موسسه مطالعات ایران اوراسیا - آخرين عناوين سیاست خارجی :: نسخه کامل http://www.iras.ir/fa/defense-and-security Thu, 21 Nov 2019 21:53:10 GMT استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0 /skins/default/fa/normal02/ch01_newsfeed_logo.gif تهیه شده توسط موسسه مطالعات ایران اوراسیا http://www.iras.ir/ 100 70 fa نقل و نشر مطالب با ذکر نام موسسه مطالعات ایران اوراسیا آزاد است. Thu, 21 Nov 2019 21:53:10 GMT سیاست خارجی 60 «ایران در میانه روسیه و آمریکا» http://www.iras.ir/fa/doc/report/3841/ایران-میانه-روسیه-آمریکا نشست «ایران در میانه روسیه و آمریکا» در تاریخ 28 خرداد 1398 با سخنرانی  دکتر محمد کاظم سجاد پور استاد روابط بین الملل و رئیس مرکز مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امور خارجه و اعضای شورای علمی موسسه ایراس از جمله دکتر محمود شوری و جناب آقای حسن بهشتی پور  و علاقه مندان به این موضوع  در محل موسسه برگزار شد. دکتر سجاد پور ضمن تشکر از موسسه ایراس از اینکه هنوز علاقه مندانی به سیاست خارجی و مسائل فکری وجود دارند احساس خرسندی کردند. ایشان به موضوع روابط روسیه و آمریکا پرداختند و در این چارچوب  سوال چرا و چگونه می­شود این رابطه را در شرایط فعلی فهمید؟ را مطرح کردند و به آن پاسخ گفتند. در چرایی آن، که موضوع جالبی است که این رابطه در سطح جهانی و نه در سطح منطقه­ای یکی از مباحث عمده استراتژیک به شمار می رود. این رابطه توأم با توهمات، برداشت­ها ، پندارها، امیدها و آرزوها، انتظارات است، می­شود گفت روایت­ها و حتی به اصطلاح می­توان آن را نبرد روایتی نام نهاد. یعنی ما اگر به طور ساده به روی کار آمدن ترامپ را مرور کنیم، انتظار اولیه ای که از به روی کار آمدن ترامپ در روسیه وجود داشت بسیار جالب بود، هنوز امروز امید به ترامپ در روسیه وجود دارد، اینکه می گویم این رابطه همراه با انتظارات است به همین خاطر است. این انتظارات در ابتدا بسیار بالا بود و امروز با تحریم هایی که بر روسیه اعمال شده تا 30 درصد اقتصاد روسیه را کوچکتر کرده است. مسائل روابط روسیه با اروپا، روسیه با خاورمیانه  و .... همه تحت تاثیر رابطه روسیه با آمریکاست. لذا این رابطه بسیار مهم است و نمی­توان این رابطه را با توهمات موجود در سراسر جهان، با قالب­های کلیشه­ای در گذشته، با نگرش­های تقلیل گرایانه نگریست، مقداری نیاز به دقت دارد چون که برای ایران اهمیت این رابطه مهم است. مخصوصا حرکت­های اخیر آمریکا همراه با عناصر جدیدی است که باید آن­ها را فهمید. به نظر من دلیل دیگری که این چرایی را اهمیت می بخشد وجود دستور کارهای جدید در روابط آمریکا و روسیه است که با گذشته فرق دارد و تغییر یک سری دستور کارهاست. تاریخ روابط روسیه و آمریکا یک تاریخ 200 ساله است. دستور کارهای سنتی و جدید و ماهیت تحریم­ها نیز به و جود آمده است. البته تحریم در این رابطه وجود داشته است اما ماهیت تحریم امروزه تغییر کرده است. به روابط آمریکا و روسیه در ایران خیلی کم پرداخته شده است و بایستی این رابطه مهم را مطالعه کرد زیرا برای ایران بسیار مهم است. از نظر سیاسی، استراتژیک و دیپلماتیک مهم است دکتر سجاد پور سپس به تحولات تاریخی پس از فروپاشی شوروی بین روسیه و آمریکا پرداختند : چگونگی این رابطه را می­توان به چند دوره تقسیم بندی کرد: در دوران پس از فروپاشی شوروی آن چیز که در روسیه مشاهده شد خوش بینی به آمریکاست و چگونه می­توان به خانواده غرب پیوست، که یلتسین و دوره آن برای همه روشن است. روسیه تمامی ظرفیت­های اثرگذارش را در این دوره از دست داد. تا وقتی که پوتین این سناریو را تغییر داد و خانواده روسیه را نجات داد. در چند حوزه آمریکایی­ها دریافتند که روسیه جزء خانواده غرب نیست و چنین برداشتی نیز در روسیه شد. در سال های اخیر این رابطه سخت­تر شده است. در هر بحثی بین روسیه و آمریکا ایران نیز درگیر است. با تحولات اخیر از جمله آبخازیا، کریمه، گسترش ناتو و حرکات ضد روسی در شرق اروپا و بالتیک .... این رابطه شکل دیگری گرفت. رابطه آمریکا و روسیه بدون مطالعه کشورهای بالتیک و لهستان قابل مطالعه نیست. این رابطه منتهی به انتخابات آمریکا می­شود که ترامپ در آن برنده می شود. بعد از آن مسئله روسیه از یک موضوع استراتژیک تبدیل به یک بحث سیاست داخلی در داخل آمریکا شد که بسیار مهم است. بدون عنصر ترامپ رابطه روسیه و آمریکا قابل فهم نیست. بحث­های زیادی در این مورد وجود دارد. از جمله رابطه ترامپ با روسیه و مهم تر از آن کمک به ترامپ در انتخابات برای برنده شدن بوده است. هیچ وقت جامعه آمریکا اینقدر دوقطبی نبوده است. و این دو قطبی به روسیه بر می­گردد. مورد ترامپ تنها گزینه است که هیچ سابقۀ دولتی ندارد و انتخاب دولت در عمق نبوده است. بحث روابط روسیه و آمریکا متاثر از عنصر سیاست داخلی شده است که این چیز جدیدی است. که پیامدهایی دارد: اول احساسی شدن قضیه است، سیاست داخلی در همه جا با احساسات و هیجان سر و کاردارد، یک آمریکایی یا از ترامپ خوشش می آید یا نه؟ لذا مباحث استراتژیک تحت شعاع این بحث ها قرار می­گیرد. دکتر سجاد پور سپس سوال را از جنبه استراتژیک پاسخ داد، در آمریکا بین نخبگان سیاست خارجی سوال اصلی این است که چه چیزی آمریکا را تهدید می­کند؟ درخشش و تابناکی آمریکا را تیره و تار می­کند؟ تنها کشوری که می تواند تهدیدی جدی برای آمریکا باشد این چین است. مسئله چین امروز موضوع مهمی در آمریکا­ست. در آمریکا گفته می­شود چینی­ها از ما استفاده کردند و خود را بالا کشیدند و مبانی مفهومی در آمریکا را زیر سوال بردند. کاپیتالسم را متحول کردند، زیرا همیشه کاپیتالیسم همراه با لیبرالیسم بوده است. چینی­ها کاپیتالیسم را بدون لیبرالیسم پیش برده­اند و مدل چینی مطرح شده است. داستان­های زیادی در این مورد وجود دارد و یک نگرانی استراتژیک برای آمریکا مطرح می­شود. در کنار چین، روسیه و حتی ایران نیز مسئله استراتژیک آمریکا محسوب می­شوند. از این رو در آمریکا بحث بازگشت سیاست کانتینمنت مطرح شده است که چنین کشورهایی را مهار کنند. یکی از این بحث­ها این است که برای مهار چین ما باید با روسیه کنار بیاییم. لذا در این مورد کنار تفاوت آراء در آمریکا ، فاکتور اروپا  و اروپای شرقی و بالتیک این مسئله را پیچیده می­کند. آلمان و فرانسه به طور سنتی در کشمکش روسیه و آمریکا مخالف گرایش تند برای مهار روسیه هستند. مثلا در انتقال گاز خط لوله شمالی اختلاف