين استان با برخورداري بيش از 1800 کيلومتر مرز مشترک با افغانستان و ترکمنستان و پنج گذرگاه بين‌المللي، یکی از فرصت های همگرایی ایران و کشورهای آسیای مرکزی است. نظر به اهمیت این موضوع، موسسه مطالعات ایران و اوراسیا (ایراس) – که از سالیان گذشته، خود، یکی از موسسات پژوهشی فعال در حوزه مطالعات اوراسیای مرکزی است – گفتگویی را با جناب آقای محمد صدیقی‌فر، مدیر موسسه مطالعات آسیای مرکزی و افغانستان (ایران شرقی) ترتیب داده است که از نظرتان می گذرد:   ایراس: تاسیس یک موسسه مطالعاتی درباره آسیای مرکزی و افغانستان در خراسان، اذهان را خود به خود متوجه یک سری اهداف کلی می‌کند، اما شما بفرمایید دلیل احساس نیاز شما به تاسیس چنین موسسه ای، آنهم در این استان چه بود؟   صدیقی‌فر: در مورد تاسیس موسسه مطالعاتی در حوزه کشورهای آسیای مرکزی و افغانستان چندین نظر قابل ذکر است که در ابتدا بایستی به تجربه مفیدی که در دنیا از تاسیس مراکز مطالعاتی و اندیشکده‌ها وجود دارد، اشاراتی داشته باشیم. در دنیای امروز، کانون‌های تفکر جایگاه بسیار بالایی در عرصه سیاست، اقتصاد، فرهنگ، محیط زیست و هرآنچه راهی نو به سمت تولید اندیشه بیابد، یافته است و بصورت کلی اینگونه مطرح می‌گردد که کانون‌های فکر یا همان موسسات پژوهشی به پلی میان دانش و دانایی تبدیل شده‌اند و در همین راستا، کشورهای بسیاری با درک این ضرورت به سمت افزایش کمی و کیفی آن پیش می‌روند بگونه‌ای که بنابر گزارش اخیری که دانشگاه پنسیلوانیا منتشر کرده است تا پایان سال گذشته میلادی نزدیک به 7 هزار مرکز مطالعاتی در دنیا مشغول به فعالیت شده‌اند. نکته قابل توجه در این آمار، تمرکز و سرمایه گذاری قدرت‌های جهانی در آن است بگونه‌ای که آمریکا با 1835 به لحاظ تعداد بالاترین و چین با 435 و انگلیس با 288  در ردیف‌های بعدی قرار دارند. گذشته از تعداد این مراکز پژوهشی، به لحاظ محتوایی و عمق تاثیرگذاری نیز هر روزه بر دامنه اثربخشی چنین مراکزی افزوده شده و کشورهای مختلف سعی بر استفاده از خدمات چنین مراکزی دارند. تنها بعنوان نمونه می‌خواهم عرض کنم در جریان مذاکرات هسته‌ای ایران و گروه 1+5، تنها 400 موسسه پژوهشی در واشنگتن دولت مرکزی آمریکا را در پیشبرد اهداف خود کمک و یاری رسان بودند که این مهم خود بر اهمیت چنین مراکزی تاکید دارد. این تجربه مفید دلیل قانع کننده‌ای است که ما بایستی مراکز مطالعات تخصص را بیش از گذشته اهمیت داده و بر تقویت راهبردهای اهدایی از سوی آنان تمرکز کنیم.    دومین دلیل در ایجاد این موسسه، سرعت تحولات و گستردگی مطالب است که ایجاب می‌کند مراکزی مطالعاتی، با محوریت مناطق جفرافیایی محدود در حوزه‌های سیاسی-امنیتی، اقتصادی و اجتماعی تاسیس تا به سمت مباحث تخصصی تر حرکت کنند. سومین دلیل، استفاده از ظرفیت بالای نیروی انسانی و متخصص و مزیت همجواری جغرافیایی این استان با آسیای مرکزی و افغانستان است. تاسیس چنین موسسه‌ای با هدف تمرکز زدایی و پیگیری امورات تحقیقاتی بنابر استفاده از کارکرد عنصر مجاورت در این منطقه است. تاکنون مباحث بسیاری در خصوص ایجاد مراکزی تخصصی با هدف تمرکز زدایی مطرح بوده اما عملا در این حوزه به موفقیت‌های چندانی نائل نشدیم. در کنار این کلیت، استان‌های شرقی و شمالشرق در مجموع حدود 800 کیلومتر با کشورهای افغانستان، ترکمنستان و مرزهای جنوبی آسیای مرکزی مرز مشترک دارند و از ديرباز به دليل موقعيت مناسب جغرافيايی و قرار گرفتن در مسيرجاده‌ای هچون راه ابريشم و وجود مرقد مطهر امام رضا(ع)، دارای اهميت خاصی بود‌ است. همچنین آسیای مرکزی و افغانستان از کانون‌های مهم ژئوپلتیکی و از مراکز مهم تحولات تاثیرگذار بین‌المللی و از معدود مناطقی است که تمامی قدرت‌های جهانی و عمده و رقبای منطقه‌ای ایران در آن حضور دارند. مسئله‌ای که واجد فرصت‌ها و در عین حال چالش‌هایی برای ماست. بنابر همین دلایل، احساس کردیم که بایستی نسبت به مسائل منطقه با تمرکز بیشتری رفتار کرده و مبادرت به ایجاد چنین موسسه‌ای کردیم.   ایراس: دسترسی موسسه ایران شرقی به منطقه نه به لحاظ صرفا جغرافیایی به لحاظ منابع انسانی و تخصصی، به لحاظ ارتباط با نهادهای سیاسی-اقتصادی و اجتماعی کشورهای منطقه چگونه است؟   صدیقی‌فر: طی چند سال فعالیت در این حوزه موفق به کسب ارتباطات مناسب و قابل اعتنایی شدیم و یقینا از این پس هم تمرکز خود را بر این موضوع خواهیم گذاشت تا ارتباطات موثرتری داشته باشیم. در حال حاضر با حدود 8-10 مرکز مطالعاتی در کشورهای منطقه ارتباطی مستقیم داریم. مراکزی مانند موسسه مطالعات استراتژیک وزارت امور خارجه افغانستان، موسسه مطالعات استراتژیک ریاست جمهوری قزاقستان و تاجیکستان، موسسه پژوهشی آنالاتیکا، دین، حقوق و سیاست و راه حلهای عاقلانه در قرقیزستان، و برخی دانشگاه‌هایی منطقه همچون دانشگاه آرابایف، دانشگاه علوم انسانی بیشکک و... از جمله دیگر مراکزی هستند که در حال حاضر قراردادهایی در قالب همکاری مشترک با آنان به امضا رساندیم. همچنین در سطح کشور نیز، مرکز مطالعات وزارت امور خارجه، دانشگاه فرودسی مشهد بعنوان قطب علمی-تحقیقاتی شرق کشور، بنیاد پژوهش‌های اسلامی، معاونت بین‌الملل آستان قدس رضوی از جمله دیگر نهادهایی است که موسسه مطالعات آسیای مرکزی و افغانستان با آنان قرارداد مشترک همکاری به منظور بهره‌مندی بیشتر از فرصت‌های مطالعاتی و امکاناتی آنها به امضا رسانده است و یا مذاکرات مقدماتی را برای انجام پروژه‌های تحقیقاتی آغاز کرده است.    همچنین در حال حاضر با ده‌ها نفر از کارشناسان صاحب نظر داخلی و خارجی حاضر در ساختارهای حکومتی و مستقل، ارتباطات مستمری داشته و بر این باوریم که چنانچه روند رسمیت یابی موسسه و فعالیت آشکار آن بصورت جدی تری دنبال شود و موفق به ادامه روند جذب پروژه‌های تحقیقاتی در حوزه کشورهای تحت پوشش شویم، با توجه به تیم مجرب همکارانی که عرض شد، فرصت‌های بی نظیری را بدست خواهیم آورد. از سوی دیگر، نقطه قوت ما ارتباط با پژوهشگران بومی است و تلاش داریم تلفیقی از نقطه نظرات کارشناسان داخلی و خارجی را در پروژه‌های مطالعاتی داشته باشیم.   ایراس: ارزیابی شما از روابط ایران با آسیای مرکزی چیست؟ آیا این روابط را متناسب با ظرفیت های موجود می بینید؟ به نظر شما آیا ایران به همسایگان شمالی خود توجه ندارد و یا توجه دارد و موفق نیست؟   صدیقی‌فر: در پاسخ به بخش اول سوالتان، به نظر می‌رسد تا زمانیکه راهبرد مشخص با مولفه‌های قابل سنجش و اندازه گیری در روابط ایران و آسیای مرکزی تعریف نکرده باشیم، هرگونه ارزیابی و اظهارنظری عالمانه نخواهد بود.   یکی از مهمترین مشکلات در آسیای مرکزی تا آنجاییکه من اطلاع دارم این است که جمهوری اسلامی راهبردی مشخص در این منطقه ارائه نکرده است. بجز سیاست‌های مدون که ایران در سال‌های آغازین فروپاشی شوروی تدبیر و اجرایی کرد که امروز دیگر قابل استفاده نیست و سند 1404 که گفته است که ایران بایستی به قدرت اول در کشورهای همجوار تبدیل شود، عملا شاخص، معیار و یا سند بالادستی مدونی در این حوزه وجود ندارد تا امروز بتوانیم بر مبنای آن و با توجه به مولفه‌های پیشبینی شده، میزان موفقیت یا ناکامی خودمان را مورد آزمون قرار دهیم. در حال حاضر، عمده ارزیابی از روابط توسط کارشناسانی صورت می‌گیرد که تجربیات شخصی خود را ملاک تحلیل قرار می‌دهند و از دریچه‌ای محدود، شخصی و مقطعی به ماجرا نگاه می‌کنند. در کنار این، بر این باورم ما موفقیت‌های بسیار زیادی در منطقه داشته‌ایم-روابط نزدیک و دوستانه در بالاترین سطح دیپلماتیک، حضور در سازمان‌های مشترک منطقه‌ای، حضور فعال در حل‌وفصل مسائل منطقه مانند بحران افغانستان و جنگ داخلی تاجیکستان تا مشارکت در طرح‌های اقتصادی که شاید تنها در نمونه‌های در آفریقا یا آمریکای لاتین این شکل مراودات را تجربه کرده‌ایم، نشانی بر این مدعاست. اما اینکه موارد همکاری در گذشته و در حال حاضر تناسبی با ظرفیت‌های بالقوه ما دارد، بایستی تاکید کنم که خیر. در واقع، فرصت‌های پرشماری در حوزه آسیای مرکزی موجود است که بایستی با برنامه‌ای مدون و طرح ریزی شده به سمت اجرایی شدن آن پیش رفت.   ایراس: به نظر شما چرا از سوی اغلب کارشناسان سیاست ایران در آسیای مرکزی ناموفق و شکست خورده ارزیابی می شود؟   صدیقی‌فر: این نظر یک نظر کارشناسی نیست. چراکه همانطور که در پاسخ به سوال قبلی هم اشاره کردم، کارشناسان اغلب براساس تجربه شخصی اظهاراتی را اغلب بیان می‌کنند. بسیاری از این کارشناسی‌ها به این کیفیت که بگوییم در یک بازه زمانی و بطور هدفمند مسائلی را مورد تحلیل قرار داده‌اند، نبوده است. به باور من تا زمانیکه یک ارزیابی دقیق و علمی از سیاست‌های ایران در آسیای مرکزی صورت نگیرد، و سیاست‌های اعلامی و اعمالی جمهوری اسلامی ایران در یک قالب به تحلیل گذاشته نشود، نمی‌توان فهم درستی از مسئله در گام اول داشت و سیاست ایران را ناموفق یا بالعکس موفق ارزیابی کرد.   ایراس: متخصصان منطقه معتقد هستند که وجود و دخالت نهادهای غیرمرتبط با دیپلماسی در روابط ایران با کشورهای آسیای مرکزی موجب آسیب به روابط ایران و منطقه شده است، نظر شما در اين باره چیست؟   صدیقی‌فر: دخالت نهادهای غیرمرتبط با دیپلماسی؟! من معنای این حرف را درک نمی‌کنم و آنرا قضاوتی عجولانه می‌دانم. بنده هم نمی‌توانم پاسخگوی این سوال باشم اما یقینا اگر چنین شکلی وجود داشته که من به آن اعتقادی ندارم، بایستی در جلسه‌ای تخصصی و حتی بدون حضور رسانه‌ها بین معتقدین به دخالت و متهمین به آسیب بخشی به روابط، مناظره‌ای برپا کرد تا هر دو طرف از مواضع خود در آن جلسه دفاع کنند. از سوی دیگر، اینکه ما کم کاری و شرایط موجود را حاصل مواضع دیگرانی قرار دهیم و عده‌ای را مقصر اعلام کنیم، چندان درست و منطقی نیست و مشکلی را حل نمی‌کند. این واقعیت برکسی پوشیده نیست که آسیای مرکزی بجز در سال‌های اولیه پس از فروپاشی هیچگاه در اولویت سیاست‌های ما نبوده و تفاوت آشکار و معناداری هم بین دولت‌های مختلف راجع به این منطقه وجود نداشته است و این مهمترین مشکلی است که به روابط آسیب زده است. در واقع، این موضوع که بایستی کشور یک سیاست منسجم و تعریف شده و هماهنگی داشته باشد، جای هیچ تردیدی وجود ندارد اما اینکه اصل این موضوع هم تنها بر دوش سیاست خارجی گذاشته تا کلیات تنها از مجاری وزارت خارجه تعریف شود، این هم غلط است. این در حالیست که ما در داخل کشور نهادهای مشخصی همچون شورای عالی امنیت ملی را داریم که می‌تواند سیاست‌ها را هماهنگ کند. تاجاییکه اطلاع دارم در جلساتی که حداقل در سطح عالی کشور برگزار می‌شود، این هماهنگی‌ها وجود داشته و مسائل در حال رصد است و در همین چارچوب، تصمیمات تاثیرگذار و کلان خارجی با هماهنگی این نهاد که متشکل از دیگر نهادهای فعال در حوزه خارجی است، اتخاد می‌شود. به عبارتی اینگونه نیست که چنانچه نهادی مستقلا به تصمیمی دست یافته باشد، امکان پیاده سازی آن بدون مجوز شورای عالی امنیت ملی امکان پذیر باشد. از سوی دیگر، در نمونه‌هایی که در کشورهای امروز نیز شاهد آن هستیم، عدم محدود کردن تصمیمات برون مرزی در قالب وزارت خارجه مسئله‌ای واضح و مبرهن است. درست است که بایستی این نقش هماهنگ کننده با وزارت خارجه باشد اما لزوم اجماع در اتخاذ تصمیمات از سوی نهادهای مرتبط و حتی مشارکت برخی از نهادها در پیشبرد سیاست خارجی نبایستی مورد انتقاد قرار گیرد.   ایراس: شما چه چشم اندازی برای روابط ایران و آسیای مرکزی و افغانستان یا همان ایران شرقی متصور هستید؟ به نظر شما آیا امکان دارد روزی کانون توجه سیاست ایران از خاورمیانه به آسیای مرکزی منتقل شود و این اتفاق چه فرصت ها و چالش هایی را متوجه ایران می کند؟   صدیقی‌فر: در خصوص بخش دوم سوال شما، اعتقادی به این تغییر نگاه از جنسی که شما اشاره می‌فرمایید، ندارم. بنظر می‌رسد جمهوری اسلامی بایستی با یک سیاست متوازن نسبت به همه مناطق همجوار و دارای اهمیت راهبردی و استراتژیک، اقدامات مقتضی را انجام دهد. بنده بر این باورم که نسبت به آسیای مرکزی غفلت شده است. این به آن معنا نیست که تمرکز را بایستی از خاورمیانه برداشت و به آسیای مرکزی گسیل داد. بلکه بر این عقیده‌ام که سیاست منطقه‌ای و منسجمی را ایران بایستی برای خود تعریف کرده و هماهنطور که در سند 1404 آمده است، امکان دستیابی به قدرت اول منطقه‌ای را برای خود مهیا سازد. همانطور که ترکیه، عراق، کشورهای حوزه خلیج فارس و دیگر همسایگان مورد توجه ایران هستند، پاکستان، افغانستان و 5 کشور آسیای مرکزی هم همسایگان ما بوده و نسبت به تحولات این مناطق بایستی با جسارت و دیدی کلان تر از آنچه که هست، به موضوع نگریست که در این شرایط، مسئله انتقال تمرکز مطرح نخواهد شد.   در مورد موضوع فرصت‌ها و چالش‌های توجه به آسیای مرکزی، تاکنون صحبت‌ها و اظهار نظرهای بسیاری صورت گرفته است. در اینکه فرصت‌های اقتصادی بی نظیری وجود دارد، جای شک و تردیدی نیست و اظهار در این خصوص، تکرار مکررات است اما بایستی عرض کنم، میزان توجه ما به همسایگان شرقی به نسبت همسایگان غربی، برابر با میزان توجه‌ای است که در داخل کشور به نواحی غربی نسبت به شرقی داریم. سطح این بی توجهی به شرق کشور بگونه‌ای است که در صورت ادامه آن، بحران‌های عظیمی از امنیتی گرفته تا فرهنگی و زیست محیطی و اقتصادی که از هم اکنون گریبانگیر ما شده است، ادامه خواهد یافت. ما با معظل آب بصورت جدی در مناطق شرق و شمالشرق که جز در تعامل با همسایگان حل نخواهد شد، مواجهیم.   همچنین معظل بیکاری از جمله مشکلات مردمان منطقه است که جز‌ ارتقا منطقه مانند توسعه همکاری بندر چابهار با همسایگان شرقی و شمالشرقی و افزایش کارآفرینی قابل حل نیست. در همین حال، معظل سنتی قاچاق مواد مخدر را همچنان در پیش رو خواهیم داشت و بدون تعامل با همسایگان و بدون ورود جدی تر به مسئله این چالش نیز قابل حل نخواهد بود. معظل پیوستگی‌های قومی-مذهبی مناطق مرزی با همسایه‌ها و امکان سو استفاده بازیگران ثالث از جمله دیگر مهمترین معظلات سال‌های آینده در صورت ادامه بی توجهی به حوزه کشورهای تحت پوشش است. به عبارتی در سیاست امروز، روابط با همسایگان شرقی و شمالشرق بیشتر از اینکه یک انتخاب باشد، یک اجبار است و بایستی به این مسئله توجهی خاص کرد. در همین حال، ظهور رو به گسترش قدرت‌های چین و هند که امروز همه دنیا به تاثیرات آن اعتراف دارند، چه از ناحیه ایجاد فرصت و چه از منظر تهدیدات؛ می‌تواند مسائل را تحت الشعاع خود قرار دهند و این مسئله هم ایجاب میکند در چشم اندازی به آینده برای تنظیم روابط خود با هند، چین، روسیه، به آسیای مرکزی و افغانستان توجه ویژه ای داشته باشیم. در سیاست امروز ایران، کمتر عواملی برای تنظیم روابط با این سه قدرت تعریف نشده است و بدون شک، فاکتورهای آسیای مرکزی و افغانستان بهترین فرصت را برای تعادل بخشی به روابط با قدرت‌های سنتی و نوظهور در منطقه و جهان ایجاد کرده است.   ایراس: از نظر شما ایران باید آسیای مرکزی و افغانستان را به عنوان کلیت یک منطقه بنگرد و یا سیاست و رابطه کشور به کشور را در پیش بگیرد؟   صدیقی‌فر: موضوع همگرایی‌های منطقه‌ای از جمله نام‌آشناترین مفاهیمی است که در دهه‌های اخیر در مباحث روابط بین‌الملل، مورد توجه قرار گرفته‌اند و بنابر همین کلیت، یقینا بایستی ما نیز نگاه منطقه محور به کشورهای آسیای مرکزی داشته باشیم و منطقه را باید بعنوان یک کل در نظر بگیریم. دومین دلیل بر ضرورت چنین نگاهی در اینجاست که در واقعیت، مسائل و مشکلات فعلی و پیشرو، بدون تعامل کشورهای منطقه با همدیگر قابل حل نیست. مسئله داعش و یا بحران آب بعنوان مثال، در شرایط فعلی بدون ارتباطگیری و هماهنگی کشورهای منطقه تقریبا قابل حل نیست البته در حال حاضر، آسیای مرکزی را همچنان نمی‌توان بطور مطلق بصورت یک کل تصور کرد. بنظر می‌رسد که ایران باید با یک نگاه بلند مدت به منطقه، مسائل را در یک کلیت مورد ارزیابی قرار دهد در عین حالیکه ارتباط با تک تک کشورها را حفظ کرده، اهداف خود را بگونه‌ای ترتیب بخشد که این شکل ارتباطگیری به یک پیوستگی منافع منجر گردد. این رویکرد دارای تجربیات منطقه‌ای و جهانی نیز هست. در حال حاضر، کشورهای جنوب شرقی آسیا شامل ژاپن و کره، اتحایه اروپا و آمریکا نیز نگاه کلی نگر به منطقه دارند. طرح موضوع c5+1 از جمله مهمترین مثال‌هایی است که می‌توان در این رابطه مطرح کرد. همچنانکه روس‌ها نیز در بازتعریفی از منافع خود، بر ضرورت تکیه بر همکاری‌های منطقه‌ای دوچندان افزوده‌اند. در نهایت نیز فارغ از تجربیات بین‌المللی، این نکته یک اجبار است که منطقه را بایستی در راهبردهای کلان بعنوان یک کل اما با ورود به منطقه و توسعه روابط در ابعاد منطقه‌ای با درنظرداشت سطح مناسب روابط با تک تک کشورها نگریست.    پایان گفتگو/ ایراس :مؤسسه مطالعات آسیای مرکزی و افغانستان (ایران شرقی) قرار است با هدف ارائه کمک فکری و مشورتی به نهادها و دستگاه‌های تصمیم ساز و سیاست‌گذار و همچنین تلاش در جهت پیشبرد منافع ملی در آسیای مرکزی و افغانستان، در زمینه های پژوهشی، تحقیقاتی، ترجمه، تالیف و انتشار فعالیت کند.   ]]> آسیای مرکزی Sat, 19 Aug 2017 10:58:55 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/interview/3299/روابط-ایران-همسایگان-شرقی-بیشتر-انتخاب-یک-اجبار