موسسه مطالعات ایران اوراسیا - پربيننده ترين عناوين روسیه و اروپای شرقی :: نسخه کامل http://www.iras.ir/fa/ Sun, 30 Apr 2017 07:33:36 GMT استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0 /skins/default/fa/normal02/ch01_newsfeed_logo.gif تهیه شده توسط موسسه مطالعات ایران اوراسیا http://www.iras.ir/ 100 70 fa نقل و نشر مطالب با ذکر نام موسسه مطالعات ایران اوراسیا آزاد است. Sun, 30 Apr 2017 07:33:36 GMT روسیه و اروپای شرقی 60 چرا روسيه غرب اورشليم را پايتخت اسرائيل خواند؟ http://www.iras.ir/fa/doc/note/3147/چرا-روسيه-غرب-اورشليم-پايتخت-اسرائيل-خواند ایراس: وزارت امور خارجه روسيه در بيانيه اي مورخ 6 آوريل 2017 اعلام داشت كه مسكو، غرب اورشليم (غرب بيت المقدس) را به عنوان پايتخت اسرائيل مورد شناسايي قرار داده و به رسميت مي شناسد. در اين بيانيه، روسيه در وهله اول التزام خود به اصول سازمان ملل متحد پيرامون حل و فصل منازعه اسرائيل و فلسطين را مجدداً تصريح داشته و اعلام كرده است كه شرق اورشليم (شرق بيت المقدس) را به عنوان پايتخت آينده دولت فلسطين در نظر دارد. در اين بيانيه همچنين اشاره شده است كه "به طور همزمان، ما بايد اعلام كنيم كه در اين شرايط، پايتخت اسرائيل را غرب اورشليم (غرب بيت المقدس) مي دانيم." اگرچه اسرائيل تمامي غرب و شرق اورشليم را پايتخت خود مي نامد، در حال حاضر هيچ كشوري سفارتخانه خود را در اين شهر مستقر نكرده است. السالوادور و كاستاريكا دو كشوري بودند كه يك دهه پيش و به عنوان آخرين كشورها، سفارتخانه هاي خود را به تل آويو منتقل كردند و بر خلاف بيانيه اخير روسيه، اين طور گزارش شده كه روسيه تصميمي در خصوص انتقال سفارتخانه خود به اورشليم نگرفته است. به هر حال بيانيه مسكو، كه سخنگوي وزارت خارجه اسرائيل اظهار داشته در حال بررسي آن است، بيانگر تغييري اساسي در رويكرد روسيه قلمداد مي شود. اين كشور در حال حاضر تنها كشوري بوده كه بخشي از اورشليم (بيت المقدس) را به عنوان پايتخت اسرائيل به رسميت شناخته است، گرچه در ماه هاي اخير مباحثاتي مبني بر انتقال سفارتخانه اين كشور به اورشليم در دولت ترامپ مطرح شده است. دلايل بسياري براي توضيح اين اقدام روسيه قابل اشاره است. دليل نخست آن است كه به لحاظ زماني، اين تصميم باعث انحراف محكوميت هاي بين المللي روسيه در استمرار حمايت از رئيس جمهور سوريه گرديد. اين بيانيه دو روز پس از بدترين حمله شيميايي دولت اسد عليه مردم خود در سال هاي اخير و چند روز پيش از حمله هوايي ايالات متحده به سوريه در پاسخ به استفاده دولت سوريه از سلاح هاي كشتار جمعي صورت گرفت. با اين حال، به نظر مي رسد كه رئيس جمهور روسيه دستوركار گسترده تر و همسوتري با منافع روسيه در ذهن مي پروراند. پوتين و ازسرگيري مشاركت منطقه اي هنگامي كه ولاديمير پوتين در ماه مي 2000 قدرت را در دست گرفت، درصدد افزايش نقش روسيه در منطقه خاورميانه برآمد، بخصوص در شرايطي كه پيش از اين، بوريس يلتسين با هدف تمركز بر مسائل داخلي، اولويتي براي خاورميانه قائل نبود. رويكرد اتحاد جماهير شوروي به منطقه خاورميانه مبتني بر اصول ايدئولوژيك بود، اما پوتين سياستي كاملا عملگرايانه در قبال منطقه داشت. وي همواره همكاري و مشاركت با هر يك از كشورهاي منطقه كه بتواند به بهترين وجه، منافع روسيه (طبق تعريف پوتين) را تامين نمايد، در اولويت خود قرار مي داد.  متعاقب اين سياست، رئيس جمهور روسيه در تكاپوي بهبود روابط مسكو با اسرائيل برآمد. ولاديمير پوتين همواره چالش روسيه با افراط گرايي سني را مترادف با چالش هاي تروريستي اسرائيل مي دانست. از سوي ديگر، پوتين به گسترش روابط تجاري با اسرائيل تمايل نشان داده است. در بازه زماني 2000 تا 2014، تجارت دوجانبه مسكو و تل آويو حداقل سه برابر شد و به رقم سه ميليارد دلار رسيد. مضاف بر اين، بيش از يك ميليون مهاجر روسي، اسرائيل را وطن خود مي دانستند و سرگي لاوروف، وزير امور خارجه روسيه، غالبا اين مهاجران را «هم وطنان» خود در اسرائيل مي خواند. براساس موافقتنامه اي كه امسال به مرحله اجرا در مي آيد، روسيه به شهرونداني كه در زمان شوروي سابق به اسرائيل مهاجرت كردند، بالغ بر 83 ميليون دلار حقوق بازنشستگي پرداخت مي كند. اين موافقتنامه در حالي اجرايي گرديده كه دولت روسيه هيچ پولي براي افزايش سقف مزاياي بازنشستگي شهروندان روسيه مطابق با نرخ تورم سالانه ندارد. بطور كلي، هدف پوتين ايجاد محدوديت براي نفوذ ايالات متحده در خاورميانه است و براي تحقق اين هدف با دوستان و دشمنان قديمي خود در منطقه همكاري مي كند. ارتقاي روابط با كشوري در منطقه كه همپيمان و متحد نزديك ايالات متحده به حساب مي آيد، تلاشي در راستاي تحقق ديدگاه پوتين بوده كه البته چيزي جز بازي با حاصل جمع صفر نيست. مضافا، بهبود روابط با اسرائيل (و قدرت هاي سني مذهب) خط بطلاني بر اتهام طرفداري روسيه از شيعيان است. احتمالا به عنوان يكي از پيامدهاي سياست ولاديمير پوتين، اسرائيل (و به طرز جالبي، ايران) يكي از معدود كشورهايي بوده كه اقدامات پوتين در چچن را مورد انتقاد قرار نداده است، در حالي كه بسياري از كشورها نقض حقوق بشر روسيه در منطقه چچن را كه باعث تبديل چالش جدايي طلبي سكولار به چالش افراط گراي اسلامي بود، محكوم نمودند. اسرائيل همچنين در زمره نخستين كشورهايي بود كه در سپتامبر 2004 و پس از حادثه گروگان‌گیری در مدرسه بسلان در اوستياي شمالي، به مسكو پيشنهاد كمك و حمايت كرد. اگرچه بسياري از كشورها، اين حادثه گروگانگيري مرگبار (380 گروگان كه 186 نفر از آن ها كودك بودند، كشته شدند) را به شدت محكوم كردند، لكن بسياري در داخل روسيه و از جمله خانواده هاي قربانيان، تلاش هاي ناموفق دولت روسيه در ممانعت از بروز اين فاجعه را محكوم نمودند. (ولاديمير پوتين، از اين حادثه گروگانگيري بلافاصله به عنوان توجيهي براي از سرگيري اقدامات غيردموكراتيك در روسيه بهره برداري نمود). ولاديمير پوتين به عنوان اولين رئيس جمهور روسيه در آوريل 2005 به اسرائيل سفر كرد. اين سفر در حالي اتفاق افتاد كه در پي وقوع انقلاب هاي رنگي در گرجستان، اوكراين و كشورهاي ديگر در خارج-نزديك و خاورميانه كه پوتين، غرب را مقصر اصلي اين تحولات منطقه اي مي دانست، روسيه سياست خارجي تهاجمي¬ تري در پيش گرفت. در سال هاي اخير، روسيه سرمايه گذاري ويژه اي بر عقب نشيني ظاهري آمريكا از خاورميانه و وخامت روابط با همپيمانان سنتي خود در منطقه از جمله اسرائيل داشته است. به عنوان مثال، ولاديمير پوتين براي مرتبه دوم در ژوئن 2012 و نُه ماه پيش از نخستين سفر باراك اوباما، رئيس جمهور آمريكا، به اسرائيل سفر كرد. در مقابل، بنيامبن نتانياهو، نخست وزير اسرائيل، سفرهاي بيشتري به روسيه تا آمريكا در دوران رياست جمهوري اوباما انجام داد. به عنوان بخشي از مشاركت عميق تر روسيه در خاورميانه، ولاديمير پوتين علاقه خود براي نقش آفريني در فرايند صلح اعراب و اسرائيل را نشان داد. پس از شكست گقتگوهاي «كمپ ديويد 2» در ماه جولاي 2000، روسيه نقش چشمگيرتري به عنوان ميانجي در حل و فصل منازعه اعراب و اسرائيل براي خود تعريف كرد. پس از سفر ياسر عرفات به مسكو در اوت 2000، ولاديمير پوتين در ديدار با وي، آمادگي روسيه براي حمايت از صلح خاورميانه را اعلام نمود. پس از آن، ديدار ها و گفتگوهاي تلفني متعددي ميان رهبران اسرائيل و فلسطين در طول سال هاي متمادي انجام گرفت. رئيس جمهور روسيه در جريان ميزباني از نخست وزير اسرائيل در ژوئن 2016، اظهار داشت كه "ما به طور جد به دنبال حل و فصل منازعه اعراب و اسرائيل هستيم." در جريان گفتگوهاي اعراب و فلسطين، ولاديمير پوتين همواره بر آن بوده تا خود را به عنوان شخصيتي كه رويكرد متوازن تري نسبت به ايالات متحده آمريكا داشته معرفي نمايد و روسيه را به عنوان كشوري موفق در عرصه هاي ناكامي ايالات متحده آمريكا جلوه دهد. اگرچه ولاديمير پوتين هنوز به آن موفقيت مدنظر خود دست نيافته است، لكن روسيه توانسته به عنوان بازيگري مهم در تحولات جهاني به جايگاه مهمي كه خود مبادرت به ايجاد آن كرده، دست يابد. محدوديت هاي راهبرد روسيه همواره محدوديت هايي بر سر رابطه روسيه و اسرائيل وجود خواهد داشت. اگرچه ممكن است ولاديمير پوتين، ديپلماسي را به عنوان بازي حاصل جمع صفر تعريف كند، اما رهبران اسرائيل به بهاي جلب نظر روسيه حاضر نخواهند بود روابط خود با واشنگتن را تقليل بخشند. بنيامين نتانياهو در گفتگو با خبرنگاران در مسكو در ژوئن 2016، اظهار داشت "هيچ جايگزيني براي ايالات متحده وجود ندارد و من هم به دنبال يافتن اين جايگزين نيستم، اما سياست من تلاش براي شراكت هايي باقدرت هاي بزرگ همچون چين، هند، روسيه و ديگر كشورها است." بسيار جاي ترديد است كه پوتين اين انتظار را از رهبران اسرائيل داشته باشد تا مسكو را جايگزين واشنگتن نمايند؛ چرا كه روابط اسرائيل و آمريكا بسيار عميق و پايدار است. اسرائيل همچنين دليلي براي بي اعتمادي به روسيه دارد. به عنوان نمونه، روابط گرم و رو به رشد مسكو با تهران براي اسرائيل مشكل ساز بوده و مداخله پوتين در جنگ سوريه صرفا گرايش روسيه به شيعيان در خاورميانه را نشان داده است. روسيه كماكان از اطلاق حزب ا... و حماس به عنوان سازمان هاي تروريستي ممانعت بعمل مي آورد. نهايتاً همزمان با آنكه سلاح هاي روسيه در اختيار حزب ا... قرار گرفته است و اين كشور ميزبان رهبران فتح و حماس به منظور گفتگو براي تشكيل دولت وحدت ملي در ژانويه گذشته بود، اميدها نسبت به تغيير رفتار روسيه رنگ باخت. نيروي هوايي اسرائيل در 17 مارس 2017 چندين موقعيت در سويه را با موشك هاي خود هدف گرفت تا مانع از دست يابي حزب ا... به سلاح هاي پيشرفته شود. اگرچه معمولا اسرائيل چنين حملاتي را در خاك سوريه انجام داده است، در اين مورد بخصوص، وزارت امور خارجه روسيه با احضار سفير اسرائيل در اين كشور خواستار توضيح اقدام يكجانبه اسرائيل شد. جزييات حمله هوايي اخير اسرائيل كماكان نامشخص است و نخست وزير اين كشور صراحتاً بيان داشته كه تل آويو سياست خود مبني بر ممانعت از دست يابي حزب ا... به سلاح هاي پيشرفته را ادامه خواهد داد. با اين حال، وزير امور خارجه روسيه در 22 مارس 2017 هشدار داد كه قضاوت روسيه مبني بر پايبندي اسرائيل به توافق هاي دوجانبه مسكو-تل آويو در خصوص همكاري نظامي در سوريه، بر اساس اقدامات و نه بيانيه هاي دولتي است. هيچ يك از دو كشور اسرائيل و روسيه به دنبال بحران در روابط خود نيستند، اما اظهارنظر سرگي لاوروف حكايت از آن دارد كه كرملين تمايل دارد تا همپيمانان خود را به عنوان «پیرو» و نه «شريك» در نظر بگيرد. اسرائيل موجوديت خود را تا حدودي مديون اتحاد جماهير شوروي و اقمار اين اتحاديه در زمان جنگ سرد مي داند، چرا كه اين كشورها در هفتاد سال گذشته در صحن سازمان ملل متحد راي به تقسيم فلسطين و تشكيل دولت يهود دادند؛ وليكن كرملين پس از آنكه اسرائيل در بلوك غرب جاي گرفت، روابط خود با تل آويو را تا سال 1991 به حال تعليق درآورد. روابط مسكو با تل آويو همواره پيچيده و چند بعدي بوده و تا به امروز ادامه دارد. اگرچه روسيه ممكن است منطق هاي ژئواسترات‍ژيك براي پذيرش غرب اورشليم (غرب بيت المقدس) به عنوان پايتحت اسرائيل داشته باشد، اما اين اقدام روسيه هر چند با واكنش هاي منفي رو به رو شد، تعهدات كمي براي اين كشور به بار آورد، بخصوص آنكه سفارت روسيه به اورشليم (بيت المقدس) منتقل نگرديد. تمايل پوتين به كسب قدرت، وي را به فردي انعطاف پذير تبديل ساخته و تلاش مي كند گزينه هاي زيادي در خاورميانه پيش رو داشته باشد. هدف واقعي پوتين بيشتر مرتبط با ايالات متحده آمريكا بوده تا در خصوص مسائل اسرائيل؛ بيانيه اخير دولت روسيه بخوبي بيانگر آن است كه در خصوص خاورميانه، ترامپ ملزم به توافق با پوتين است و اين موضوع صرفا محدود به سوريه و ايران نبوده، بلكه در خصوص اسرائيل نيز صدق مي كند. دونالد ترامپ همچون ديگر روساي جمهور آمريكا از زمان دوايت آيزنهاور، صلح خاورميانه را تبديل به اولويتي براي واشنگتن كرده است. شناسايي غرب اورشليم (غرب بيت المقدس) به عنوان پايتخت اسرائيل از سوي ولاديمير پوتين، پيامي به ترامپ و همچنين جارد كوشنر، داماد و مشاور ارشد وي (كه مامور ميانجيگري در فرايند صلح خاورميانه است) بوده كه كرملين تصميم به ايفاي نقش پررنگ تري در منازعه اعراب و اسرائيل دارد. اگرچه دونالد ترامپ قصد دارد نقش مصلح را ايفا نمايد، اما بايد بداند هيچ گاه در اين زمينِ بازي تنها نخواهد بود. نويسنده: آنا بورشچِوسكايا، محقق موسسه واشنگتن براي سياست خاورنزديك منبع: مجله فارن افرز، وابسته به شورای روابط خارجی آمریکا     «آنچه در این متن آمده به معنی تایید محتوای تحلیل نویسنده از سوی "ايراس" نیست و تنها در راستای اطلاع رسانی و انعكاس نظرات تحليل گران غربي منتشر شده است»   ]]> روسیه و اروپای شرقی Sat, 29 Apr 2017 08:22:19 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/note/3147/چرا-روسيه-غرب-اورشليم-پايتخت-اسرائيل-خواند