1- تحولات اوراسیا در آبان ماه 1394
2- اخبار موسسه مطالعات ایران و اوراسیا (ایراس) در آبان ماه 1394
  • گزارش «سمینار علمی مرزهای جغرافیایی قفقاز در گذر تاریخ»

    گزارش مربوط به «سمینار علمی مرزهای جغرافیایی قفقاز در گذر تاریخ» در قالب یک کتاب منتشر شد.

  • تهدیدها و فرصت های پیش روی امنیت و منافع ملی جمهوری اسلامی ایران در منطقه اوراسیا در سال 1395

    یکصد و بیست و سومین نشست شورای علمی ایراس با موضوع «تهدیدها و فرصت های پیش­روی امنیت و منافع جمهوری اسلامی ایران در منطقه اوراسیا در سال 1395» برگزار شد.

  • «شلیک دوباره موشک های کروز روسی از دریای خزر به سوریه»

  • روس ها می دانند؛ «داعش از ناکجا نیامده»

    جمعه گذشته مرگبارترین حملات تروریستی در کشور فرانسه پس از جنگ جهانی دوم در پاریس رخ داد تا در تقویم این کشور ۱۳ نوامبر به عنوان شامگاه خونین ثبت شود؛ شبی که به موجب شش حمله هماهنگ تروریستی در نقاط گوناگون پاریس 360 نفر کشته و زخمی شدند. پس از این رویداد تلخ، گروه تروریستی داعش (دولت اسلامی عراق و شام) مسئولیت این حملات را برعهده گرفت و آن را «۱۱ سپتامبر فرانسه» نامید. در این میان رهبران مختلف کشورهای جهان این اقدام را محکوم کردند؛ حتی کشورهایی که همواره به طور مستقیم از داعش حمایت های مالی و تسلیحاتی می کردند.

  • چالش ها و فرصت های «هویت مستقل گاز»

    در آستانه برگزاری سومین اجلاس سران و هفدهمین نشست وزارتی مجمع کشورهای صادرکننده گاز فرصتی پیش آمده است تا تحلیل گر سرویس سیاسی «اسپوتنیک» به گفتگو با دکتر فریدون برکشلی، مدیر گروه مطالعات انرژی وین و رئیس سابق امور اپک ایران بپردازد. ماحصل این گفتگو در ادامه می آید:

  • هفت اصل سیاست خارجی روسیه

    بحران اوکراین و مداخله نظامی در سوریه اصول اساسی سیاست خاجی روسیه را بهتر و بیشتر نمایان ساخت. سیاست خاجی روسیه اغلب غیرقابل پیشبینی تصور شده است. نه تنها واکنش و عکس العمل روسیه در دو مورد اوکراین و سوریه سریع و غیرقابل انتظار بود.

  • ابعاد و پیامدهای سفر وزیر امور خارجه ایالات متحده به آسیای مرکزی

    نخستین بار پس از فروپاشی اتحاد شوروی و آغاز حیات سیاسی مستقل کشورهای آسیای مرکزی، در دو هفته گذشته، شاهد سفر جان کری وزیر امور خارجه ایالات متحده به پنج کشور این منطقه بوده ایم. طی این سفر که بازتاب رسانه ای نسبتا گسترده و متفاوتی در سطح منطقه داشت، جان کری با روسای جمهور و مقامات کشورهای ازبکستان، تاجیکستان، ترکمنستان، قرقیزستان و قزاقستان دیدار کرد. کری به عنوان رئیس دستگاه دیپلماسی آمریکا الگوهای مشخص و نوینی از تعامل دو و چند جانبه را به رهبران کشورهای منطقه پیشنهاد نمود. برای روشن تر شدن ابعاد پیدا و پنهان این سفر در فضای تحلیلی وعلمی، ایراس به گفتگو با جناب آقای حسن بهشتی پور، تحلیلگر ارشد حوزه اروآسیا نشسته است که محصول این گفت و شنود تقدیم شما می شود:

  • ایران و همکاری های انرژی در حوزه خزر: چشم اندازهای دوران پساتحریم

    با فروپاشی اتحاد شوروی و گشایش فضای روابط خارجی جمهوری های سابق اتحاد، منابع انرژی خزر از سوی قدرت های منطقه ای و فرامنطقه ای به عنوان ظرفیتی مناسب برای توسعه روابط مورد توجه قرار گرفت. اهمیت این منابع برای قدرت های منطقه ای و فرامنطقه ای به حدی بود که برخی از ناظران، برای توضیح روابط انرژی در این منطقه، از واژه «بازی برزگ جدید» بهره گرفتند. در حقیقت، منطقه خزر که از کشورهای ایران، روسیه، جمهوری آذربایجان، ترکمنستان و قزاقستان تشکیل شده، یکی از حوزه های قدیمی ذخایر نفتی و یک منبع مهم تولید انرژی در جهان به شمار می‌رود. این منطقه دارای ذخایر قابل توجه نفت و گاز طبیعی است و توجه دولت ها و همچنین سیاستمداران کشورهای توسعه یافته به منطقه خزر، تا حد زیادی به سبب وجود همین منابع هیدروکربن در این منطقه است. بر اساس تخمین های آژانس بین‌المللی انرژی، بالغ بر 48 میلیارد بشکه نفت و 292 تریلیون فوت مکعب گاز طبیعی در این منطقه وجود دارد.

  • بومیان روسیه چه کسانی هستند؟

  • آلماز (الماس) بیگ آتامبایف کیست؟

  • مناظر داغستان

  • تصاویری از بخارا و سمرقند در اوایل سده بیستم

  • مروری بر پنجمین دوره انتخابات پارلمانی جمهوری آذربایجان

    پنجمین دوره انتخابات مجلس ملی جمهوری آذربایجان، روز اول ماه جاری میلادی (نوامبر) در آرامش و بدون درگیری برگزار شد. بر اساس اعلام کمیسیون مرکزی انتخابات جمهوری آذربایجان، 45 درصد از کسانی که حق رای داشتند، در این دوره از انتخابات مشارکت نکردند. در انتخابات مجلس ملی جمهوری آذربایجان ، 767 نامزد برای 125 کرسی پارلمان با یکدیگر رقابت کردند و بیش از نیمی از آن ها به نمایندگی از 15 حزب حضور داشتند.

  • آغاز ثبت نام آموزش مكالمه زبان روسي در ايراس

    به اطلاع دانشجویان و پژوهشگران حوزه مطالعات روسیه و علاقه مندان می رساند، موسسه مطالعات ایران و اوراسیا (ايراس) با توجه به نياز و درخواست مكرر علاقه مندان به زبان روسي، از آغاز آذر ماه 1394 اقدام به برگزاري كلاس هاي مكالمه زبان روسي از مقدماتي تا پيشرفته، توسط استادان مجرب خواهد کرد.

  • زمینه‌هاي اجتماعی حضور داعش در قفقاز و آسیای مرکزی

    امروز در قفقاز شمالی و جنوبی، موج همسویی یا مخالفت با اندیشه هاي «دولت اسلامی عراق و شام» (داعش) به خوبی احساس می شود. مناطق مسلمان قفقاز شمالی به ویژه چچن و داغستان که دارای اکثریت بالای جمعیت مسلمان هستند، زمینه هاي مناسبی برای همنوایی با داعش دارند، چرا که با حکومت روسیه سابقه تنش و درگیری (از جمله دو جنگ چچن در دهه 1990) داشته اند؛ علاوه بر آن، كشورهاي آسياي مركزي نیز، به دلايلي چند از زمينه هاي مناسبي براي گسترش افكار تندرو اسلامي برخوردارند. اين كشورها در بسياري از شاخص هاي فرهنگي و فرهنگِ ديني، توسعه متناسبی نيافته اند و به همين دليل مردم به صورت بالقوه گرايش زيادي به انديشه هاي دينيِ وارداتي دارند كه عمدتا از مسير افغانستان و در قالب سلفي گري و تندروي وارد اين منطقه شده است.

  • ششمین دوره انتخابات پارلمانی قرقیزستان

    ششمین دوره انتخابات پارلمانی جمهوری قرقیزستان در 4 اکتبر 2015 برگزار شد که طی آن حزب «سوسیال دموکرات» موفق به کسب بیش از 27 درصد آرا و 38 کرسی از 120 کرسی پارلمان این کشور کوچک منطقه آسیای مرکزی گردید. اهمیت انتخابات پارلمانی در جمهوری قرقیزستان از آن رو است که برخلاف نظام های سیاسی اقتدارگرا اما باثبات حاکم بر منطقه آسیای مرکزی، فضای نسبتاً باز سیاسی و رقابتی این کشور، همواره به گونه ای بوده است که می توان به نوعی آن را یک «شبه دموکراسی» یا «نیمه دموکراسی» البته از نوع بی ثبات دانست که در سطح این منطقه یک وضعیت نسبتاً متفاوت و متمایز به شمار می رود. لذا نتایج انتخابات پارلمانی اخیر در جمهوری قرقیزستان تا حد زیادی می تواند به درک دیدگاه و بینش سیاسی کنونی جامعه فعلی قرقیزستان، جایگاه احزاب سیاسی و نیز رویکردهای سیاست خارجی این کشور کمک شایانی کند. یادداشت تحلیلی پیش رو با مطالعه و بررسی فرایند ششمین دوره انتخابات پارلمانی جمهوری قرقیزستان، خواهد کوشید درک بهتری از این رویداد سیاسی و پیامدها و نتایج مهم آن به ویژه در عرصه سیاست خارجی حاصل شود.

  • تغییر قانون اساسی برای بازتولید حکومت سرکیسیان؟

  • بررسی موانع جریان های شیعی در تاریخ معاصر قفقاز

    پژوهش«بررسی موانع جریان های شیعی در تاریخ معاصر قفقاز»، اثر برهان حشمتی در آبان ماه سال جاری توسط واحد پژوهش های کاربردی برون مرزی صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران منتشر شد. پژوهش مذکور در هفت فصل و ۳۲۹ صفحه و با استفاده از حدود سیصد منبع به زبان های فارسی، آذری، ترکی استانبولی و انگلیسی نوشته شده است.

  • جنبش ها و جریان های وهابی و تکفیری در جمهوری آذربایجان

    موسسه آینده پژوهی جهان اسلام (به قلم برهان حشمتی)، به بررسی وضعیت جنبش ها و جریان های وهابی و تکفیری در جمهوری آذربایجان پرداخته است که در ادامه می آید:

  • روس ها ديگر آرام نخواهند بود

    تنها دو روز از دیدار باراک اوباما و ولادمیر پوتین در حاشیه نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل متحد نگذشته بود که جنگنده های «سوخو۲۴ام»، «سوخو ۲۵ اس.ام» و «سوخو۳۴» روسیه سی ام سپتامبر (هشتم مهر) مواضع داعش در سوریه را مورد حمله قرار دادند تا نشان دهند مسکو در مورد سوریه عزمش را جزم کرده و کوتاه نخواهد آمد. به گزارش شبکه تلویزیونی سی.ان.ان، محور گفتگوی روسای جمهور ایالات متحده آمریکا و فدراسیون روسیه که پس از دو سال به طور رسمی با یکدیگر دیدار کردند، موضوع سوریه بوده است و می توان تلقی کرد در آن دیدار چراغ سبز کاخ سفید به کرملین برای حمله به سوریه نشان داده شده است.

  • داعش در ترکمنستان؛ «تهدید» یا «تصور تهدید»؟

    در ماه های اخیر، بسیاری از ناظران و تحلیل گران مسائل آسیای مرکزی، از احتمال حضور داعش و یا زمینه های ظهور جریان های منتسب به این گروه در ترکمنستان سخن گفته اند. برخی آن را أمری محتمل و عده ای نیز بعید دانسته اند. با وجود این، چشم انداز مشترک بیشتر این ناظران، محور قرار دادن اراده این گروه های تروریستی برای حضور یا عدم حضور در این کشور و شدت جذابیت های ترکمنستان برای آن ها است. لیکن، به موضوع ویژگی های اجتماعی و سیاسی جامعه ترکمن ها و مؤلفه های اجتماعی قدرت ملی در این کشور، که با مفروض حضور گروه های افراطی و تروریستی در این منطقه، فراهم آورنده اصلی ترین ابزارهای مقابله با آن ها است، کمتر پرداخته شده است. در متن پیش رو، کوشش شده است با عطف توجه به ویژگی های جامعه و سیاست در ترکمنستان، نسبت میان تهدید حضور و تأثیرگذاری داعش با واقعیت های این کشور مورد ارزیابی قرار گیرد.

  • «از این رهگذر»: مجموعه گفتارها و نوشتارهای دکتر مهدی سنایی

  • «کرملین»های روسیه

  • ساختار «خلافت اسلامی»

    خلافت اسلامی موسوم به داعش، نه تنها برای سوریه، عراق و خاور میانه بلکه برای کل جهان خطر بزرگی است. رهبران داعش بعد از ایجاد پایگاهی قدرتمند در سوریه و عراق، تصمیم می گیرند خلافت بزرگ اسلامی بسازند. برای این کار آنها لبنان، اردن و آفریقای شمالی را برای مطیع کردن تهدید می کنند. جهادیون داعش، مصر، افغانستان و پاکستان، ایران و قفقاز را تهدید کرده و سعی دارند در این کشورها شهرهای خود و در واقع امارات خود را سازمان دهی کنند.

  • شب و روز بیشکک

  • روسیه می خواهد بشار اسد در قدرت بماند/ منافع ایران و روسیه در سوریه متفاوت است

    استاد دانشگاه تهران و کارشناس مسایل اوراسیا با بیان این که بیش از پنج هزار نیروی چچنی در میان داعش حضور دارند اظهار کرد: بازگشت این افراد با جنگ افزارها و تجربه ای که به دست می آورند ممکن است تمامیت ارضی روسیه و دیگر کشورها سی آی اس یا همان کشورهای عضو سازمان پیمان امنیت دسته جمعی را تحت تاثیر قرار دهند، از این جهت مبارزه در محل وجود تروریست ها از اهداف روسیه است.

  • دلایل حضور روسیه در سوریه

    به حضور روسیه در سوریه از دو رویکرد اصلی باید نگریست؛ یکی از حیث مجموعه رویکردهای مربوط به سیاست خارجی روسیه که حاصل آن در تصمیم پوتین برای حضور نظامی در سوریه نمود یافت و دیگری مجموعه سیاست های داخلی روسیه که حضور در سوریه را توجیه می کند. از منظر اول، روسیه به دلیل آنکه در فضای بین المللی احساس کنار گذاشته شدن می کند و نیز انتظارات خاص خود را از فضای بین المللی دارد، امروز وارد صحنه بازی سوریه شده است. از منظر دوم روسیه برای برون رفت از بحران های داخلی مانند رقابت قدرت میان جناح پوتین و رقبا، رکود اقتصادی، تحریم ها، بحران اوکراین و بحران های انباشته قدیمی مانند عدم پذیرش سیاست های مسکو در قفقاز نیاز مبرمی به بیرون روی از مرزهای خود داشت، وارد جنگ سوریه شد.

  • پیامدهای منطقه ای پیروزی «حزب عدالت و توسعه» در انتخابات پارلمانی ترکیه

    نتایج انتخابات پارلمانی اخیر ترکیه که در اول نوامبر 2015 انجام شد، به نظر تحلیل گران و کارشنان مسائل ترکیه، پیام های متفاوتی را به همراه داشت. این انتخابات زود هنگام که در پی ناکامی احزاب سیاسی این کشور در به دست آوردن اکثریت لازم آرا در انتخابات ژوئن 2015 برگزار شده بود، با پیروزی حزب حاکم در ترکیه (عدالت و توسعه/AKP) به پایان رسید. به دنبال اعلام نتایج این انتخابات و با توجه به شرایط ویژه منطقه و نظام بین الملل، گمانه زنی های مختلفی درباره پیامدهای این رویداد در تعامل ترکیه و سایر بازیگران منطقه ای و بین المللی مطح شده است. در این ارتباط، گفتگویی را با دکتر جعفر حق پناه، استادیار مدعو در دانشگاه تهران و عضو هیات مدیره انجمن ایرانی مطالعات منطقه ای ترتیب داده ایم که در ادامه می آید:

  • ایجاد اتحادیه همکاری های دانشگاهی ایران و روسیه

    روز 6 آبان، دانشگاه دولتی مسکو میزبان مدیران ده دانشگاه برتر ایران و دوازده دانشگاه برتر روسیه بود. این همایش را می توان رویداد بزرگ و کم نظیر آکادمیک در روابط جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه توصیف کرد.

  • تغییر ساختار سیاسی ارمنستان از ریاست جمهوری به پارلمانی

    مجلس ملی جمهوری ارمنستان در روز دوشنبه 5 اکتبر 2015، لایحه پیشنهادی دولت سرژ سارگسیان را در خصوص «تغییر ساختار سیاسی کشور از ریاست جمهوری به پارلمانی» با 103 رای مثبت درمقابل 10 رای منفی و 3 رای ممتنع به تصویب رسانید. این مصوبه در 6 دسامبر 2015 در یک همه پرسی به رای گذاشته خواهد شد و در صورت کسب آرای موافق ملت ارمنستان، ساختار سیاسی این کشور پس از گذشت 25 سال از فروپاشی شوروی و کسب استقلال سیاسی از نظام ریاست جمهوری به پارلمانی تغییر خواهد کرد. یادداشت تحلیلی پیش رو با مطالعه و بررسی پیشینه تاریخی و سیر تحول این رویداد و نیز دلایل، اهداف و پیامدهای تصویب نهایی این طرح خواهد کوشید درک بهتری از این تحول مهم در ساختار سیاسی جمهوری ارمنستان به عنوان تنها همسایه مسیحی کشورمان حاصل شود.