موسسه مطالعات ایران اوراسیا - آخرين عناوين فرهنگ و هنر :: نسخه کامل http://www.iras.ir/fa/society-and-culture Thu, 17 Aug 2017 14:22:41 GMT استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0 /skins/default/fa/normal02/ch01_newsfeed_logo.gif تهیه شده توسط موسسه مطالعات ایران اوراسیا http://www.iras.ir/ 100 70 fa نقل و نشر مطالب با ذکر نام موسسه مطالعات ایران اوراسیا آزاد است. Thu, 17 Aug 2017 14:22:41 GMT فرهنگ و هنر 60 تعطیلات تابستانی پوتین در سیبری http://www.iras.ir/fa/doc/gallery/3285/1/تعطیلات-تابستانی-پوتین-سیبری ایراس: ولادیمیر پوتین رییس جمهور ۶۴ ساله روسیه برای گذراندن تعطیلات تابستانی به منطقه جمهوری خودمختار «تیوا» در جنوب سیبری روسیه رفت. پوتین در این تعطیلات در حال گرفتن حمام آفتاب، شنا، غواصی و ماهیگیری در دریاچه بوده و ظاهرا در ماهیگیری موفق هم بوده است. در تصاویر دیده می شود که سرگئی شویگو وزیر دفاع روسیه نیز پوتین را همراهی کرده است. تصاویر جالبی از تعطیلات پوتین و سرگئی شویگو ثبت شده است که در ادامه تقدیم علاقمندان می شود. لازم به ذکر است که تصاویر زیر از وقت گذرانی ولادیمیر پوتین، رییس جمهور روسیه در دریاچه ای در جنوب سیبری در فیسبوک شخصی وی منتشر شده است. جهت دانلود و دیدن فیلم روی «ضمیمه» بالا کلیک کنید.   ]]> روسیه و اروپای شرقی Mon, 07 Aug 2017 10:25:43 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/gallery/3285/1/تعطیلات-تابستانی-پوتین-سیبری وابسته فرهنگي پيشين كشورمان در روسيه مقام دوم المپياد بين المللي زبان روسي را كسب كرد http://www.iras.ir/fa/doc/news/3272/وابسته-فرهنگي-پيشين-كشورمان-روسيه-مقام-دوم-المپياد-بين-المللي-زبان-روسي-كسب-كرد ایراس: سيد حسين طباطبايي وابسته فرهنگي پيشين كشورمان در روسيه مقام دوم المپياد بين المللي زبان روسي را كسب كرد. اين المپياد توسط دانشگاه دولتي اوليانوف استان چوواشي فدراسيون روسيه به صورت آنلاين در سه سطح a1,a2 , a3 برگزار شد و طباطبايي در سطح a2 با كسب 87.5 امتياز از 100 امتياز كل المپياد، رتبه دوم اين مسابقات را كسب نمود. داويد شاتالا از اسلوواكي در اين سطح با كسب 92.5 امتياز رتبه نخست این دوره المپياد بين المللي زبان روسي را كسب کرد. اين دومين سال پياپي است كه دانشگاه دولتي اوليانوف استان چوواشي فدراسيون روسيه نسبت به برگزاري المپياد بين المللي زبان روسي اقدام مي کند و نکته جالب توجه این است که در اين دو سال، بیشتر برندگان سطوح سه گانه آن از كشورهاي شرق اروپا بوده اند و برای اولين بار است كه شركت كننده اي از ايران در اين المپياد برگزيده مي شود. سيد حسين طباطبايي كه در سال هاي 1390 تا 1394 سمت وابسته فرهنگي و معاون رايزني فرهنگي كشورمان در روسيه را بر عهده داشت، در حال حاضر رئيس اداره اروپاي شرقي سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي است. پایان خبر/   ]]> فرهنگ و هنر Mon, 31 Jul 2017 06:07:33 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/news/3272/وابسته-فرهنگي-پيشين-كشورمان-روسيه-مقام-دوم-المپياد-بين-المللي-زبان-روسي-كسب-كرد «بی عرضه» اثری از آنتون چخوف http://www.iras.ir/fa/doc/gallery/3249/1/بی-عرضه-اثری-آنتون-چخوف ایراس: چند روز پیش، خانم یولیا واسیلی یونا، معلم سر خانه ی بچه ها را به اتاق کارم دعوت کردم. قرار بود با او تسویه حساب کنم. گفتم بفرمایید بنشینید یولیا واسیلی یونا! بیایید حساب و کتابمان را روشن کنیم … لابد به پول هم احتیاج دارید اما ماشاالله آنقدر اهل تعارف  هستید که به روی مبارکتان نمی آورید. خوب قرارمان با شما ماهی ٣٠ روبل ! نخیر ۴٠ روبل  نه، قرارمان ٣٠ روبل بود … من یادداشت کرده ام. به مربی های بچه ها همیشه ٣٠ روبل می دادم. خوب دو ماه کار کرده اید. دو ماه و پنج, روز درست دو ماه , من یادداشت کرده ام … بنابراین جمع طلب شما می شود ۶٠ روبل. کسر میشود ٩ روز بابت تعطیلات یکشنبه که شما روزهای یکشنبه با کولیا کار نمی کردید … جز استراحت و گردش که کاری نداشتید و سه روز تعطیلات عید! فایل ویدئویی «بی عرضه» با کلیک روی «ضمیمه» بالای صفحه قابل دریافت و مشاهده است. چهره یولیا واسیلی یونا ناگهان سرخ شد، به والان پیراهن خود دست برد و چندین بار تکانش داد اما لام تا کام نگفت.  بله، ٣ روز هم تعطیلات عید … به عبارتی کسر میشود ١٢ روز … ۴ روز هم که کولیا ناخوش و بستری بود که در این چهار روز فقط با واریا کار کردید … ٣ روز هم گرفتار درد دندان بودید که با کسب اجازه از زنم، نصف روز یعنی بعد از ظهرها با بچه ها کار کردید. ١٢ و ٧ میشود ١٩ روز. ۶٠ منهای ١٩، باقی میماند ۴١ روبل. هوم … درست است؟ چشم چپ یولیا واسیلی یونا سرخ و مرطوب شد. چانه اش لرزید، با حالت عصبی سرفه ای کرد و آب بینی اش را بالا کشید اما لام تا کام نگفت. در ضمن، شب سال نو، یک فنجان چایخوری با نعلبکی اش از دستتان افتاد و خرد شد … پس کسر میشود ٢ روبل دیگر بابت فنجان … البته فنجانمان بیش از اینها می ارزید یادگار خانوادگی بود اما بگذریم! بقول معروف: آب که از سر گذشت چه یک نی، چه صد نی. گذشته از اینها، روزی به علت عدم مراقبت شما، کولیا از درخت بالا رفت و کتش پاره شد … اینهم ١٠ روبل دیگر و باز به علت بی توجهی شما، کلفت سابقمان کفشهای واریا را دزدید شما باید مراقب همه چیز باشید، بابت همین چیزهاست که حقوق میگیرید. بگذریم , کسر میشود ۵ روبل دیگر. دهم ژانویه مبلغ ١٠ روبل به شما داده بودم. به نجوا گفت: من که از شما پولی نگرفته ام ! گفتم : من که بیخودی اینجا یادداشت نمی کنم. بسیار خوب  … ۴١ منهای ٢٧. این بار هر دو چشم یولیا واسیلی یونا از اشک پر شد. قطره های درشت عرق، بینی درازش را پوشاند. دخترک بینوا با صدایی که می لرزید گفت: من فقط یک دفعه آن هم از خانمتان پول گرفتم  فقط همین , پول دیگری نگرفته ام. راست می گویید؟ می بینید؟ این یکی را یادداشت نکرده بودم. پس ١۴ منهای ٣ میشود ١١. بفرمایید اینهم ١١ روبل طلبتان! این ٣ روبل، اینهم دو اسکناس ٣ روبلی دیگر  و اینهم دو اسکناس ١ روبلی  جمعاً ١١ روبل. اسکناسها را گرفت، آنها را با انگشتهای لرزانش در جیب پیراهن گذاشت و زیر لب گفت: مرسی. از جایم جهیدم و همانجا، در اتاق، مشغول قدم زدن شدم. سراسر وجودم از خشم و غضب، پر شده بود. پرسیدم بابت چه مرسی؟؟!! چرا  مرسی؟!!  آخر من که سرتان کلاه گذاشتم! لعنت بر شیطان، غارتتان کرده ام! علناً دزدی کرده ام. گفت: پیش از این، هر جا کار کردم، همین را هم از من مضایقه می کردند. مضایقه می کردند؟ هیچ جای تعجب نیست! ببینید، تا حالا با شما شوخی میکردم، قصد داشتم درس تلخی به شما بدهم … هشتاد روبل طلبتان را میدهم … همه اش توی آن پاکتی است که ملاحظه اش میکنید! اما حیف آدم نیست که اینقدر بی دست و پا باشد؟ چر ا اعتراض نمیکنید؟ چرا سکوت میکنید؟ در دنیای ما چطور ممکن است انسان، تلخ زبانی بلد نباشد؟ چطور ممکن است اینقدر بی عرضه باشد؟ به تلخی لبخند زد. در چهره اش خواندم که آری ممکن است. بخاطر درس تلخی که به او داده بودم از او پوزش خواستم و به رغم حیرت فراوانش، ٨٠ روبل طلبش را پرداختم. با حجب و کمرویی، تشکر کرد و رفت.  «به پشت سر او نگریستم و با خود فکر کردم در دنیای ما، قوی بودن و زور گفتن، چه سهل و ساده است». فایل ویدئویی «بی عرضه» با کلیک روی «ضمیمه» بالای صفحه قابل دریافت و مشاهده است. در ادامه، منتخبی از تصاویر «بی عرضه» تقدیم علاقمندان شده است.   ]]> فرهنگ و هنر Sun, 16 Jul 2017 11:01:27 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/gallery/3249/1/بی-عرضه-اثری-آنتون-چخوف علمی‌شدن الهیات در روسیه به روایت اسقف روس http://www.iras.ir/fa/doc/news/3248/علمی-شدن-الهیات-روسیه-روایت-اسقف-روس ایراس: در شماره 88 نشریه جامعه و فرهنگ روسیه امروز که رایزنی فرهنگی ایران در مسکو آن را منتشر می‌کند، آمده است: روز 24 ژوئن 2017 در برنامه «کلیسا و صلح» که از کانال «روسیه 24» روزهای شنبه و یکشنبه پخش می‌شود، متروپولیت ایلاریون، رئیس بخش روابط خارجی کلیسا در اسقفی مسکو به سؤالات «یکاترینا گراچوا»، مجری برنامه درباره موضوع الهیات پاسخ داد که در ادامه می‌خوانید. - سلام عرض می‌کنم. در ماهی که پشت سر گذاشتیم، اتفاقات زیادی در کشور رخ داد و برای اولین بار در دوره جدید تاریخ روسیه، یک نفر از رساله دکتری با موضوع الهیات دفاع کرد. به این ترتیب، الهیات نیز در کنار فیزیک، شیمی به یک شاخه علمی تبدیل شد. لطفا برای ما بفرمایید که دفاع از رساله چطور بود و مخالفان چه استدلال‌هایی داشتند و چه ایراداتی می‌گرفتند؟  باید بگویم که هر رساله به طور طبیعی مخالفانی دارد، اما سایر افراد که از درجه دکتری و فوق دکتری در حوزه‌های مختلف برخوردار هستند هم می‌توانند سؤالاتشان را مطرح کنند و نظر بدهند. قاعده اینطور است که اگر ارزیابی منفی باشد، ما باید به آن توجه کنیم. در جلسه دفاعیه چند استاد برای طرح سؤال و اشاره به مشکلات حضور داشتند، اما همه نظر مثبت دادند. چون پایان‌نامه و چکیده آن را در اینترنت منتشر کردیم، همه می‌توانستند نظرات خود را ارسال کنند. برخی از آنها در رشته بیولوژی (زیست‌شناشی) درجه دکتری و فوق دکتری داشتند.   واقعا بیولوژی چه ارتباطی با الهیات دارد؟ الهیات علم درباره دین و شناخت خداست، اما بیولوژی موضوع کاملا متفاوتی دارد. با این حال، یکی از اساتید نظر خود را برای ما نوشته بود، ضمن اینکه به جای پرداختن به موضوع رساله، بیشتر حق مؤمن برای پرداختن به موضوع الهیات در پایان‌نامه را زیر سؤال برده بود. به عنوان مثال، یک نفر نوشته بود که رساله بر مبنای نظریه وجود خداست، به همین خاطر نباید آن را رساله علمی نامید. پاسخ ما این است که نگارندگان این اظهارنظرها مبنای خود را بر نظریه عدم وجود خدا قرار داده‌اند. برای ما وجود خدا، نظریه نیست، حقیقت است.   در جلسه دفاعیه ما طی یک ساعت و نیم اظهار نظرهای مختلفی شنیدیم که بیشتر به تبلیغات آتئیستی(خداناباوری) شباهت داشت. آخرین‌بار این موضوع را در سال‌های تحصیل در مدرسه شنیده بودم، آن زمان‌ها آتئیسم رسما به خورد جامعه داده می‌شد. سخنان برخی افراد خاطرات گردوخاک گرفته گذشته را زنده می‌کرد و نشان می‌داد که در محافل علمی ما و عمدتا در بین استاتید علوم طبیعی هنوز این سؤال وجود دارد که الهیات چیست و آن را با چه می‌خورند، آیا واقعا الهیات علم است؟  الهیات در شمار علوم طبیعی نیست، بلکه به علوم انسانی مربوط می‌شود. ما می‌دانیم که همه علوم انسانی یکباره در فضای آموزشی وارد نشده‌اند. زمانی تصور می‌کردند که جامعه‌شناسی علم نیست، اما امروز هیچ کس حتی درباره آن بحث هم نمی‌کند.   - برای آنهایی که نمی‌دانند، توضیحاتی درباره موضوع رساله و نحوه دسترسی به آن بفرمایید و اینکه چرا در تاریخ علوم روسیه معاصر، این درجه جدید به حساب می‌آید؟  در سایت دانشجویان دوره دکتری و فوق دکتری کلیسای ارتدوکس، بخش شورای دفاعیه رساله می‌توان رساله را دریافت کرد. جلسه دفاعیه در دانشگاه محل برگزاری کلاس‌ها بود و اهمیت موضوع رساله در این است که تاکنون هیچ کس به این شخصیت و آثار او نپرداخته است.  جلسه دفاعیه چهار ساعت و نیم طول کشید. اعضای شورای دفاعیه امتیاز بالایی به رساله دادند. 21 عضو شورای دفاعیه از 22 نفر رأی مثبت دادند. چنین اتفاقی در تاریخ کلیسا بی‌سابقه است. موضوع مهم دیگر این است که الهیات فقط در شاخه کلیسای ارتدوکس توسعه پیدا نمی‌کند، بلکه در شاخه الهیات اسلامی و یهود نیز توسعه پیدا خواهد کرد.  - با این حال، در مدرک اولین فارغ‌التحصیل رشته الهیات می‌نویسند دکترای فلسفه، نه الهیات. بنابراین، با وجود اینکه آکادمی علوم روسیه، الهیات را به رسمیت شناخته، اما آن را در اسناد و مدارک رسمی ثبت نمی‌کنند. نظرتان در این زمینه چیست؟  قبلا بنا را بر همین گذاشته بودند، اما زمان دفاع از رساله هم از وزارت علوم و هم از کمیسیون عالی نظارت بر امتحانات به جلسه آمدند و به ما خبر دادند که اگر دفاع با موفقیت انجام شود، روی مدرک کلمه الهیات درج می‌شود.   منبع: سایت کلیسای ارتدوکس روسیه به نقل از ایکنا   ]]> فرهنگ و هنر Sat, 15 Jul 2017 20:53:06 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/news/3248/علمی-شدن-الهیات-روسیه-روایت-اسقف-روس همایش فرهنگی ـ اجتماعی ایران و روسیه در باشقیرستان روسیه http://www.iras.ir/fa/doc/report/3245/همایش-فرهنگی-اجتماعی-ایران-روسیه-باشقیرستان ایراس: همایش فرهنگی ـ اجتماعی ایران و روسیه در شهر اوفا، پایتخت جمهوری باشقیرستان روسيه با محورهای سیاست و جوانان، هماهنگی روابط بین ملت‌ها و ادیان و همکاری‌های گردشگری برگزار شد. در این همایش که با برنامه‌ریزی آژانس فدرال اقوام فدراسیون روسیه تدارک دیده شده بود مهدی سنایی، سفیر جمهوري اسلامي ایران در مسكو؛ حجت‌الاسلام نواب، رییس دانشگاه ادیان و مذاهب؛ نمایندگانی از وزارت ورزش و جوانان، سازمان گردشگری و میراث فرهنگی ایران و نیز شرکت‌های خصوصی ایرانی فعال در حوزه گردشگری شرکت داشتند. ریاست هیأت ایرانی در این همایش دو روزه را حجت‌الاسلام ‌والمسلمين علی یونسی، دستیار ویژه رییس جمهوری در امور اقوام و اقلیت‌ها بر عهده داشت.   در همایش مذکور که به میزبانی رستم حمیدوف، رئیس جمهوری باشقیرستان برگزار گردید ایگور بارنیوف، رئیس آژانس فدرال اقوام، رئیس آژانس فدرال گردشگری، مسئولان فرهنگی و مذهبی روسیه و همچنین مقامهای محلی شرکت کردند.   دمیتری مدودیف، نخست وزیر فدراسیون روسیه نیز برای افتتاحیه این همایش پیام فرستاد. در بخشی از این پیام که توسط ایگور بارینوف، رییس آژانس فدرال اقوام فدراسیون روسیه قرائت شد آمده است: «ایران و روسیه مشترکات زیادی را برای همکاریهای دو جانبه دارند. روابط ایران در سالهای گذشته روند رو به رشدی را در تمامی حوزه ها شاهد بوده است. این همایش زمینه گذار توسعه روابط فرهنگی و نیز افزایش ارتباطات بین مردم دو کشور می شود. در پایان آرزوی برگزاری موفق همایش و اجرای مذاکرات موفق برای گسترش روابط دو کشور را دارم».     علی یونسی، دستیار ویژه رییس جمهور در امور اقوام و اقلیت‌ها در سخنرانی خود در این همایش تصریح نمود در جهان امروز ریشه بسیاری از بحرانهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی به مسائل حل نشده فرهنگی، دینی و قومی باز می‌گردد و لازم است کشورها سیاستهای جدی برای غلبه بر مشکلات کنونی اتخاذ کنند. یونسی به تشریح آموزه های مهم اسلام از منظر اهل بیت در چهار محور زیر پرداخت:   1. عدالت، انصاف و رعایت حقوق شهروندی 2. عقلانیت و خردورزی 3. صلح، آشتی و دوستی با دیگران 4. مدارا و دوری از تعصب   وی همچنین خواستار تاسیس مرکز گفتگوی علمای دینی ایران و روسیه و دبیرخانه دائمی همایشهای فرهنگی اجتماعی مشترک ایران و روسیه شد و بر ضرورت گسترش ارتباطات میان فرهنگی از طریق تسهیل گردشگری و توریسم تاکید نمود.   به گزارش اداره‌كل روابط عمومي و اطلاع‌رساني سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي، رضا ملکی، رایزن فرهنگی ايران در روسيه نیز در کارگروه جوانان اين همايش، شرط لازم برای تداوم روابط ایران و روسیه را توسعه همکاری و روابط بین ملت‌ها برشمرد. از جمله پیشنهادات وی براي همکاری جوانان ایران و روسیه می توان به تشکیل مجمع جوانان ایران و روسیه، برگزاری نشست و گفت‌وگوهای جوانان بین دو کشور و همکاری علمی و فرهنگی در حوزه اسلام‌شناسی و ایران‌شناسی اشاره نمود.   محسن طلایی، مدیرکل جوانان وزارت ورزش و جوانان، محمد نفر، معاون اداره‌کل کشورهای مشترک‌المنافع وزارت امور خارجه از دیگر سخنرانان این كارگروه بودند که در سخنان خود به راهکارها و تجارب جمهوری اسلامی در بخش جوانان اشاره كردند. مبارزه با خشونت و افراطی‌گری، راهکارهای گسترش همکاری‌های متقابل در عرصه‌های فرهنگی، اجتماعی، جوانان و گردشگری از جمله مسايل مورد بررسی طرفین ایرانی و روسی بود. در حاشیه برگزاری این همایش، نمایشگاه عکس ایران زیبا با حضور شخصیت های سیاسی و فرهنگی ایران و  روسیه افتتاح شد. این نمایشگاه شامل22 تابلو از تصاویر برگرفته بخش های مختلف ایران شامل گردشگری، اماکن تاریخ ، معماری ایرانی و اسلامی و ایران امروز می باشد.   از دیگر بخشهای این نمایشگاه نمایش آثار منتشر شده با موضوع شناخت و مقابله افراطی گرایی، کتب فقهی اهل تسنن، هم‌زیستی مسالمت آمیز ادیان، ادبیات داستانی و شعر به زبان روسی به همت رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در روسیه بود. همچنین در این نمایشگاه نسخه روسی کتاب «همزیستی مسالمت آمیز ادیان در ایران» از سوی حجت الاسلام یونسی به رستم حمیدوف، رئیس جمهوری باشقیرستان اهداء گردید.   همچنین علی یونسی، دستیار ویژه رییس جمهور در امور اقوام و اقلیت‌ها با رستم حمیدوف، رییس جمهور باشقیرستان روسیه دیدار و گفتگو کرد. در این دیدار یونسی ضمن قدردانی از جمهوری باشقیرستان بابت برگزاری همایش فرهنگی- اجتماعی ایران و روسیه در این جمهوری، به توجه ویژه رهبران دو کشور به روابط همه جانبه دو کشور بویژه روابط فرهنگی و اجتماعی اشاره نمود. یونسی در ادامه ضمن اشاره به اهمیت این گونه نشستها برای نزدیک کردن هرچه بیشتر ملتهای دو کشور، شناخت بیشتر مردم دو کشور از یکدیگر را زمینه‌ساز افزایش روند رشد روابط دو کشور، دانست. یونسی ضمن اشاره به سابقه همکاریهای ایران و روسیه، به همکاریهای دو کشور در حوزه مبارزه با افراط گرایی دینی و تروریسم را یکی از حوزه‌های بارز همکاری‌ها دانست. وی همچنین ضمن اذعان به توسعه روابط گردشگری بین ایران و روسیه ابراز امیدواری کرد گردشگران ایران و باشقیرستان بیشتر به روسیه و ایران سفر کنند. رستم حمیدوف، رییس جمهوری باشقیرستان نیز ضمن خیر مقدم به هیات ایرانی و اشاره به همکاریهای استانی این جمهوری با استان مرکزی، خواستار گسترش روابط بین استانی، صنعتی، فرهنگی و گردشگری این جمهوری با ایران شد.    لازم به ذکر است سفیر کشورمان ضمن تشکر از جمهوری باشقیرستان جهت برگزاری همایش، برگزاری این گونه همایشات را زمینه ساز گفتگو بین دولت‌ها و ملت‌های دو کشور دانست. سنایی ضمن اشاره به دستاوردهای فراوان در روابط دو کشور در تمامی زمینه ها در سالهای اخیر و ایجاد تمامی زیرساختها و عوامل برای گسترش همه جانبه روابط ایران و روسیه گفت: با توجه به اینکه رییس جمهور روحانی برای دوره دوم انتخاب شده، ایشان برای دوره دوم برنامه‌های بزرگتر و وسیعتری برای توسعه هرچه بیشتر روابط دو کشور دارد. وی ضمن اشاره به گفتگوها در حوزه‌های مختلف بین نمایندگان بخشهای مختلف دولتی، فرهنگی، اقتصادی، علمی، دانشگاهی، نخبگان و انستیتوهای دو کشور، از ایده آقایان یونسی و بارینوف برای برگزاری این همایش تقدیر کرد و خاطر نشان ساخت: «این اجلاس در برگیرنده بسیاری از زمینه های گفتگو بین دو کشور است و من در این همایش گفتگوهای جدیدی را برای دو کشور می بینم». وی ضمن اشاره به رشد فراوان صنعت گردشگری بین ایران و روسیه و نیز توجه به اشتراکات فراوان فرهنگی و دینی بین ایران و باشقیرستان ابراز امیدواری کرد که شاهد حضور پررنگ‌تر گردشگران این جمهوری در کشورمان باشد و سومین دوره این همایش را در آینده نزدیک در ایران در یکی از شهرهای کشور برگزار کنیم.    لازم به ذکر است این همایش بازتاب گسترده‌ای در خبرگزاری‌ها و محافل خبری روسی داشت که از آن جمله می توان به تاس، وستی، کامسامولسکایا پراودا، وستی راما، ویگور نیوز، آژانس فدرال اقوام روسیه و خانه دوستی ملل باشقیرستان اشاره نمود. عکسهای منتخب خبرگزاری‌های روسی پیرامون این همایش در بخش چند رسانه‌ای سایت به نمایش گذاشته شده است. تهیه و تنظیم: الهه کریمی ریابی - دکترای ادبیات روسی از دانشگاه دولتی فدرال کازان، روسیه   ]]> فرهنگ و هنر Sat, 15 Jul 2017 12:13:37 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/report/3245/همایش-فرهنگی-اجتماعی-ایران-روسیه-باشقیرستان «زلیخا چشم هایش را باز می کند»، اثر «گوزل یاخینا» با ترجمه «زينب یونسی» منتشر شد http://www.iras.ir/fa/doc/news/3212/زلیخا-چشم-هایش-باز-می-کند-اثر-گوزل-یاخینا-ترجمه-زينب-یونسی-منتشر ایراس: این رمان به ادبیاتی تعلق دارد که به نظر می رسید با فروپاشی شوروی از میان رفته است. ما نويسندگان عالی دو فرهنگی داشتیم، نویسندگانی از ملل گوناگون که آثار خود را به زبان روسی می نوشتند. فاضل اسکندر، یوری ریتخئو، آناتولی کیم، الياس سلیمانف، چنگیز آيتماتوف و دیگران. سنت این مکتب - درک عمیق ویژگی های قومی و ملی، عشق به مردم خود و احترام به سایر ملیت ها و برخورد ظریف با فولكلور است. "لودمیلا اولیتسکایا" رمان زلیخا چشم هایش را باز می کند نمونه ی یک اثر دو فرهنگی ست. تکیه بر واقعیات دارد و با بیان زنانه اش در قلب انسان می نشیند. رمان از سرنوشت زلیخا می گوید؛ زنی از قوم تاتار که در دوران مصادره ی اموال دهقانان زندگی می کند و سرنوشتش بازیچه ی سیاست های بزرگ بی رحمانه می شود. زلیخا چشم هایش را باز می کند نویسنده: گوزل یاخینا ترجمه: زينب یونسی "برنده جايزه اول کتاب بزرگ روسیه" "برنده جايزه یاسنایا پولیانا" رمان سرگذشت آن هایی ست که در جدال میان باورهای سنتی و جبر تاریخ گیر افتاده و در جهنم ساخته ی دست بشر و اردوگاه های کار اجباری عشق را می یابند و بزرگ می شوند و...  سرگذشت زلیخا داستان هزاران هزار زن در درازای تاریخ است، فرای زبان، باور و ملیت. یادداشت نویسنده کتاب برای خوانندگان ایرانی خوانندگان عزیز فارسی زبان! چند سال پیش وقتی داشتم این رمان را می نوشتم، حتی تصور هم نمی کردم که آن را به زبان فارسی ترجمه خواهند کرد. صادقانه بگویم، حتی مطمین نبودم این رُمان منتشر شود. تنها نشسته بودم و داستانی که الهام گرفته از سرنوشت مادر بزرگم بود را می نوشتم. مادر بزرگ من همانند میلیون ها اتباع شوروی قربانی سرکوب های سیاسی شد و به مدت شانزده سال به سیبری تبعید شد. این تبعید زندگی او را بطور اساسی دگرگون کرد. من نیز بر روی سوژه و قهرمانان کتاب کار کردم.  دقیقاً می خواستم از بازی سرنوشت بنویسم، از اینکه چطور فردی که خود را در آستانه ی مرگ می بیند و آماده ی پذیرش آن است ناگهان وارد مرحله دوم زندگی خود می شود که بسیار با پیش از آن متفاوت است. زندگی تازه ای که همچون عطیه و هدیه به او بخشیده می شود. زلیخا که قهرمان رُمان است نه تنها در فضای بیرونی جابجا می شود و سرزمین پهناور اتحاد جماهیر شوروی را در مسیر خود به سوی تبعیدگاه پشت سر می گذارد، بلکه در فضای ذهنی نیز جاری می شود و از دنیای مانوس و کهنه ی زندگی گذشته می گذرد و وارد دنیای نو می شود، جایی که باید زندگی دوم خود را بگذراند و به سوال هایی که مردم در تمامی دوران نگران آن بودند، پاسخ دهد: آیا می توان فرد غریبه و دشمن را دوست داشت، فردی که به زبان دیگری صحبت می کند، دین دیگری دارد و آن سوی دیوار اجتماع تو جای دارد؟ برای یک زن چه چیزی مهم است، عشق به فرزند یا عشق به مرد؟ رها کردن فرزند بالغ از خود چه معنائی دارد؟ در این کتاب جریان زندگی آدمی بیشتر مورد توجه من بوده تا جریان دگرگونی های سیاسی. من تلاش کرده ام رُمانی بنویسم که با پیروی دقیق از تمامی جزئیات تاریخی تنها یک کتاب تاریخی نباشد، بلکه کتابی باشد که به مسائل ماندگار و همیشگی بپردازد، مسائلی که همیشه ذهن و دل انسان ها را جدا از ملیت به خود مشغول داشته است. من از دیدار آینده ی قهرمانان خود با خوانندگان ایرانی بسیار خوشحالم. گوزل یاخینا پایان /   ]]> فرهنگ و هنر Mon, 19 Jun 2017 10:19:49 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/news/3212/زلیخا-چشم-هایش-باز-می-کند-اثر-گوزل-یاخینا-ترجمه-زينب-یونسی-منتشر دوچرخه های «بردی‌محمداف» http://www.iras.ir/fa/doc/gallery/3209/1/دوچرخه-های-بردی-محمداف ایراس: «قربانقلی بردی‌محمداف» رئیس جمهور ترکمنستان دستوری را صادر کرد که بر اساس آن در تاریخ 29 ژوئیه سال جاری میلادی تمامی مقامات و مسئولان دولتی بایستی از دوچرخه برای رفتن به سر کار استفاده کنند. رئیس جمهور ترکمنستان تصریح کرد: در تاریخ 29 ژوئیه در واقع 50 روز باقی مانده به آغاز پنجمین دوره مسابقات بازی‌های آسیایی داخل سالن و هنرهای رزمی سال 2017 در عشق‌آباد است که این حرکت یک اقدام کم‌نظیر جهت آمادگی برای این بازی‌ها و نیز تبلیغ برای مبارزه با آلودگی هوا در ترکمنستان می‌باشد. بردی محمد اف در عین حال اضافه کرد: در روز مذکور در عشق‌آباد تنها اتوبوس‌های عمومی داخل شهری برای قشر نیازمند به حمل و نقل عمومی فعالیت می‌کنند. رئیس جمهور ترکمنستان شخصاً از علاقه‌مندان به ورزش دوچرخه سواری است و به صورت فعالانه به این رشته ورزشی مشغول می‌باشد. بازی‌های آسیایی داخل سالن و هنرهای رزمی، در 17 الی 27 سپتامبر سال 2017 (شهریور ماه سال 96) در عشق‌آباد ترکمنستان برگزار خواهد شد و این برای اولین بار است که 17 کمیته ملی المپیک اقیانوسیه به‌ همراه 45 کمیته ملی المپیک کشورهای آسیایی زیر نظر شورای المپیک آسیا طی رویدادی که در 21 رشته ورزشی برگزار خواهد شد، حضور می‌یابند. دولت ترکمنستان برای میزبانی از پنجمین دوره مسابقات بازی‌های آسیایی داخل سالن و هنرهای رزمی سال 2017 ، یک شهرک جدید المپیک مدرن و مجهز به ارزش بیش از 5 میلیارد دلاری احداث کرده است. منبع: فارس ---------- ]]> آسیای مرکزی Sat, 17 Jun 2017 12:18:35 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/gallery/3209/1/دوچرخه-های-بردی-محمداف رویای پوشکین در زبان فارسی http://www.iras.ir/fa/doc/news/3199/رویای-پوشکین-زبان-فارسی ایراس: کتابخانه دولتی روسیه «لنین» روز 6 ژوئن سال جاری به مناسبت سالگروز تولد الکساندر سرگیویچ پوشکین میزگردی تحت عنوان «پوشکین به همه زبان ها» برگزار کرد. شاعر پرآوازه روس که روز 6 ژوئن 1799 چشم به جهان گشوده و روز 10 فوریه 1837 چشم از این دنیا فروبست موضوع گفتگوهای نمایندگان کشورهای مختلف شد.  پژوهشگران در حوزه زندگی و آثار پوشکین و فعالان فرهنگی روس و دیگر کشورها ضمن اشاره به اهمیت اشعار پوشکین در ادبیات روس و تعامل با ادبیات سایر کشورها، گوشه ای از دریای آثار این نویسنده و شاعر بزرگ را به تصویر کشیدند.   ایراییدا گیورگییونا رییس اتحادیه بین المللی شاعران روس ضمن خوشامدگویی به حاضرین خاطر نشان کرد که سال 1999 در 30 مین نشست کنفرانس یونسکو تصمیم گرفته شد که هر ساله روز جهانی شعر به عنوان روزی نمادین در تقویم زندگی دنیا برگزار شود. به گفته کارشناسان یونسکو، شعر تندترین و عمیق ترین پاسخ به سوالات معنوی و روحی انسان امروز است، اما برای نیل به این هدف بایستی دایره علاقه مندان آن را عریض تر کرد. به گفته ایراییدا، شاعران دنیا در شرایط ناآرام امروز بایستی دلهای مردم را با اشعار خود گرم کنند.   میزگردی که در کتابخانه لنین به یاد الکساندر سرگییویچ برگزار شد، بیش از آنکه بزرگداشت شاعر باشد، نشستی علمی  منظومی بود، زیرا حاضرین اشعار پوشکین را به زبان های مختلف از جمله فارسی (شعر رویا»، عربی (پیامبر)، کره ای (فریب)، هندی (فریب)، ترکی تاتاری (پیامبر)، آذری، چینی، انگلیسی (پیامبر)، فرانسوی (اولین شعری که پوشکین به زبان فرانسه در کودکی نوشت)، تاجیکی و دیگر زبان ها قرائت کردند.   شعر پیامبر پوشکین توسط مترجم و مدیرگروه سابق زبان روسی در دانشگاه دولتی بغداد به زبان عربی در تمام سالن طنین انداخت. دکتر ضیاء الدین حسن ماجرای به سرقت رفتن ترجمه شعر پوشکین از وی را برای حاضرین تعریف کرد. وی توضیح داد که ترجمه قبل از به ثبت رسیدن، دست به دست شده و وی به صورت اتفاقی ترجمه خود را از زبان خواننده ای بازشنیده است و با وجود تلاش بسیار تا مدت ها نتوانسته مالکیت آن را اثبات کند، تا اینکه روزی به صورت اتفاقی اجرای شعر پوشکین به زبان روسی توسط هنرمند روس با زیرنویس عربی و نام وی به عنوان مترجم اثر به دستش می افتد و آنگاه متوجه می شود که در نهایت حق به حقدار رسید.   رییس گروه زبان کره ای از دانشگاه زبانشناسی مسکو توضیح داد که در کشور کره جنوبی شعر «اگر زندگی تو را فریب دهد» از محبوبیت زیادی برخوردار است. آنجا که پوشکین به زبان نظم می گوید:   اگر زندگی تو را فریفت، اندوه مخور، برنیفروز! در روز اندوه بر خود چیره شو: چرا که روزی شادی و ایمان فرامی رسد. دل به سوی آینده پر می کشد؛ امروز اندوه است: لحظه ها کوتاهند، همه چیز گذراست؛ همه چیز گذراست، زیبایی در انتظار است (مترجم: فرزانه شفیعی).   ایگور کالیادین کارگردان روس فیلم مستندی از زندگی الکساندر سرگییویچ به نام «طوفان افریقایی» برای حاضرین به نمایش گذاشت. این فیلم با اشاره به اجداد پوشکین، کودکی، نوجوانی و بالندگی وی را با جزییات جالبی به تصویر می کشد. در بخشی از فیلم که به کودکی شاعر روس اختصاص دارد، بیننده با کودکی مستعد، خلاق و حاضر جواب روبرو می شود که به خاطر پوست تیره اش در میان کودکان سفیدپوست روس گاه مورد تمسخر قرار می گیرد، اما به خوبی از عهده خود برمی آید.   روزی ایوان دیمیتریف شاعر و دوست خانوادگی پوشکین ها به شوخی الکساندر کوچک را «بچه عرب» (آرابچیک) می نامد و الکساندر با وجود سن کم در پاسخ نگاهی به جوش های قرمزرنگ روی صورت ایوان انداخته و به او می گوید، «بچه عرب هستم، اما دون دون نیستم» (آرابچیک، نی ریابچیک). این عبارت به خاطر ریتمیک بودن در زبان روسی به اصطلاح تبدیل شده و بسیاری بدون آنکه ریشه عبارت را بدانند، در گفتار بکار می برند.   خانم خورشیده دورانوا وی را با فردوسی در شعر فارسی مقایسه کرده و حتی نمونه هایی از تشابه معانی اشعار پوشکین و فردوسی پدر زبان فارسی و روسی که در دو عصر کاملا متفاوت و در سرزمین های متفاوت می زیسته اند را برای حاضرین تبیین کرد.   فرید منورویچ رییس گروه علوم انسانی از دانشگاه اسلامی مسکو ضمن اشاره به مطالعات تطبیقی اشعار پوشکین با قران نمونه هایی از مفاهیم طرح شده در شعر پوشکین و تطابق کامل آن با آیات قران را برای حاضرین شرح داد. پوشکین در دوران جوانی مورد علاقه بسیاری از زنان بود. برادرش لف پوشکین در وصف الکساندر می گوید: «او کمی احمق جلوه می کرد و کوتاه قد بود، اما به دلیل نامعلومی زنان جذبش می شدند».   در میانه جلسه نیز شعر «رویای پوشکین» ترجمه دکتر شجاع الدین شفاء به زبان فارسی در سالن گردهمایی کتابخانه پوشکین طنین انداخت که از سوی حاضرین با استقبال زیادی روبرو شد.   ای رؤیاهای من ای رؤیاهای شیرین من خداحافظ ای خوشبختی شب های دراز کجایی ؟ مگر نمی بینی که خواب آرامش بخش از دیدگان من گریخته و مرا در تاریکی عمیق شب خاموش و تنها گذاشته است ؟ بیدارم و نومیدم به رؤیاهای خود می نگرم که بال و پر گشوده اند و از من می گریزند اما روح من با غم و حسرت این رؤیاهای عشق را دنبال می کند ای عشق ای عشق پیام مرا بشنو این رؤیاهای دلپذیر را به نزد من باز فرست کاری کن که شامگاهان مست باده خیال در خواب روم و هرگز بیدار نشوم (مترجم: دکتر شجاع الدین شفا)   همعصران پوشکین می گویند که وقتی از زنی خوشش می آمد، رفتارش بسیار وسوسه انگیز می شد و اگر شخص دلچسبش نبود، با بی حوصلگی و سردی گفتگو می کرد تا رهایش کنند.   نابغه ادبیات روس در سن جوانی برای حفظ غرورش معشوق احتمالی همسرش را به یک دوئل فراخواند. در این دوئل پوشکین از ناحیه شکم آسیب دید و دو روز پس از آن درگذشت. ولی طرف مقابل فقط جراحتی جزئی از ناحیه دست برداشت.    تهیه کننده: دکتر فرزانه شفیعی منبع اصلی: اسپوتنیک https://ir.sputniknews.com/opinion/201706092577160/ -- ]]> فرهنگ و هنر Sat, 10 Jun 2017 09:25:19 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/news/3199/رویای-پوشکین-زبان-فارسی «حلقه زرین روسیه» چیست؟ http://www.iras.ir/fa/doc/report/3194/حلقه-زرین-روسیه-چیست ایراس: در هر کشوری مکانهایی وجود دارد که از آنها به عنوان آثار تاریخی آن کشور یاد می کنند. چنین مکانهایی در روسیه نیز وجود دارد. بر هیچ کس پوشیده نیست که بهترین روش آشنایی با فرهنگ کشور روسیه، سفر در طول حلقه زرین آن است. این مسیر شناخته شده از 8 شهر تاریخی می گذرد که آثار معماری و فرهنگی تاریخی را از زمان روسیه باستان در خود جای داده اند.   حلقه زرین چیست؟ حلقه زرین تاریخچه ای غنی و پر حادثه ای دارد، که نه تنها توسط روسیه، بلکه توسط یونسکو هم نگهداری می شود. همه هشت شهر در اطراف مسکو قرار دارند که به صورت نمادین تشکیل یک حلقه را می دهند. اصطلاح "حلقه زرین" در دهه  60 قرن بیستم توسط ژورنالیستی به نام یوری بیچکوف رواج یافت که در روزنامه «ساوتسکایا راسیا» چندین مقاله در خصوص اماکن تاریخی اطراف مسکو به چاپ رساند. در سال 1974م. روسیه برای حفظ آثار تاریخی راهنمایی با عنوان "در مسیر حلقه زرین" به چاپ رساند که همین راهنما باعث معروفیت و مشهوریت این مسیر در کشور شد. در کنار این هشت شهر اصلی، یک فهرست دیگری هم وجود دارد که شامل 20 نقطه دیگر هم می شود. برای اینکه بتوان یک دور کامل این مسیر را طی کرد به حداقل یکماه زمان نیاز است. به همین دلیل، بسیاری از توریست ها ترجیح می دهند که مسیرهای کوتاه اطراف مسکو را بازدید کنند که فقط به چند روز زمان نیاز است.   فهرست شهرهای حلقه زرین حلقه زرین میراثی گرانبها از معماری قدیمی روسیه است که طبیتی زیبا و هنرهای خارق العاده دست را در خود جای داده است. در هر یک از این مناطق می توان چیزهای جالبی را پیدا کرد و با تاریخ روسیه باستان آشنا شد.   سرگیف پاساد سرگیف پاساد به دلیل تثلیث مقدس سرگیوا لاورا معروف شده است. این مکان یکی از بزرگترین معابدروسیه است که در قرن 14م. توسط سرگی رادونژسکی ساخته شده است. این مجموعه بسیاری از آثار تاریخی از قرن 15 تا 19 را در خود دارد، از جمله کلیسای جامع سنگ سفید که مقبره سازنده اش هم در آنجا وجود دارد. علاوه بر این معبد، موزه اسباب بازی نیز در این شهر وجود دارد که کلکسیون بی نظیری از اسباب بازی های ملی روسیه، اسباب بازی های سال نو و اسباب بازی های غربی را نگهداری می کند.   ولادیمیر جاذبه اصلی شهر ولادیمیر اثر تاریخی روسیه باستان به نام "دروازه های طلایی" است که در سال 1164 با هدف پیروز شدن و دفاع کردن ساخته شد.     در نگاه اول به شهر کلیساهای تک بنا با گنبد طلایی به چشم می خورد؛ کلیساهایی چون اوسپنسکی، دمیتریفسکی و ترائیتسی. همچنین زندان مرکزی ولادیمیر در این شهر قرار دارد که شاعر روسی میخاییل کروگ درباره آن شعر سروده است.   کوستروما یکی از اماکن دیدنی و کلیدی کوستروما معبد ایپاتیفسکی است که در متون خطی سال 1432 از آن یاد شده است. مساحت قسمت مردانه به دو بخش تقسیم می شود – شهر جدید و شهر قدیم. در این شهر همچنین برخی آثار تاریخی فوق العاده ای وجود دارند که معماری بی نظیر و تکرارنشدنی خود را حفظ کرده اند. بسیاری از گردشگران تنها برای بازدید از موزه "کاسترومسکایا سوابودا" و یا معبد "باگایاولنسکا-آناستازینی" به کوستروما سفر می کنند.   سوزدال در شهر سوزدال بیشترین توجه را بخش قدیمی و باستانی آن، یعنی «سوزدالسکی کرمل» به خود جلب می-کند. کرملی که حدود هزار سال قدمت دارد.   اتاق های اسقف اعظم و کلیسای جامع "راژدستوو باگارادیتسی" نیز جالب توجه هستند. علاوه بر کرمل، چندین مجموعه معابد و بیش از 50 کلیسا در سوزدال وجود دارد.   ایوانووا شهر عروسان، که در زمان اتحاد جماهیر شوروی به دلیل وجود کارخانه های بافندگی خود به شهرت رسید. خیابان های این شهر حوادث بیشماری از زمان پس از انقلاب را در دل خود دارند. در وهله اول شهر ایوانووا به دلیل وجود آثار تاریخی مربوط به دوره کنستراکتیویسم یا ساخت گرایی و معبد وویدیونسکی است که در قرن 20 در اطراف کلیسا احداث شده، معروف است. در معبد یادبود و مقبره حدود 168 قدیس وجود دارد و من جمله یادبود ولادیمیر وویدیونسکی.   یاراسلاول یاراسلاول یکی از قدیمیترین شهرهایی است که در جوار رودخانه ولگا به وجود آمدخ است. تاریخ پیدایش این شهر را در سال 1110 تخمین زده اند که در خود حدود 140 بنای تاریخی را جای داده است. قدیمیترین بنای شهر، معبد سپاسکی است که در نیمه اول قرن 16 در کنار آثار باقی مانده از بنای قدیمی-تری ساخته شده است. اصیل ترین و ناب ترین بنای روسی، کلیسای یوهان پریتچ است که دارای 15 گنبد می باشد.   ولیکی راستوف به دلیل وجود اماکن دیدنی بیشمار، به نظر می رسد که این شهر یکی از مهمترین شهرهای روسیه باستان به شمار می رفته است. راستوفسکی کرمل به دلیل داشتن کلیساهای متعدد و معبد سپاسا-یاکاولفسکی که در سال 1389 بنا شده است، دارای ارزش زیادی می باشد.   پرسلاول-زالسکی بسیاری از گردشگران تنها به دلیل بازدید از پنج معبد و نه کلیسا به پرسلاول-زالسکی سفر می کنند. و در این میان کلیسای جامع سپاسا-پری آبراژنسکی که توسط یوری دالگاروکی در سال 1152 بنا شده است، به خوبی حفظ و نگهداری شده است. به علاوه اینکه در شهر موزه های زیادی وجود دارد که معروفترین آنها موزه پرسلافسکی است که شامل گالری نقاشی، نمایشگاه صنایع چوبی، پیکرنگاره ها و آثار هنری روسیه باستان است. تهیه گزارش: ستاره محمدی، عضو شورای نویسندگان ایراس پایان گزارش/ ]]> روسیه و اروپای شرقی Thu, 08 Jun 2017 10:27:35 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/report/3194/حلقه-زرین-روسیه-چیست روسیه باید حضور فرهنگی ایران را در آسیای مرکزی بپذیرد http://www.iras.ir/fa/doc/interview/3177/روسیه-باید-حضور-فرهنگی-ایران-آسیای-مرکزی-بپذیرد ایراس: عمده متخصصان ایرانی درباره ضعف سیاست خارجی ایران در منطقه آسیای مرکزی و قفقاز توافق دارند. این ضعف به نسبت فرصت­هایی ارزیابی می­شود که ایران در منطقه برخوردار است. آسیب شناسی سیاست ایران در آسیای مرکزی و قفقاز در دهه های گذشته، پژوهشگران را متوجه فقدان یا ضعف سیاست فرهنگی ایران در این منطقه می رساند، جایی که بخشی از تمدن ایران باستان محسوب می­شود و علاوه بر ان اشتراک مذهبی نیز بسیار برجسته است. بر اين اساس به دنبال گفتگوی تخصصی که «ايراس» سال ١٣٩٤ با دكتر ابوذر ابراهيمي تركمان رئيس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي داشت، بار دیگر به سراغ رئیس این سازمان كه متولي اصلي و قانوني ديپلماسي فرهنگي ايران می­باشد، رفته است؛ تا ضمن بررسي عملكرد ديپلماسي فرهنگي ايران در دوره تصدی ایشان در این سمت، الزامات جديد آن را مورد بررسي قرار دهد.   دکتر ابراهيمي تركمان که خود زمان طولانی به عنوان دیپلمات در منطقه فعالیت کرده و آثار زیادی در این زمینه دارد، معتقد است برای دیپلماسی فرهنگی موفق ایران در منطقه نیازمند همافزایی نهادهای مرتبط به ویژه سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، سازمان گردشگری و وزارت خارجه است. وی که به تازگی کتاب جدید خود با عنوان «تفاوت‌ها و همانندی‌های اتحاد جماهیر شوروی و فدراسیون روسیه» را به چاپ رسانده، می گوید روسیه نیز باید بپذیرد حضور فرهنگی ایران در آسیای مرکزی می تواند به مقابله با چالش های امنیتی جدید منطقه کمک کند.   ایراس: اگر اجازه بفرمائید سوالات خود را از دیپلماسی فرهنگی و عمومی شروع کنم. در گفتگوی دو سال پیش ایراس با شما در ارتباط با دیپلماسی فرهنگی و موانع و چالش های آن ، و اینکه شما چه اقداماتی را انجام داده اید ، بحث شد. در این مدت و فاصله زمانی چه دستاوردهایی حاصل شده و چه موانعی وجود داشته است؟   دکتر ابراهیمی ترکمان: در ابتدا  از دیدار مجدد با شما خرسندم و از اینکه نسبت به طرح مباحث مربوط به روابط فرهنگی بین المللی اهتمام دارید تشکر و قدردانی می نمایم.  همانطور که می دانید یکی از اهداف و وظایف اصلی سازمان فرهنگ وارتباطات اسلامی   شناسایی  ،بهره گیری و ایجاد ارتباط میان  ظرفیت های فرهنگی داخل و خارج از کشور  در مسیر برقراری وگسترش مناسبات فرهنگی جمهوری اسلامی ایران با سایر جوامع می باشد . در واقع سازمان مسئولیت برقراری وتوسعه  تعامل فرهنگی ایران با جهان  را  در چارچوب منافع مشترک وهمچنین بر اساس موافقتنامه های فرهنگی که بین کشور ایران و سایر کشورها  منعقد می شود، بر عهده دارد . در راستای اهداف وسیاست های فوق ،در سه سال گذشته نیز ، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی تلاش های مستمری را در ایجاد  و گسترش تعاملات فرهنگی بویژه با مجامع علمی وفرهنگی سایر کشورها صورت داده است .از جمله این تلاش ها می توان به گفتگوهای فرهنگی بین المللی و تاسیس دبیرخانه دائمی گفتگوهای فرهنگی اشاره نمود. هدف ما از تاسیس دبیرخانه گفتگوهای فرهنگی که در شورای عالی سازمان نیز تصویب گردید، فراهم سازی امکان تقویت نقش فرهنگ ونخبگان فرهنگی در مسیر حل و فصل و خروج از  چالش ها و منازعات پیشاروی ایران وجهان و همچنین توسعه وگسترش ارتباطات فرهنگی با نخبگان وجریانهای مرجع فکری وفرهنگی عربی ایرانی ودیگر کشورها ست .این هدف  از طریق پی ریزی مجامع و شبکه های  متصل به دبیرخانه گفتگوهای فرهنگی که با محوریت دانشگاهها و مراکز علمی داخل و خارج شکل گرفته است دنبال می شود و بر این باوریم که با بهره گیری از این ظرفیت می توان گام های موثری در مسیر تقویت فهم ودرک مشترک و اعتمادسازی متقابل با بهره گیری از ظرفیت فرهنگ برداشت.   به جهت ضرورت ها و اولویت هایی که امروزه در مسیر مناسبات ما با جهان عرب مشاهده می شود سال گذشته فعالیت های گسترده ای را با موضوع گفتگوهای فرهنگی ایران وجهان عرب در کشورهای عربی از جمله در لبنان ،تونس ،قطر ،وهمچنین در تهران اجرا نمودیم که در آن علاوه بر مشارکت بیش از 30 مرکز دانشگاهی و فرهنگی ایرانی وعربی ،مجامع تخصصی گفتگوهای ایران وعرب با محوریت زنان ،جوانان ،دانشگاهها ،رسانه ها ،اندیشمندان ونویسندان شکل گرفت .ظرفیتی که فرصت وامکان تماس وارتباط مستمر نخبگان ایران و عرب را برای مفاهمه وگفتگوهای مستمر با بهره گیری از فرهنگ بیش از پیش فراهم آورده است .همانگونه  که می دانید ، بعد از انقلاب ما به صورت نهادینه شده، با جهان عرب گفتگوهای فرهنگی نداشته ایم. روابط ایران وعرب همواره از پیچیده ترین حوزه ها در مناسبات کشورمان بشمار می آمده وجمهوري اسلامي ايران در ارتباط با جهان عرب کمتر از ظرفیت دیپلماسی فرهنگی و گفتگو بهره جسته است وعمدتا روابط فرهنگی این دو حوزه  تابع شرایط سیاسی وامنیتی بوده است. طی سالهای اخیر نیز روابط سیاسی اقتصادی وفرهنگی ج .ا.ا با بسیاری از کشورهای عربی و کشورهای اسلامی تحت تاثیر تحولات جاری در غرب آسیا  بوده و برخی کشورهای غربی و رژیم صهیونیستی کوشیده اند ارتباطات جمهوری اسلامی ایران با جهان اسلام وبویژه کشورهای عربی را تحت مدیریت خود درآورده  وشکاف ها وچالش های مصنوعی بسیاری را در مسیر این روابط قراردهند . ما معتقدیم ماهیت اصلی بسیاری از بحران های جاری در جهان اسلام فرهنگی است ، و راه حل برون رفت از آن نیز فرهنگی است وفرهنگ تنهاپنجره باز ،غیر حساس وموثر برای تعامل با برخی جوامع ازجمله جهان عرب و سایر کشورها بشمار می رود.   شاهد تاثیرگذاری فرهنگ وگفتگوهای فرهنگی در تسهیل روابط ومناسبات ما با جهان اینکه ؛ گفتگو های فرهنگی ایران وجهان عرب سال گذشته علیرغم اینکه پس از فضای سنگین ناشی از تنش های مربوط به حادثه حمله به دفتر نمایندگی سعودی در مشهد  اتفاق افتاده بود ولی  خوشبختانه توانسته بود با اقبال جمع کثیری از اندیشمندان عرب از  پانزده کشور عربی مواجه گردد  و شرکت هشتاد و هشت مهمان از شخصیت های علمی وفرهنگی عربی وتوافق بر سر پی ریزی سازوکارهای مناسب برای مستمرسازی این گفتگوها ،  نشان واضحی از قدرت تاثیرگذاری فرهنگ وگفتگوهای فرهنگی در تنظیم روابط ما با جهان عرب می باشد .علاوه بر حوزه عربی ،گفتگوهای فرهنگی نخبگان ایرانی با سایر کشورها نیز در دستور کار سازمان بوده وطی  سال گذشته تا کنون دودور گفتگوهای فرهنگی ایران واروپا با محوریت مراکز علمی وفرهنگی ایران وایتالیا برگزلر گردید.   مجموعه ای از فعالیت ها با موضوع گفتگوهای فرهنگی آسیایی نیز برنامه ریزی شده که تا کنون سه نشست منطقه ای گفتگوهای فرهنگی ایران وشبه قاره به میزبانی دانشگاه علیگر در هند ،گفتگوهای فرهنگی ایرانی –مالایی در دانشگاه مالزی ،گفتگوهای فرهنگی ایران وآسیای میانه در دردانشگاه آبلالی خان قزاقستان برگزار و در پائیز امسال نیز اجلاس گفتگوهای فرهنگی آسیا در تهران با حضور اندیشمندان برجسته آسیایی و با مشارکت مجموعه ای از نهادهای علمی وفرهنگی کشور برگزار می گردد. به این ترتیب این گفتگوها در حال توسعه  هستند. محور گفتگوها در داخل كشور ، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی است. اما از ظرفیت دانشگاههای داخل و خارج کشور نیز استفاده می کنیم. هم اکنون  دانشگاه تهران، شهید بهشتی، علامه طباطبایی ، فردوسی مشهد، قزوین، قم، کاشان، گیلان و برخی دیگر از دانشگاهها عضو دبیرخانه گفتگوهای فرهنگی بوده و به عنوان مقر برخی مجامع تخصصی و دبیرخانه های فرهنگی با سازمان همکاری دارند . همچنین در حوزه گفتگوی ادیان، سازمان اكنون به یک برند در اين حوزه تبدیل شده است. با بسیاری از کشورها و رهبران دینی کشورها، گفتگوهای فوق العاده خوبی در حال انجام و تداوم هستند. در زمینه های ایجاد ارتباط بین نهادهای داخلی با نهاد های فرهنگی خارجی، سازمان تلاش های فراواني كرده است. این سازمان نه تنها وظیفه ذاتی خود را در خارج انجام می دهد، بلکه حلقه ارتباط بخش های بین الملل دستگاههای مختلف با خارج است، مثلاٌ اگر مسابقات بین المللی قرآن برگزار می شود، بخش بین المللی آن را این سازمان پی گیری می نماید. در نمایشگاه  بین المللی کتاب، در بخش بین الملل آن، این سازمان درگیر است. در نمایشگاه بین المللی قرآن، سازمان مسئول بین الملل آن است. اگر مشهد 2017 برگزار می شود، سازمان مسئول بین الملل آن است. همچنین سایر بخش های دیگر بین الملل را این سازمان پشتیبانی می نماید.   ایراس: این گفتگوها و تعامل تا چه میزان شامل آسیای مرکزی و قفقاز می­شد؟   دکتر ابراهیمی ترکمان: در ارتباط با آسیای مرکزی و قفقاز احساس می کنیم که نیاز به گفتگو بيشتر است. چون آسیای مرکزی شصت و پنج میلیون نفر جمعیت دارد، که از این تعداد 90% آنها مسلمان هستند. ما با آنها اشتراک دینی، تاریخی، جغرافیایی داریم. همچنین با برخی از این کشورها، اشتراک زبانی داریم. به همین دلیل است که این گفتگوها را در آسیای مرکزی در اولویت قرار داده ایم و تلاش ما بر این است که علاوه بر اولین نشست گفتگوهای فرهنگی ایران وآسیای میانه که هفته گذشته با حضور اندیشمندان برجسته ای از ایران و کشورهای آسیای میانه در قزاقستان برگزار گردید نانشاالله در فصل پایانی امسال نیز دور برگشت این گفتگوها  با آسیای مرکزی را در تهران دنبال نمائیم . ضمن اینکه معتقد هستم  در شرایط فعلی، آسیای مرکزی تنها جایی در دنیا است که نقطه تلاقی ایران، چین و روسیه (این سه کشور متحد استراتژیک) است.  قطعاٌ گروههای تکفیری بر این نقطه نظر دارند و تلاش دارند در این منطقه اهداف خودشان را عملي كنند. به همین دلیل هوشیاری ما و ارتباط ما با این کشورها لازم و ضروری است.   ایراس: یکی از فرصت های تعاملات فرهنگی که در آسیای مرکزی فراهم است، به سمرقند و بخارا مربوط می شود. ولی با توجه به چالش هایی که در روابط ایران و ازبکستان در سالها و دهه های گذشته بوده، به نظر می آید که از این ظرفیت ها استفاده نشده است. اما با توجه به انتقال حکومت در ازبکستان که سال گذشته به دنبال مرگ اسلام کریم‌اف اتفاق افتاد، آیا برنامه ای وجود دارد که بتوانیم از ظرفیت دیپلماسی فرهنگی خودمان در این رابطه استفاده کنیم و بتوانیم روابط خود را با این کشور بهبود ببخشیم؟   دکتر ابراهیمی ترکمان: همانطور كه می دانید ازبکستان بعنوان حوزه علمیه اتحاد جماهیر شوروی محسوب می شد. یعنی مسلمانان در سراسر اتحاد جماهیر شوروی، تحصیلات مذهبی خود را در ازبکستان انجام می دادند و این کشور مرکز آموزش های دینی مسلمانان بود. ضمن اینکه در برهه های خیلی طولانی، مرکز انتشارات اسلامی هم بوده است. کتابهای اصیل اسلامی، فرهنگی و تمدنی این منطقه چاپ منطقه تاشکند، سمرقند و بخارا بوده اند. اگر شماامروز هم به ریگستان درازبکستان بروید، مشاهده خواهید کرد که در سر در همه حجره های مدارس آنجا،از جمله مدرسه میرعرب و سایر مدارس دیگر، اشعار فارسی و آیات و روایات نوشته شده است. این نشان می دهد که فرهنگ و تمدن ایرانی در این منطقه سابقه دیرینه و تاثیر گزاری عمیقی داشته است. لذا ما علاقمند هستیم که روابط فرهنگی را با ازبکستان توسعه بدهیم. در این راه جدی هستیم و رایزن فرهنگی ما هم آماده عزیمت است. منتهی در گذشته این رابطه مقداری به سردی گرایید. در این مورد ما با دولت ازبکستان صحبت کرده ايم و تلاش می کنیم روابط را ارتقاء بدهيم.   ایراس: یکی از عرصه های دیپلماسی فرهنگی در حوزه های گردشگری است. یکی از موضوعاتی که کارشناسان ما در نقد دیپلماسی فرهنگی ایران در منطقه و بحث گردشگری منطقه مطرح می کنند، این است که با تمام اقداماتی که در ارتباط با تسهیل گردشگری در منطقه انجام می شود، یکی از چالش های گردشگران ایرانی این است که اگر بخواهند به آسیای مرکزی سفر کنند، هزینه آن به میزان هزینه یک سفر اروپایی محسوب می شود.   دکتر ابراهیمی ترکمان: خیر، گران نیست. مثلاٌ ترکمنستان که با ما 1300 کیلومتر مرز دارد، شما حتی بدون پرواز تا آنجا می توانید بروید. از اینجا تا مشهد بروید، و از مشهد هم تا باجیگران و بعد از آن با عشق آباد سی و پنج کیلومتر فاصله داريد. بنابر این گران نیست. از آنجا هم شما می توانید به صورت زمینی به ازبکستان و تاجیکستان سفر کنید. به نظر من گران نیست، ولی متاسفانه دولت های این کشورها محدودیت هایی را در راه گردشگران ایجاد کرده اند که این اتفاق کمتر می افتد و بیشتر ایرانی ها به کشورهای قفقاز سفر می کنند، در حالی که آسیای مرکزی از نظر تمدنی با ایران اشتراکات بیشتری دارد.   ایراس: به نظر شما این موانع سیاسی ناشی از چه مسائلی است؟ چون درآمد گردشگری یکی از منابع درآمد آنها محسوب می شود. چرا این منبع درآمد را از خودشان دریغ می کنند؟   دکتر ابراهیمی ترکمان: به نظر من این کشورها نگران هستند و هراس دارند. به همین دلیل نه تنها برای ما محدودیت ایجاد کرده اند، بلکه برای خیلی از کشورهای دیگر هم اين محدودیت را دارند. البته از جهت ایجاد مانع این كشورها يكسان عمل نمي كنند. ترکمنستان واقعاٌ رفت و آمد سخت شده است. ولی قزاقستان و قرقیزستان خیلی سخت نیست. به نظر من مسائل داخلی خودشان است. یعنی شرایط آنها در داخل كشورشان به گونه اي نيست  که پذیرش گردشگر در حال حاضر در اولویت آنها باشد.   ایراس: گردشگر پذیری  ما از منطقه چگونه است؟   دکتر ابراهیمی ترکمان: کشور ما همیشه گردشگر را می پذیرد. منتهی می دانید که در بعضی از کشورهای آسیای مرکزی شرایط به گونه ای است که هر کسی که پاسپورت دارد، نمی تواند از کشور خارج بشود. علاوه بر پاسپورت آنها باید اجازه خروج هم بگیرند. بعضی از کشورها هنوز این گونه اند. به همین دلیل پروسه خارج شدن از کشور، فرآیند سختی در این کشورها است. و شاید به این دلیل مردم منطقه نتوانند گردشگری کنند.     ایراس: در ارتباط با دیپلماسی فرهنگی، شما به استفاده ازظرفیت دانشگاه ها اشاره کردید. همچنین در رابطه با گردشگری درمانی صحبت کردید. سازمان شما چه میزان از ظرفیت های علمی در این منطقه استفاده کرده است؟   دکتر ابراهیمی ترکمان: در حوزه کشورهای آسیای مرکزی، بخش های متعددی از ظرفیت های علمی ما در آنجا حضور دارند. اگر شما به ترکمنستان بروید ، بسیاری از سیلوهای آنها را مهندسین ایرانی ساخته اند. برخی از سدها و جاده های فراوانی را در این کشور ایران ساخته است. اینها انتقال و صادرات تکنولوژی و فن آوری است. در برخی از این کشورها، ایران پروژه های خوبی را در دست اجرا داشته است. ولی با این همه، شتاب این روابط باید بیش از اینها می شد. ترکیه که هم مرز با کشورهای آسیای مرکزی نیست،  بیشتر از ما حضور دارد. با اینکه ما بیش از 1300 کیلومتر مرز مشترک با آسیای مرکزی داریم. بنابر این ما باید شتاب خود را در حوزه روابط علمی و تکنولوژی با کشورهای آسیای مرکزی بیشتر کنیم. و قطعاٌ این به سود همه ما خواهد بود.   ایراس: طی دوسال گذشته ، تمرکز ویژه ای در روابط ما با روسیه بوجود آمده است.  جنبه دیگر در این روابط، جنبه دیپلماسی فرهنگی است. با توجه به شناختی که شما نسبت به تفاوت ها و همانندی های اتحاد جماهیر شوروی و  روسیه دارید که در کتاب جدیدتان نیز به آن پرداخته اید. ضمن اشاره به این تفاوت ها و تشابهات ، به نظر شما الزاماتی که در دیپلماسی فرهنگی ایران در ارتباط با روسیه و مسلمانان باید در نظر داشت، چیست؟   دکتر ابراهیمی ترکمان: من شش سال در روسیه ماموریت داشتم. ما هشت سال با عراق جنگیدیم، اما با سقوط صدام روابط ما مجدداٌ با عراق آغاز شد و مردم ما علیرغم اینکه هزاران شهید در جنگ ایران و عراق داده بودند، متوجه این مسئله شدند که حکومت عراق یعنی صدام تغییر کرده و حکومت جدیدی آمده و باید تعامل مان را از سر بگیریم، که این تعامل هم از سر گرفته شد و این تعاملات و رفت آمدها در اوج آن است. یعنی به سرعت ذهن مردم ما نسبت به این تغییر بازسازی شد. یک دلیل آن هم همسایگی ما و رفت و آمدهای زیادی بود که با عراق داشتیم. احساس مردم ما در حال حاضر نسبت به صدام تنفر فوق العاده ای است، اما به  عراق به عنوان یک کشور دوست و همسایه نگاه می کنند. همیشه این سوال در ذهن من بوده که با آنکه اتحاد شوروی در سال 1991 فرو پاشید، چرا مردم ما تا به امروز هنوز با خط کش شوروی، روسیه را اندازه گیری می کنند؟ چرا هنوز این ذهنیت تغییر پیدا نکرده است؟ چرا الان هم فکر می کنند که روسيه یک کشور کمونیستی است؟ چرا فکر می کنند که اقتصاد آنها سوسیالیستی است؟ با اینکه تغییرات ماهوی در این کشور بوجود آمده است. این کشوری که الان وجود دارد، هیچ ارتباطی به شوروی سابق ندارد. چرا مردم این ذهنیت ها را نمی توانند  تغییر دهند؟ به این نتیجه رسیدم که کسی نبوده که بیاید و مقایسه ای را انجام بدهد. در نتیجه بر اساس اطلاعات میدانی و کتابخانه ای که داشتم، تصمیم گرفتم  این کتاب را به نگارش درآورم تا تفاوت ها و شباهت های شوروی و روسيه در آن مقایسه شود. از مهمترین مسائلی که به آن رسیدم این بود که ساختار حکومت در دوره شوروی بر مبنای ایدئولوژی بود و ایدئولوژی کمونیستی در ساختار حکومت نقش برجسته ای داشت.   با  فروپاشی شوروی، ساختار حکومت از ایدئولوژی به عملگرایی تبدیل گردید. در حال حاضر حکومت در فدراسیون روسیه، عملگرا است. در حوزه اقتصادی، سیستم اقتصاد شوروی سابق مبتنی بر اقتصاد 100% دولتی و سوسیالیستی بودو از طریق سالخوزها و کالخوزها، اقتصاد سوسیالیستی شده بود. شعاری که در انقلاب 1917 می دادند این بود: آن کس که کار نمی کند، نان نمی خورد. در واقع تاکید روی بوجود آمدن نیروی کاری بود که مشغول به کار بشوند. در حال حاضر اقتصاد روسیه مبتنی بر اقتصاد کاپیتالیستی و بازار آزاد است. در اقتصاد روسیه اكنون یک تحول عمیقی ایجاد شده است.    در حوزه سیاست خارجی، شوروی متحد محور بود. بدنبال متحدینی از جمله در امریکای جنوبی و اروپای شرقی می گشت.  هر جا که متحدی را برای خود می یافت و متحد استراتژیک او می شد، از نظراقتصادی ، نظامی و سایر جهات دیگر، به آن کشورها کمک می کرد. اما امروز شاهد هستیم شوروی که متحد محور بود، جای خود را به فدراسیون روسیه داده که منفعت محور است. او بدنبال این می باشد که منافع او در کجا است. به همین دلیل به گرجستان که پاره تن او بود، حمله کرد. شیر نفت و گاز را در سردترین فصل سال به روی اوکراین می بندد. در صورتی که اینها از نزدیکان روسیه هستند. بنابر این در حال حاضر روسیه، منفعت محوری را به جای متحد محوری برگزیده است.   در حوزه مسائل فرهنگی، در دوره شوروی فرهنگ شرقی در این کشور غلبه داشت. اما امروز شاهد هستیم که فرهنگ غربی در روسیه غلبه دارد. بنابر این در حوزه فرهنگی هم تغییرات خیلی زیادی اتفاق افتاده است. اینها نشان می دهد که ما نیازمند این هستیم که این تفاوت ها را بشناسیم. از سوی دیگر هم، شباهت هایی وجود دارد که این شباهت ها هنوز از بین نرفته اند. یکی از این شباهت ها، ساختار بوروکراسی در نظام اداری شوروی است که عیناٌ به نظام فدراسیون روسیه منتقل شده است. اين كشور از جهت نظام بوروکراسی اداری با گذشته هیچ تفاوتی ندارد. یکی ديگر از این موارد، آداب و رسومي است که در شوروی وجود داشت و هنوز در آنجا حاکم است.از این حیث شباهت ها ادامه دارد. در بحث مالکیت خصوصی، علیرغم اینکه از نظر اقتصادی به مالکیت فردی اعتقاد پیدا کرده اند و قانون اساسی را در این زمینه تغییر داده اند، اما در عین حال مالکیت خصوصی هنوز در روسیه قدرت زیادی پیدا نکرده است. در خیلی از موارد، مالکیت عمومی بر مالکیت خصوصی غلبه دارد. اینها تفاوت ها و شباهت هایی است که من در این کتاب مقایسه کرده ام.   ایراس: در قبال اسلام در این دو دوره چه تفاوت ها و تشابهاتی می بینید؟   دکتر ابراهیمی ترکمان: این سوال را بهتر است که به شکل دیگری طرح کنید. بگویید در برابر دین چگونه بوده است. چون در دوره شوروی در برابر دین ، اصل دین مشکل حکومت بود. یعنی با مسیحیت هم رفتار ناشایستی انجام دادند. کشیش ها را کشتند. کلیساها را تسخیر کردند. این نگاه که در شوروی سابق بود و دین را مخدر جامعه می دانستند، الان این نگاه کاملاٌ تغییر کرده است. اما در دوره پسا شوروی، یعنی در دوره فدراسیون روسیه، چهار دین را به رسمیت شناخته اند که به ترتیب اولویت عبارتند از:مسیحیت ارتدکس، اسلام،یهود و بودیزم. به همین دلیل آنچه را که در قانون اساسی به رسمیت شناخته اند، فضایی باز را برای فعالیت های اینها ایجاد کرده اند. به نظر من امروز متدینین روسیه با هر دینی که هستند، در همه زمینه ها می توانند آزادتر از دوره شوروی تلاش کنند. از سوی دیگر بالاخره در بازگرداندن اموال موقوفه کلیسا و مسلمانان، دولت پس از شوروی تلاش کرده و بسیاری از این موقوفات و مساجد به کاربری واقعی خود رسیده اند.   ایراس: آیا این گشایش و شتابی که در روابط ایران و روسیه پیدا شده، می تواند به دیپلماسی ایران در آسیای مرکزی و قفقاز کمک کند؟ با توجه به اینکه کارشناسان معتقد هستند که در دهه های گذشته ، یکی از موانع دیپلماسی ایران در این منطقه ، روسیه بوده است؟   دکتر ابراهیمی ترکمان: روسیه از زمان فروپاشی تا به امروز چند دوره را گذرانده است. ما نمی توانیم همه دوره ها را در یک وزن مشخصی تعریف کنیم. درآن اوائل، شوروی از نظر فیزیکی جدا شده بود. اما از نظر عادات، رفتارها و مسائل سنتی هنوز جدا نبود. یک مثال بزنم؛ خبرنگار از فردی که به مواد مخدر اعتیاد داشت و ترک کرده، سوال می کند که آیا شما هنوز معتاد هستید؟ او ترک کرده ولی در جواب می گوید من معتادی هستم که مواد مصرف نمی کنم. یعنی ذهن من هنوز درگیر آن اعتیاد است. گرچه مواد مصرف نمی کنم. درست است که شوروی جدا شده بود، ولی هنوز همه چیز آن با کشورهای فرو پاشیده شوروی درگیر بود. مثلاٌ نیروهای مرزبانی ترکمنستان و یا بعضی دیگر از کشورهای آن، از اتباع شوروی بودند. و یا اینکه در اوائل فروپاشی شوروی، بچه های آنها تحت نظام شوروی خدمت می کردند.  هنوز این جدایی در همه مراحل اتفاق نیفتاده بود.   در دهه دوم، این وضعیت مقداری بهتر شد. از این جهت این فاصله ها تقریباٌ کم کم مشخص و استقلال بوجود آمد. هنوز روسیه اینها را نیروهای خارج نزدیک خود می دانست. گرچه اینها از روسیه جدا شده بودند، اما روسیه براي خود حق برتری و بزرگتری خود قائل بود. اما امروز داستان فرق کرده و روسیه متوجه شده است که بالاخره آسیای مرکزی به دلیل وجود یک سری مولفه ها ، استعداد این را دارد که تبدیل به یک منطقه ناآرام بشود. ما معتقد هستیم که افغانستان هم بخشی از آسیای مرکزی است واین ناآرامی خود را در افغانستان نشان داده است. چنانچه در ازبکستان حادثه اندیجان رخ داد، در تاجیکستان و برخی دیگر از کشورها می تواند حادثه مشابه رخ دهد.این اتفاق می تواند با کمک ایران حل شود. کما اینکه ایران در بحث صلح تاجیکستان، کفیل صلح بود. همچنین روسیه هم کفیل صلح بود. بنابر این می تواند تاثیر خود را در آنجا بگذارد. به اعتقاد من اگر روسیه این نظر را ندارد، باید به این نظر برسد که حضور فرهنگی ایران در آسیای مرکزی می تواند تعدیلی را ایجاد نماید.   ایراس: با توجه به آشنایی شما نسبت به مردم روسیه، چه نوع نگاه منفی و یا بازدارنده ای در بین مردم روسیه نسبت به ایران وجود دارد؟  در زمینه گردشگری تسهیلات زیادی فراهم شده است. ولی ایرانیان ، بیشتر به روسیه می روند تا اینکه روس ها به ایران بیایند.   دکتر ابراهیمی ترکمان: من فکر می کنم که نگاه مردم روسیه به ایران مثبت است و نگاه منفی نسبت به ایران ندارند. اما در عین حال شناخت آنها از ایران کافی نیست. آنهایی که شناخت پیدا می کنند علاقمند می شوند و به صورت گردشگر به ایران می آیند. اما  مراکز توریستی و گردشگری کشور ما باید با اين موضوع فعال برخورد کنند. در بحث گردشگر ما دو قسمت داریم. یکی بحث قابل و دیگری بحث فاعل است. فاعل، توریست است که می خواهد فعل گردشگری را انجام بدهد. ولی قابل ما هستیم که باید بپذیریم. ما باید شرایط و قابلیت خودمان را فراهم کنیم. آنها هم شرایط فاعلیت خودشان را فراهم کنند. باید حلقه های اتصال ایجاد بشود. به نظر من ایجاد رفت و آمد گردشگر بین ایران و روسیه کار سختی نیست. اما  کاری است که مورد غفلت قرار گرفته است.    ایراس: با توجه به اینکه شما در ارتباط با مسلمانان روسیه تخصص ویژه ای دارید، و تسهیلات ویژه ای که در زمینه گردشگری در ارتباط با روسیه، در سالهای اخیر فراهم شده است، به نظر شما تا چه میزان از این تسهیلات گردشگری در راستای دیپلماسی فرهنگی ما استفاده شده و سازمان چه اقداماتی را انجام داده و چه برنامه هایی را در این ارتباط در نظر دارد؟   دکتر ابراهیمی ترکمان: یکی از کارهایی که ما می توانیم در حوزه روسیه انجام بدهیم، توریست درمانی و توریست مذهبی است. بسیاری از شیعیان ساکن در روسیه، علاقمند هستند که به ایران بیایند و به زیارت امام رضا (علیه السلام) بروند. از طرف دیگر هزینه درمان برای آنها در خیلی از کشورها گران است. اما در ایران هزینه درمان ارزان است و ما از این موضوع می توانیم استفاده کنیم. از طرف دیگر هم بحث حج است. حجی را که روس ها انجام می دهند، گاهی به صورت هوایی و گاهی هم به صورت زمینی انجام می شود. خیلی ها هستند که هزینه سفر هوایی را ندارند و یا اساساٌ علاقمند به سفر هوایی نیستند. اینها از جنوب داغستان وارد آذربایجان می شوند، از آذربایجان به ایران می آیند، بعد از طی کردن خاک ایران، به سمت عربستان حرکت می کنند. یا حتی بعضی از آنها با پروازهایی که از ایران به سمت مکه می رود، این سفر را انجام می دهند. به نظر من زمینه این کار خیلی فراهم است. منتهی در بحث توریست ما نتوانسته ایم جاذبه های کشورمان را بخوبی بشناسانیم.اگر این اتفاق بیفتد و سازمان ميراث فرهنگي وگردشگری هم تلاش مضاعفی انجام دهد، و در این راستا ما با هم ارتباط داشته باشیم. یعنی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی با سازمان ميراث فرهنگي وگردشگری و وزارت امور خارجه یک هم افزایی خوبی را انجام دهند، این برنامه می تواند نتیجه بسیار بهتری داشته باشد.   ایراس: در روابط فرهنگی ایران و روسیه و در روابط ما با مسلمانان این کشور، مانند چچن ، داغستان ، و جاهایی که عربستان سرمایه گذاری می کند،  سازمان فرهنگ وارتباطات اسلامی چه اقداماتی را انجام داده است؟   دکتر ابراهیمی ترکمان: در حال حاضر مسلمانان داغستان و بعضی از مناطق مسلمان نشین به ایران سفر می کنند. ولی متاسفانه این سفرها در حد انتظارات ما نیست. در ارتباط با مطرح شدن بحث ویزا ممکن است به این رفت و آمد، مقداری کمک نماید و با برداشتن ویزا رفت و آمدها توسعه یابد.   ایراس: صرف نظر از بحث گردشگری، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در بحث دیپلماسی فرهنگی  چه اقداماتی را انجام داده است. همانطور که می دانید تبلیغات ضد ایرانی در مناطق مسلمان نشین روسیه، نتیجه خود را داشته است. مثلا در یکی از مسائل اخیر، اکران فیلم محمد رسول الله در داغستان واکنش های منفی را در پی داشته است. چه اقداماتی را در ارتباط با نزدیکی فرهنگی با مسلمانان روسیه می توانیم انجام دهیم تا شدت واکنش های منفی آنها نسبت به ایران کم و همچنین تبلیغات ضد ایرانی عربستان در این منطقه کمتر شود؟   دکتر ابراهیمی ترکمان: حيات دوباره اسلام در روسیه، عمر طولانی ندارد. در دوران کمونیستی، مسلمانان در تنگناها و شرایط سختی بودند. اما از سال ١٩٩1 به بعد، فضای بازی برای مسلمانان بوجود آمد و همه مسلمانان روسیه تلاش می کنند تا هویت اسلامی خودشان را تقویت کنند و بتوانند بر اساس هویت اسلامی خود روابطی را رقم بزنند. مسلمانان روسیه تلاش دارند با اداره کردن جامعه خودشان و آشنا کردن فرزندانشان با فرهنگ اسلامی، که مدت ها از آن دور افتاده بودند، آنها را به دامان فرهنگ اسلامی برگردانند. این شرایط، مانند شرایط فردی تشنه است که بدنبال آب است. با توجه به اشتراک مذهبی که عربستان با این مناطق دارد به دلیل اکثریت اهل تسنن ، به این مناطق وارد شد و حرکاتی را هم انجام داد. اما امروزه دولت روسیه با این مسئله خیلی جدی برخورد می کند و اجازه نمی دهد که فعالیت های تبلیغی و تبشیری از سوی عربستان در آن مناطق انجام بگیرد. چون نتیجه این فعالیت ها، درگیری های جنوب روسیه و قفقاز شمالی شد. این واقعاٌ برای عربستان مشکلات جدی بوجود آورد و به نظر من امروز کنترل شده تر رفتار مي كنند.   اما درباره سیاست ایران، دیپلماسی فرهنگی یک پیش نیازهایی را دارد. من جمله اینکه رفت و آمدها باید افزایش یابد. همچنین این رفت و آمدها و رفتارها باید آسان شود. بخشی از مسلمانان روسیه که به ایران آمدند، بعد از دیدن ایران و در بازگشت به کشور خودشان عمدتاٌ به ایران علاقمند شده اند و  تلاش کرده اند که این علاقه مندی را به دیگران هم منتقل كنند. ابزارهای دیپلماسی فرهنگی متعدد است و ما باید روی این ابزارها دقت نماییم. یکی از این ابزارها فیلم است. فیلم هایی که در کشور ما تولید می شوند، عمدتاٌ نگاه داخلی دارند. نگاه انسانی، بشری و فراکشوری در فیلم های ایرانی کمتر دیده می شود. فیلم هایی نیستند که مخاطب عام داشته باشد و برای درک مخاطب عام ساخته شده باشند. بخاطر دارم به یکی از کارگردان ها گفتم که کدامیک از فیلم های شما مناسب است که در رایزنی ها برای راه اندازی نمایشگاه و نمایش فیلم استفاده کنیم. ایشان صادقانه گفتند: هیچکدام، برای اینکه همه فیلم های من مصرف داخلی دارند. البته من از انصاف ایشان خوشم آمد. اما در عین حال ناراحت شدم که چرا ما در حوزه تولید فیلمهاي مناسب این کار چیزی را نداریم.   مثلاٌ در بحث نشر کتاب، عمده تولیدات فرهنگی ما در هر بخش، ناظر به داخل است. این فرهنگ صادرات محصولات فرهنگی و فرهنگ رعایت ذائقه مخاطب خارجی در محصولات فرهنگی ما مورد توجه قرار نگرفته است. این نقيصه قدرت دیپلماسی فرهنگی را کاهش می دهد. در صورتی که اگر ما بتوانیم  بخش هایی که محصولات فرهنگی را تولید می کنند، به اين سمت هدايت كنيم که محصولات آنها براي فهم همه باشد، این قابلیت عرضه به خارج را افزایش می دهد. مثلاٌ زمانی که من در روسیه بودم، کتابی را به یک تصویرگر ایرانی داده بودیم که تصاویری از ایران را در آن نقش کنند و آن را در روسیه منتشر کردیم و به فروش نرفت. بعد که با یک ناشر روس صحبت کردم و علت فروش نرفتن آن را پرسیدم، گفت علت، تصویرهای شما است. بچه های روس با این تصویرها ارتباط برقرار نمی کنند. در نهایت پیشنهاد داد که تصاویر ما را یک تصویرگر روس بکشد که بعد این کتاب به فروش برود. با انجام این کار، کتاب در عرض دو هفته تمام شد. به نظر من توجه به ذائقه مخاطب خارجی خیلی مهم است.  اگر ما به این مهم توجه نداشته باشیم، نمی توانیم دیپلماسی فرهنگی را تقویت کنیم. ما در روابط و تعاملات فرهنگی با دنیا باید روی مشترکات و نه افتراقات تکیه کنیم. در اشتراک فرهنگی شما نقطه اشتراک را از قبل دارید و نیازی به تلاش ندارید که به آن نقطه برسید. به همین دلیل فقط روی آنها تاکید می کنید.   ایراس: در آسیای مرکزی و قفقاز، با وجود اشتراکات مذهبی ، نقاط افتراقی هم داریم. ولی به نظر می رسد که در دهه های گذشته روی این موضوعی که شما فرمودید، توجه نداشتیم. با توجه به مسائل شیعیان و اختلافاتی که در این زمینه با سایر مسلمانان منطقه وجود دارد، این نوع رویکرد باعث شده ثمره آن ضد ایران باشد. حتی در رابطه با جمهوری آذربایجان که اکثریت شیعه دارد. از زمانی که شما مسئولیت این سازمان را برعهده گرفتید، تا چه میزانی روی این موضوع کار کرده اید؟   دکتر ابراهیمی ترکمان: به عنوان نمونه  ما در ارتباط با آذربایجان تلاش کردیم که روابط رسمی فرهنگی خودمان را تقویت نماییم. من با آقای مبارز قربانلی رئیس امور و کمیته دینی آذربایجان دیدار داشتم و ایشان دو بار به دعوت بنده به ایران سفر کردند و بنده هم دو بار به آذربایجان سفر کردم. اخیراٌ قائم مقام وزیر فرهنگ آذربایجان به ایران آمدند. ما این ارتباطات را توسعه و گسترش دادیم برای اینکه روابط فرهنگی در حوزه رسمی توسعه پیدا کند. این توسعه روابط در حوزه رسمی مورد علاقه دو کشور است. هر دو کشور می دانند که در این حوزه ها به یکدیگر نیازمند هستند و تعامل در حوزه های فرهنگی به سود دو کشور است. مشفق کاظمی یکی از نویسندگان رمان نویس ایرانی است. رمانی را به نام تهران مخوف نوشته است که روس ها این را ترجمه کرده اند و در خانه خیلی از اهالی شوروی سابق که می روید، این رمان وجود دارد. در آذربایجان یکی از ایران شناسان درباره کتاب تهران مخوف، کتابی به نام قورخصوص تهران نوشته است. یعنی تهرانی که ترس در آن وجود ندارد و تهرانی بدون وحشت است. یک ایران شناس با علاقه ای که به ایران داشته کتابی را به نام گولخصوص تهران نوشته است. اما یک ایرانی کتابی بنام تهران مخوف نوشته است. البته من فقط روی عنوان بحث می کنم.و روی رمان بحث نمی کنم. عرض من این است که بالاخره علاقمندی و نیاز وجود دارد. کتاب مرصاد العباد را اینها در سالیان گذشته به زبان آذری ترجمه کرده اند. مرحوم علییف ، که یکی از ایران شناسان بوده، در حدود پنجاه سال پیش سعدی را به زبان آذری ترجمه کرده است.  بسیاری از ادبیات کلاسیک ما به زبان آذری ترجمه شده است.  اینها نیازی را برای این کار احساس کرده اند. اگر الان بخواهند اشعار نظامی را بفهمند، باید با زبان فارسی آشنا باشند. اگر زبان فارسی را ندانند، اشعار نظامی را متوجه نخواهند شد.   به این علت من معتقد هستم که فرهنگ ایرانی به خودی خود دارای غنا و ثروتی است که کشورهای همسایه ما بویژه آسیای مرکزی و قفقاز احساس می کنند که به این فرهنگ نیاز دارند. در واقع برای ارتباط با گذشته خودشان نیازمند به این فرهنگ هستند. ما باید تلاش کنیم که روابط  آکادمیک و بین دانشمندان مان را با یکدیگر افزایش بدهیم. در سفر اخیری که قائم مقام وزیر فرهنگ آذربایجان به تهران داشت، من پیشنهاد دادم که یک بخش فرهنگی کشورهای حاشیه خزر ایجاد نماییم تا با یکدیگر در تعامل باشیم. در این تعامل ایران، روسیه، آذربایجان، قزاقستان و ترکمنستان باشند.این پنج کشور ساحلی می توانند با یکدیگر بخش های مشترک فرهنگی داشته باشند. اساساٌ وقتی  فرهنگ در هر کجا تقویت شود، موجب تسهیل تعاملات سیاسی خواهد شد. مصاحبه کننده: عفیفه عابدی  ]]> فرهنگ و هنر Sun, 21 May 2017 08:24:21 GMT http://www.iras.ir/fa/doc/interview/3177/روسیه-باید-حضور-فرهنگی-ایران-آسیای-مرکزی-بپذیرد