موسسه مطالعات ایران اوراسیا - آخرين عناوين قفقاز جنوبی http://www.iras.ir/fa/ Tue, 22 Aug 2017 02:03:10 GMT استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0 /skins/default/fa/normal02/ch01_newsfeed_logo.gif تهیه شده توسط موسسه مطالعات ایران اوراسیا http://www.iras.ir/ 100 70 fa نقل و نشر مطالب با ذکر نام موسسه مطالعات ایران اوراسیا آزاد است. Tue, 22 Aug 2017 02:03:10 GMT قفقاز جنوبی 60 روسیه، گرجستان و غرب در نهمین سالگرد بحران اوت ٢٠٠٨ http://www.iras.ir/fa/doc/note/3289/روسیه-گرجستان-غرب-نهمین-سالگرد-بحران-اوت-٢٠٠٨ ولی کوزه گر کالجی: بیش از ٩ سال از «جنگ پنج روزه» میان گرجستان و روسیه در مناطق آبخازیا و اوستیای جنوبی در روزهای هفتم تا دوازدهم اوت ٢٠٠٨ میلادی می گذرد که به موازات «جنگ چهار روزه» در منطقه قره باغ میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان در آوریل ٢٠١٦ میلادی، به روشنی گویای شکنندگی ثبات و امنیت در منطقه قفقاز است. خروج گرجستان از جامعه کشورهای مستقل مشترک المنافع (سی. آی. اس)، قطع مناسبات دیپلماتیک میان گرجستان و روسیه، تخلیه کامل پایگاه های نظامی روسیه در گرجستان، تثبیت حضور نظامی روسیه در آبخازیا و اوستای جنوبی از جمله حضور نظامیان روسی تا ٤٠ کیلومتری تفلیس و تشدید رویکردهای یورو- آتلانتیکی گرجستان از مهم ترین پیامدهای جنگ اوت ٢٠٠٨ میلادی به شمار می رود. طی ٩ سال گذشته سفارت سوئیس در مسکو و تفلیس به عنوان حافظ منافع دو کشور عمل نموده و با وجود تحولات مهم سیاسی در گرجستان از جمله پایان دوره میخائیل ساکاشویلی، انتخاب گئورگی مارگولاشویلی به ریاست جمهوری گرجستان، به‌قدرت‌رسیدن حزب رؤیای گرجی به رهبری بیدزینا (بوریس) ایوانیشویلی، نخست‌وزیری ایراکلی غریباشویلی و تعیین «نمایندۀ ویژۀ نخست‌وزیر گرجستان در موضوع روابط با روسیه» تغییری در رویکرد کلان یورو- آتلانتیکی سیاست خارجی گرجستان در نزدیکی و الحاق به اتحادیۀ اروپا و ناتو در دوران نخست وزیری ایراکلی غریباشویلی و گئورگی کویریکاشویلی ایجاد نشده است و موضوع استقلال آبخازیا و اوستیای جنوبی، همچنان مهم‌ترین مانع عادی‌سازی مناسبات تفلیس - ‌مسکو باقی مانده است. سفر مایک پنس، معاون رئیس جمهور آمریکا به گرجستان و متقابلاً سفر ولادمیر پوتین به آبخازیا در نهمین سالگرد جنگ اوت ٢٠٠٨ میلادی، به روشنی گویای تشدید شکاف ها و اختلافات در شرایط جدید حاکم بر روابط روسیه و آمریکا است. یادداشت تحلیلی پیش رو با بررسی تحولات یاد شده درصدد است درک بهتری از مناسبات روسیه و گرجستان در نهمین سالگرد بحران اوت ٢٠٠٨ میلادی حاصل شود. ]]> ولی کوزه گر کالجی قفقاز جنوبی Sat, 12 Aug 2017 05:22:33 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/note/3289/روسیه-گرجستان-غرب-نهمین-سالگرد-بحران-اوت-٢٠٠٨ آمریکا و کریدور جنوبی انتقال انرژی از جمهوری آذربایجان به اروپا http://www.iras.ir/fa/doc/note/3262/آمریکا-کریدور-جنوبی-انتقال-انرژی-جمهوری-آذربایجان-اروپا ولی کوزه گر کالجی: دیدار الهام علي اف با رکس تيلرسون، وزیر خارجه آمریکا که در حاشيه «کنگره جهاني نفت » در استانبول در ١١ ژوئن ٢٠١٧ (٢٠ تیر ١٣٩٦) صورت گرفت، توجهات را به سمت چگونگی بازتعریف روابط جمهوری آذربایجان و ایالات متحده آمریکا در دولت دونالد ترامپ جلب نمود؛ چرا که روابط واشنگتن- باکو در دور دوم ریاست جمهوری باراک اوباما، یکی از سردترین مقاطع روابط دو کشور را طی 25 سال گذشته تجربه نمود. در این مقطع، ایالات متحده از حضور و سرمایه گذاری در توسعه میدان گازی شاه دنیز و نیز مشارکت خطوط انتقال ترانس آدریاتیک (تاپ) و خط لوله گازی ترانس آناتولی (تاناپ) برای انتقال گاز جمهوری آذربایجان به اروپا (کریدور جنوبی) خودداری کرده بود. بنابراین، انتخاب دونالد ترامپ به ریاست جمهوری آمریکا در مجموع مورد استقبال جمهوری آذربایجان قرار گرفت. علائق نفتی و تجاری شخص ترامپ و بسیاری از اعضای کابینه او از جمله رکس تیلرسون به عنوان رئیس هیئت مدیره و مدیر ارشد اجرایی شرکت بزرگ و چندملیتی اکسون‌موبایل، امیدهایی را برای بازگشت ایالات متحده به صنعت نفت و گاز جمهوری آذربایجان و به ویژه مشارکت در کریدور جنوبی انتقال انرژی به اروپا ایجاد کرده است. در این بین، نکته بسیار مهم و شایان توجه، پیشنهاد مورنینگ استار (سفیر سابق آمریکا در باکو) برای تکرار تجربه مستثنی شدن شرکت «نیکو» ایران از تحریم های قبلی آمریکا برای شرکت «لوک اویل» روسیه در طرح توسعه میدان گازی شاه دنیز در تحریم های جدید در دست اقدام علیه روسیه در کنگره آمریکا است. در این نوشتار کوشش می شود با واکاوی موضوعات یاد شده، درک بهتری از تحولات مهم یاد شده و ضرورت مشارکت بیشتر ایران در طرح توسعه میدان گازی شاه دنیز و کریدور جنوبی انتقال انرژی به اروپا (تاپ و تاناپ) حاصل شود. ]]> ولی کوزه گر کالجی قفقاز جنوبی Mon, 24 Jul 2017 20:39:06 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/note/3262/آمریکا-کریدور-جنوبی-انتقال-انرژی-جمهوری-آذربایجان-اروپا قفقاز جنوبی و ایران در عصر پساتحریم؛ آندره ویس - یانا زابانوا http://www.iras.ir/fa/doc/article/3261/قفقاز-جنوبی-ایران-عصر-پساتحریم-آندره-ویس-یانا-زابانوا آندره ویس و یانا زابانوا: لغو تحریم های ایران در 16 ژانویه 2016 منتج به شکل گیری انتظارات متعددی در قفقاز جنوبی گردید. همزمان با سرازیری پیام های تبریک کشورهای منطقه به تهران، ناظران و تحلیلگران در خصوص پیامدهای خروج ایران از انزوای بین المللی و بازگشت به اقتصاد جهانی برای منطقه قفقاز جنوبی به ارائه نظرات خود پرداختند. یک دیدگاه غالب اشاره به این موضوع دارد که همزمان با نزدیک شدن ایران و اروپا به یکدیگر، منطقه قفقاز جنوبی می تواند از موقعیت جغرافیایی خود برای تبدیل به کریدور انتقال کالا و منابع انرژی میان این دو بهره برداری نماید. در طول یک و نیم سال گذشته، منطقه شاهد دیدار روسای جمهور و وزرای ایران با همتایان خود و نیز امضای تفاهم نامه های همکاری در بخش های کلیدی بود. در اقدامی نمادین، گرجستان و ارمنستان در سال 2016، دستور لغو روادید برای ایرانی ها را صادر کردند ... ]]> قفقاز جنوبی Mon, 24 Jul 2017 06:07:34 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/article/3261/قفقاز-جنوبی-ایران-عصر-پساتحریم-آندره-ویس-یانا-زابانوا تنظیم مجدد سیاست آمریکا در قفقاز جنوبی http://www.iras.ir/fa/doc/note/3253/تنظیم-مجدد-سیاست-آمریکا-قفقاز-جنوبی احسان تقوایی نیا: آنچه باعث جلب توجه آمریکا به قفقاز جنوبی می‌شود قرار گرفتن این منطقه در محل تقاطع شرق و غرب، تمدن اسلام و مسیحیت و همچنین مزیت های استراتژیک آن است. از چشم انداز مناقشات، قفقاز جنوبی منطقه‌ای بی‌ثبات محسوب می‌شود و در تمامی این بی‌نظمی‌ها نقش طرف روس آشکار است. مداخله نظامی روسیه در خاک گرجستان بارزترین شاهد این مدعا است. تحولاتی نظیر آنچه که درسال 2008 در گرجستان روی داد و یا تحولات شبه جزیره کریمه در سال 2014 باعث شده است تا کارشناسان غربی بر این دیدگاه تاکید کنند که استراتژی‌ها و برنامه‌های نوینی برای مهار مجدد روسیه و جلوگیری از وقوع منازعات مشابه در منطقه اوراسیای مرکزی در قالب سیاستگذاری‌های نوین امنیتی نیاز است. این دیدگاه، مبتنی بر تثبیت مواضع و اثرگذاری ایالات متحده در این منطقه، به مثابه تضمینی برای تحقق نظم جهانی تک قطبی بوده و نیز سلب امکان تحقق سناریوی مشابهی برای روسیه را به همراه دارد ... ]]> قفقاز جنوبی Wed, 19 Jul 2017 03:34:32 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/note/3253/تنظیم-مجدد-سیاست-آمریکا-قفقاز-جنوبی سیاست ایالات متحده آمریکا در قفقاز جنوبی http://www.iras.ir/fa/doc/note/3236/سیاست-ایالات-متحده-آمریکا-قفقاز-جنوبی یوجین رومر، ریچارد سوکولسکی و پائول استرونسکی: تجربه ربع قرن گذشته بیانگر آن است که هیچ قدرتی حتی روسیه توانایی اعمال هژمونی بر منطقه قفقاز جنوبی را ندارد. روسیه سایه سنگین خود را بر سر سه کشور منطقه گسترانده است، با این حال، این کشور نیز نتوانسته بر هیچ یک از کشور ها تسلط کامل پیدا کند. در چنین وضعیتی، ایالات متحده آمریکا منافع بسیار مهمی در قفقاز جنوبی داشته و فرصت هایی نیز برای پیگیری این منافع در اختیار دارد. موفقیت واشنگتن در منطقه منوط و مبتنی بر توازن هوشمندانه منافع و منابع ایالات متحده، ارزیابی واقع بینانه از اوضاع در درون و اطراف منطقه و برخورداری از بردباری و پذیرش این موضوع است که هر تغییر مهمی در قفقاز جنوبی، تکاملی و تدریجی -و نه ناگهانی- خواهد بود ... ]]> قفقاز جنوبی Mon, 10 Jul 2017 02:43:14 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/note/3236/سیاست-ایالات-متحده-آمریکا-قفقاز-جنوبی امتداد موازنه استراتژیک جمهوری آذربایجان و ارمنستان در شبه قاره http://www.iras.ir/fa/doc/note/3185/امتداد-موازنه-استراتژیک-جمهوری-آذربایجان-ارمنستان-شبه-قاره ولی کوزه گر کالجی: از موضوعاتی که در تحلیل رویکرد سیاست خارجی ارمنستان و جمهوری آذربایجان کم تر به آن توجه شده است، روابط متفاوت این دو کشور رقیب در منطقه قفقاز جنوبی با دولت های هند و پاکستان است که می توان از آن تحت عنوان «امتداد موازنه استراتژیک دو کشور در شبه قاره» یاد نمود. دولت پاکستان به دلیل آنچه اشغال قره باغ به عنوان بخشی از اراضی جهان اسلام از سوی یک کشور غیر اسلامی می داند (مشابه کشمیر) ، تا کنون از شناسایی استقلال ارمنستان و برقراری روابط دیپلماتیک با این کشور خودداری نموده است و بدین ترتیب، روابط بسیار نزدیکی میان پاکستان با جمهوری آذربایجان به ویژه در حوزه صنایع دفاعی و موشکی شکل گرفته است. این شرایط، جمهوری ارمنستان و هند را به یکدیگر نزدیک ساخته است که روابط نزدیک و راهبردی فدراسیون روسیه با هر دو کشور نیز روند نزدیکی ایروان و دهلی نو را به ویژه در زمینه حوزه فناوری پیشرفته (های تک) و ماهواره های مخابراتی تسهیل نموده است. یادداشت تحلیلی پیش رو با بررسی روابط متفاوت ارمنستان و جمهوری آذربایجان با دولت های هند و پاکستان، درصدد است درک بهتری از امتداد موازنه استراتژیک این دو کشور منطقه قفقاز جنوبی در سطح شبه قاره حاصل شود. ]]> ولی کوزه گر کالجی قفقاز جنوبی Tue, 30 May 2017 04:44:51 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/note/3185/امتداد-موازنه-استراتژیک-جمهوری-آذربایجان-ارمنستان-شبه-قاره ترکیه پس از همه‌پرسی: انتظاراتی برای قفقاز http://www.iras.ir/fa/doc/note/3170/ترکیه-همه-پرسی-انتظاراتی-قفقاز سرگی مارکدانف: همه‌پرسی قانون اساسی که در 16 اوریل 2017 در ترکیه برگزار شد توجه کشورهای قفقاز را به خود جلب کرد. جمهوری ترکیه متحد راهبردی آذربایجان، شریک اقتصادی مهم گرجستان و معترض ژئوپولتیک ارمنستان است، و کشوری است که در مناقشه قره باغ پیوسته از مواضع باکو حمایت می‌کند ... هرچند امروزه روابط بین مسکو و آنکارا از حالت وخیمی که پس از ماجرای سقوط بمب‌افکن سوخو-24 روسیه ایجاد شده بود، فاصله گرفته است، با این حال نمی‌توان روابط آنها را عاری از تیرگی و کدورت نامید. مسکو و آنکارا در طیف گسترده‌ای از مسائل، از حل وفصل مناقشات سیاسی قومی گرفته تا دورنمای توسعه حمل و نقل و انرژی در منطقه قفقاز دیدگاه های متفاوتی دارند ... ]]> قفقاز جنوبی Sun, 14 May 2017 03:46:52 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/note/3170/ترکیه-همه-پرسی-انتظاراتی-قفقاز تجربه موفقیت آمیز گرجستان در مقابله با فساد اقتصادی و اداری http://www.iras.ir/fa/doc/note/3164/تجربه-موفقیت-آمیز-گرجستان-مقابله-فساد-اقتصادی-اداری ولی کوزه گر کالجی: از جمله موضوعاتی که در رابطه با جمهوری گرجستان کمتر به آن توجه شده است، تجربه بسیار موفق و چشمگیر این کشور منطقه قفقاز در زمینه مبارزه با فساد اقتصادی و ایجاد شفافیت و سلامت اداری طی 15 سال اخیر است. رتبه گرجستان در زمینه مبارزه با فساد در گزارش سازمان شفافیت بین المللی در سال ٢٠١٦ میلادی به رتبه ٤٤ در بین ١٧٥ کشور رسید که با رتبه ١٣٣ این کشور در سال ٢٠٠٤ میلادی (یک سال پس از کنار رفتن ادوارد شوارد نادزه از قدرت)، تفاوت و فاصله معنادار و قابل ملاحظه ای را نشان می دهد. در نتیجه کاهش سطح فساد، رشوه، رانت و شبکه الیگارشی، ایجاد یک نظام سالم و شفاف اداری، اعتماد سازمان تجارت جهانی، صندوق بین المللی پول، بانک جهانی و اتحادیه اروپا به گرجستان، تولید ناخالص داخلی گرجستان در سال ٢٠١7 میلادی به ٣9 میلیارد دلار رسیده است که برای کشور کوچک و پنج میلیونی گرجستان رقم بالا و قابل توجهی به شمار می رود. یادداشت تحلیلی پیش رو با بررسی سیاست ها و اقدامات مهم مقابله با فساد و ایجاد شفافیت و سلامت اداری و اقتصادی در جمهوری گرجستان، درصدد است درک بهتری از تحولات اقتصادی این کشور مهم منطقه قفقاز جنوبی حاصل شود. ]]> ولی کوزه گر کالجی قفقاز جنوبی Tue, 09 May 2017 05:06:46 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/note/3164/تجربه-موفقیت-آمیز-گرجستان-مقابله-فساد-اقتصادی-اداری سال ازدست‌رفته برای حل بحران قره‌باغ؛ دیدگاهی از جمهوری آذربایجان http://www.iras.ir/fa/doc/note/3160/سال-ازدست-رفته-حل-بحران-قره-باغ-دیدگاهی-جمهوری-آذربایجان فرهاد محمدف: جنگ به اصطلاح چهارروزه قره‌باغ که با تشدید درگیری ها درخطوط تماس بین نیروهای ارمنستان و آذربایجان در اوایل آوریل 2016 به وقوع پیوست، توجه جامعه جهانی را به حل وفصل مناقشه قره‌باغ جلب نمود ... دیدارهای روسای جمهور آذربایجان و ارمنستان در ماه می در وین و با مشارکت روسای گروه مینسک سازمان امنیت و همکاری اروپا و در ماه جولای با میانجیگری ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه در سن پتربورگ بارقه‌های امید را برای آغاز روند حل وفصل مناقشه قره‌باغ به وجود آورد ... گسترش همکاری بین روسیه، ترکیه و ایران، چشم‌اندازهای اجرای پروژه‌های زیربنایی گسترده در مسیر شمال-جنوب با مشارکت هند که از شرکای روسیه در گروه بریکس است، نقش میانجی‌گری روسیه در چارچوب گروه مینسک سازمان امنیت و همکاری اروپا و همچنین تشکیل دولتی پایدار در ارمنستان پس از انتخابات پارلمانی شرایطی را برای آغاز روند حل وفصل بحران فراهم می آورند ... [بنابراین، به نظر می رسد که] ... زمان آغاز حل وفصل این مناقشه‌ی چندین ساله فرا رسیده است. در حالی که این عقیده وجود دارد که پس از حل مناقشه قره باغ، طرف های درگیر و همچنین کشورهای عضو گروه مینسکِ سازمان پیمان امنیت جمعی در منطقه با خطر از دست دادن موقعیت کنونی مواجه خواهند بود، روند حل و فصل بحران مختل خواهد شد، و در این شرایط احتمال وقوع یک جنگ کم شدت و ادامه رویارویی منابع فرسایشی که همراه با تعمیق درگیری و اختلاف در پروژه های همگرایی در فضای اوراسیاست، تا حد زیادی افزایش می‌یابد. ]]> قفقاز جنوبی Sat, 06 May 2017 05:06:18 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/note/3160/سال-ازدست-رفته-حل-بحران-قره-باغ-دیدگاهی-جمهوری-آذربایجان چرا سفر وزیر امور خارجه ایران به گرجستان مهم است؟ http://www.iras.ir/fa/doc/note/3142/چرا-سفر-وزیر-امور-خارجه-ایران-گرجستان-مهم ولی کوزه گر کالجی: با وجود پیوندهای تاریخی و فرهنگی کهنی که میان ایران و گرجستان وجود دارد، اما در عرصه مناسلات دیپلماتیک، بین دو کشور، بعد از سفر مرحوم آیت الله هاشمی رفسنجانی، رئیس جمهور وقت ایران به تفلیس در آوریل ١٩٩٥ میلادی و سفر میخائیل ساکاشویلی، رئیس جمهور وقت گرجستان به تهران در اوت ٢٠٠٤ میلادی، دیگر دیداری میان روسای جمهور ایران و گرجستان در پایتخت های دو کشور صورت نگرفته است. در دولت حسن روحانی نیز، گرجستان در منطقه قفقاز جنوبی تنها کشوری است که رئیس جمهور ایران در چهار سال گذشته دیدار دو جانبه ای با گئورگی مارگولاشویلی در تهران یا تفلیس نداشته است. سفر اخیر محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران به تفلیس نیز نخستین سفر ایشان به گرجستان در دوران تصدی مسئولیت وزارت خارجه است. لذا اهمیت سفر دکتر ظریف به گرجستان از این جهت که بتواند بعد از گذشت سال ها، زمینه دیدار رهبران دو کشور را فراهم سازد، بسیار حائز اهمیت است. یادداشت تحلیلی پیش رو با بررسی جایگاه و نقش گرجستان در سیاست خارجی ایران، درصدد است درک بهتری از وضعیت روابط کشورمان با این کشور مهم منطقه قفقاز جنوبی حاصل شود ... ]]> ولی کوزه گر کالجی قفقاز جنوبی Sat, 22 Apr 2017 06:18:58 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/note/3142/چرا-سفر-وزیر-امور-خارجه-ایران-گرجستان-مهم