موسسه مطالعات ایران اوراسیا 5 اسفند 1399 ساعت 11:23 http://www.iras.ir/fa/doc/news/4389/راز-جذابیت-توسعه-روزافزون-ترکیه -------------------------------------------------- عنوان : راز جذابیت و توسعه روزافزون ترکیه -------------------------------------------------- متن : حسن صادقیان تحلیلگر مسائل سیاسی ترکیه فارغ از صحت و سقم همه اظهارنظرها و مباحثی که درخصوص چرایی و چگونگی توسعه و پیشرفت و جذابیت چشمگیر ترکیه در عرصه سرمایه گذاری طی دو دهه اخیر، مطرح می شود؛ به نظر می رسد یک واقعیت در این میان از منظر طیف کثیری از صاحبنظران حوزه ترکیه نادیده گرفته می شود. به زعم ما، راز و سرّ توسعه و پیشرفت و جذابیت ترکیه طی دو دهه اخیر را نه در میزان بالای پتانسیل ها و ظرفیت های متعدد این کشور اعم از رشد و تقویت دموکراسی، برقراری ثبات و امنیت پایدار، ایجاد روابط نسبی حسنه با کشور اتحادیه اروپا و ایالات متحده آمریکا، برقراری روابط حسنه با کشورهای منطقه ای (حداقل در یک دهه اول حاکمیت حزب عدالت و توسعه)، بلکه باید در فقدان این پتانسیل ها و ظرفیت ها در کشورهای همجوار و منطقه ای و حتی برخی از کشورهای اروپایی جستجو کرد. به بیان دیگر، پیشرفت و توسعه ی همه جانبه ترکیه طی دو دهه اخیر، بیشتر از دلایل و عوامل داخلی، متأثر از دلایل و عوامل خارجی بوده است. به این معنا که ظرفیت و پتانسیل کشورهای منطقه در عرصه توسعه و حکمرانی مطلوب، به شدت پایین آمده و به همین سبب، درصد جذابیت سرمایه گذاری و میزان پیشرفت و توسعه این کشورها، تقریباً منفی بوده است. آغاز تحولات بیداری و بروز جنگ و درگیری در کشورهای سوریه و عراق، اعمال تحریم های سخت و سیاست فشار حداکثری علیه ایران از جمله دلایل مهم این افت و تنزل در منطقه غرب آسیا بوده است. لذا وقتی در سوریه، عراق، ایران و ... ظرفیت و جذابیتی برای سرمایه گذاری باقی نمانده است، وقتی در کشورهای حوزه خلیج فارس، حوزه آسیای میانه، منطقه بالکان و ... ظرفیت و پتانسیلی برای سرمایه گذاری کلان و گسترده وجود ندارد؛ طبعاً سیل سرمایه گذاران و فعالین اقتصادی و تجاری به سوی ترکیه روانه خواهد شد؛ طوری که آخرین آمارها نشان می دهد در ماه جولای سال 2020، خرید و فروش ملک در کشور ترکیه، 124 درصد رشد داشته و به بالاترین سطح خود در سالهای اخیر رسیده است؛ در این میان ایرانی ها طی سال 2020، با خرید 7189 واحد مسکونی در جایگاه نخست وجزو بزرگترین سرمایه گذاران خارجی در املاک این کشور قرار گرفتند. اتباع عراق با خرید هفت هزار و ۵۹۶ واحد، اتباع روسیه با خرید دو هزار و ۸۹۳، اتباع عربستان با خرید دو هزار و ۲۰۸ واحد و اتباع افغانستان با خرید دو هزر و ۱۹۱ واحد در ردیفهای دوم تا پنجم جای گرفتند. معهذا، اگر روند به همین ترتیب ادامه پیدا کند؛ طولی نخواهد کشید که کشور ترکیه به هارتلند سرمایه گذاران از مناطق مختلف غرب آسیا، تا آسیای مرکزی و بالکان و قفقاز و حتی اروپا مبدل خواهد شد. لذا دو حالت بیشتر پیشروی کشورهای منطقه باقی نمانده است: 1. یا باید تغییر و تحولاتی در عرصه حکمرانی ایجاد کنند و زمینه را برای برقراری امنیت سرمایه گذاری و توسعه فراهم کنند؛ 2. یا اینکه به وضعیت کنونی ادامه دهند؛ که در این صورت شاهد رشد و توسعه روزافزون کشور رقیب یعنی ترکیه و عقب ماندگی بیش از پیش خودشان خواهند بود. شکل ذیل، تصویری از تأثیرگذاری و نقش آفرینی کشورهای منطقه ای و بین المللی در توسعه و پیشرفت و سرمایه گذاری کشور ترکیه را به نمایش می گذارد. به زعم ما، هر یک از کشورهای مناطق مذکور در میزان رشد و توسعه کشور ترکیه طی حداقل دو دهه اخیر سهم قابل توجهی دارند و این واقعیتی است که معمای چرایی و چگونگی رشد و توسعه روزافزون ترکیه در عرصه های مختلف اقتصادی، تجاری، نظامی و ... را پاسخ می دهد.