موسسه مطالعات ایران اوراسیا 4 اسفند 1399 ساعت 11:35 http://www.iras.ir/fa/doc/news/4388/تشدید-جنگ-سرد-روسیه-غرب-آیا-ناوالنی-همه-ماجراست -------------------------------------------------- عنوان : تشدید جنگ سرد روسیه و غرب؛ آیا ناوالنی همه ماجراست؟ -------------------------------------------------- متن : اتحادیه اروپا و آمریکا که در دو دهه گذشته در مواردی مانند تحولات اوکراین و گرجستان با روسیه در چالشی جدی بوده اند اخیرا نیز موضوع ناوالنی به دستاویزی برای خصومت بیشتر آنان با روسیه و ایجاد جبهه ای جدید مقابل مسکو تبدیل شده است. ایرنا - چنین حمایتی از سویغربی ها از آلکسی ناوالنی و اعتراضاتشکل گرفته در این مورد به گفته مسکو به ریشه تاریخی دشمنی اروپا و آمریکا با روسیه بر می گردد و اکنون آنها ناوالنیرا برای ایجاد فشارهایبیشتر بهانه کرده اند. هنگامی که ناوالنی مسموم شد و اروپا مدعی دست داشتن مسکو در اینمسمومیتشد آلمان بلافاصله آمادگی خود را برای درمان او اعلام کرد. بعداز درمان در آلمان نیز هنگامی که ناوالنی پس از بازگشت به روسیه بازداشت شد، قدرت های بزرگ اتحادیه اروپا بلافاصله از او حمایت کردند و خواهان آزادی فوری او شدند. آمریکا نیز در موضع مشابهی از ناوالنی حمایت کرد. ناوالنی یکی از اصلی ترین منتقدان پوتین و از داوطلبان شرکت برای نامزدی انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۱۸ میلادی روسیه بود که به دلیل محکومیت قبلی از نامزدی در انتخابات منع شد. به گفته تحلیلگران حمایت چند کشوراروپایی و آمریکا از ناوالنی به کارت برندهبازی آن ها در قبال روسیه تبدیل شده است. روابط روبه افول روسیه و اتحادیه اروپا سرگئی لاوروف وزیرامورخارجه روسیه روز گذشته در دیدار با همتای فنلاندیش با بیان اینکه دیگر چیز زیادی از روابط روبه افول روسیه و اروپا باقی نمانده است، تاکید کرد: روند نزولی روابط روسیه با اروپا سالهاست که درحال وقوع است و اروپا آغازگر آن است. وزیرامور خارجه روسیه همچنین گفت: تبانی اتحادیه اروپا در مورد نقض حقوق روس زبانان از فاصله اتحادیه اروپا با روسیه حکایت دارد. لاوروف چندروز پیشدر یک برنامه تلویزیونآمادگی کشورش را برای قطع روابط با اتحادیه اروپا در صورت اعمال تحریم علیه مسکو اعلام کرده بود. البته دیمیتری پسکوف سخنگوی رئیس جمهوری روسیه وزیر امور خارجه روسیه را اینگونه تصحیح کرد کهما نمی خواهیم با اتحادیه اروپا روابط را قطع کنیم اما اگر این اتحادیه در این مسیر حرکت کند در آن صورت ما آماده خواهیم بود. پیش از این، وزارت امور خارجه روسیه دیپلمات های سوئد، لهستان و آلمان را که در اقدامات غیرقانونی در مسکو و سن پترزبورگ در ۲۳ ژانویه(۴ بهمن ماه جاری) مشارکت داشتند عنصر نامطلوب اعلام کرده بود و نمایندگان این کشورها به وزارت خارجه روسیه احضار شدند. این کشورها روسیه را به اقدام تلافی جویانه تهدید کردند. سخنگوی رئیس جمهوری روسیه پیشتر اعلام کرده بود که اخراج دیپلمات های اروپایی نتیجه اقدامات برخی نمایندگی های خارجی در رابطه با تجمعات غیرقانونی روسیه بوده است. آیا فقط ناوالنی موضوع دشمنی است؟ مساله ناوالنی در شرایط کنونیمهم ترین مساله مورد اختلاف روسیه و کشورهای غربی است اما این مساله را نمی توان تنها مساله در اختلافات مسکو و غرب بویژه آمریکا خواند. الکسی ناوالنی از روز ۱۷ ماه ژانویه گذشته در هنگام ورود به مسکو از برلین در فرودگاه در بازداشتگاه بسر می برد و از آن زمان تاکنون در یک ماه اخیر سه تظاهرات در حمایت از وی و برای آزادی از بازداشتگاه در مسکو و چند شهر دیگر برگزار شده است. دادگاه شهر مسکو ناوالنی را بهنقض مقررات مربوط به حبس تعلیقی متهم کرد و به همین دلیل ۳.۵ سال بازداشت خانگی وی در پرونده اختلاس کلان از شرکت ایو روشه به حبس واقعی تبدیل کرد و باقی مدت حبس شامل دو سال و هشت ماه را باید در زندان بسر ببرد. ناوالنی در مجموع در این پرونده و نیز پرونده اختلاس از شرکت تولید چوب کریو لس متهم به اختلاس و حیف و میل ۳۷ میلیون روبل (حدود ۵۰۰ هزار دلار) شده بود. وی تمام این اتهامات را رد کرده و آن را دارای ماهیت سیاسی خوانده که بخاطر فعالیت های سیاسی به وی وارد شده است و به گفته وی در واقع هیچ کار خلاف قانون انجام نداده است. اما براساس اطلاعات رسانه های روسیه، ناوالنی زمانی که مشاور نیکیتا بلیخ استاندار سابق استان کیروف روسیه (بلیخ به جرم گرفتن ۳۰۰ هزار دلار رشوه در زندان بسر می برد) بود، در دو کارخانه بزرگ چوب بری این منطقه جنگلی روسیه اختلاس های کلان داشته است. ناوالنی همچنین متهم به توهین به یک کهنسرباز روس شرکت کننده در جنگ دوم جهانی متهم شده است به این صورت که در زیر فیلمی که این کهن سرباز در سامانه یوتیوب در حمایت از اصلاحات قانون اساسی روسیه در تابستان گذشته منتشر کرده بود، ناوالنی کامنت توهین آمیز نوشته بوده است. به همین دلیل در زمان حاضر براساس قانون جدید مجازات بخاطر توهین در شبکه اینترنتی، دو جلسه محاکمه ناوالنی در دادگاه ناحیه بابوشکینسکایا در مسکو برگزار شده و در صورت محرز شدن جرم وی، حداقل به یک سال زندان محکوم خواهد شد. مسمومیت ناوالنی با ماده شیمیایی جعلی است ناوالنی بیستم ماه اوت (سی ام مرداد) در بازگشت از سیبری به مسکو بیمار شد و پس از فرود اضطراری هواپیما به بیمارستانی در شهر تومسک سیبری منتقل شد و سپس به یک مرکز درمانی در برلین انتقال یافت، جایی که پزشکان در اوایل ماه جاری اعلام کردند: نشانه هایی از مسمومیت وی با ماده سمی نوویچوک وجود دارد. مقام های روس با استناد به گزارش پزشکان شهر تومسک و نیز پزشکانی که از مسکو برای معاینه وی اعزام شده بودند، خاطرنشان می کنند که در مورد ناوالنی از ماده سمی استفاده نشده و عارضه ای بخاطر رژیم غذایی وی رخ داده که هیچ ارتباطی با مسمویت ندارد. اسماعیل شعبانف عضو شورای امور اقوام و ملیت های روسیه گفت: در واقع مساله بکارگیری نوویچوک علیه ناوالنی موضوعی جعلی است و غرب از آن برای فشار علیه روسیه استفاده می کند تا به اهداف سیاسی خود و بالاتر از همه سرنگونی حکومت روسیه به رهبری ولادیمیر پوتین رئیس جمهوری این کشور دست بیابد. وی در گفت وگو با خبرنگار ایرنا گفت: غرب نمی خواهد روسیه پیشرفت کند و به همین دلیل از ناوالنی به عنوان عامل برای دستیابی به این هدف خود استفاده کند. عضو شورای امور اقوام و ملیت ها که تحت نظارت ریاست جمهوری روسیه فعالیت می کند با استناد به اظهارات سرگئی لاوروف وزیر امورخارجه این کشور گفت: غرب از مواضع مستقل روسیه خوشش نمی آید و تمام تلاش خود را برای فشار بر این کشور بکار می گیرد و مساله ناوالنی در واقع دستاویزی برای این منظور است. به گفته شعبانف، آمریکا همه متحدان خود را برای پیوستن به تحریم های علیه روسیه فرا می خواند و کشورهایی که از این خواسته واشنگتن پیروی نکنند اکثرا بطور پنهان و در دیدارهای سیاسی و دیپلماتیک تحت فشار قرار خواهند گرفت. فشارهای غرب بر روسیه به ناوالنی محدود نمی شود سفر اخیر جوسپ بورل مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به مسکو که با تنش هایی همراه بود این واقعیت را نشان داد که مساله اختلافات روسیه و غرب به ناوالنی محدود نمی شود و همه مجموعه روابط دو طرف را دربر خواهد گرفت. مسوول سیاسی اتحادیه اروپا در بیانیه ای روابط روسیه و اتحادیه اروپا را دور از وضع رضایتبخش توصیف کرد و احتمال تحریم های جدید در مورد مسکو را بعید ندانست. به گفته وی وزیران خارجه اتحادیه اروپا در جلسه شورای اروپا در این ماه مورد حکم ناوالنی و اقدامات بعدی این اتحادیه که در مورد بکارگیری سلاح شیمیایی تحریم هایی را اعمال کرده اند گفت و گو خواهند کرد. همزمان با سفر بورل به مسکو، روسیه سه دیپلمات آلمانی، فرانسوی و سوئدی را به جرم شرکت در تظاهرات غیرقانونی مخالفان دولت در مسکو و سن پترزبورگ اخراج کرد و این کشورهای اروپایی نیز به اقدام مشابهی دست زدند که بر تنش های دو طرف دامن زد. غرب به دنبال اعمالفشارعلیه روسیه با هر بهانه ای است رئیس مرکز استراتژی های سیاسی روسیه معتقد است که آمریکا در راس کشورهای غربی از همه امکانات موجود برای فشار بر روسیه استفاده خواهد کرد. سرگئی میخییف که از کارشناسان برجسته امور خاورمیانه روسیه در گفت وگو با خبرنگار ایرنا اضافه کرد: در مجموع حزب دموکرات که جو بایدن رئیس جمهوری آمریکا عضوی از آن است، بخش عمده سیاست های توسعه طلبانه خود را با استفاده از مباحثی همچون دفاع از دموکراسی و حقوق بشر پیش می برند. وی افزود: این سیاست آنها که در واقع سوء استفاده از مباحث انسانی است که توسط دولت جو بایدن استفاده خواهد شد و روسیه و چند کشور دیگر مخالف سیاست های آمریکا دائما از آن برای اعمال فشار استفاده می کنند. میخییف سپس به این نکته اشاره کرد که آمریکا پیمان استارت-۲ با روسیه برای کاهش تسلیحات تهاجمی راهبردی را برای پینج سال دیگر تمدید کرد این در حالی که در دوره ترامپ جمهوریخواه آمریکا با تمدید این سند موافقت نکرده بود و در واقع واشنگتن تغییر سیاست داده و بجای فشار از طریق تسلیحات راهبردی و استقرار آن در نقاط مختلف جهان، فشار از راههای انسانی و مباحثی همچون حقوق بشر را در دستور کار قرار داده است. کارشناس روس بر این باور است که تنش های بین روسیه و آمریکا در ماههای اخیر تا دوره برگزاری انتخابات دومای روسیه در ماه سپتامبر(شهریور) بشدت افزایش خواهد یافت. چنین بنظر می رسد که غرب از یولیا ناوالنی همسر الکسی ناوالنی هم برای فشار بر دولت روسیه استفاده کند و براساس گزارش رسانه های روسی چند روز پیش خانم ناوالنی برای اهداف نامعلومی به آلمان سفر کرده است. باتوجه به حضور یولیا ناوالنی در فرانکفورت و گمانه زنی ها در مورد وی در رسانه های روسیه حاکی است که غرب می خواهد نقشی شبیه سوتلانا تیخانوفسکایا رهبر تبعیدی مخالفان دولت بلاروس به یولیا ناوالنی بدهد و مانند تیخانوفسکایا که همسرش در زندان بسر می برد، یولیا نیز نقش مبارز برای آزادی شوهر خود و مردم روسیه را ایفا کند. این در حالی است که نتایج نظرسنجی ها ازجمله نظرسنجی اخیر بنیاد افکار عمومی روسیه حاکی از آن است که ۸۶ مردم روسیه از حکومت روسیه به رهبری پوتین حمایت می کنند و فقط رقمی نزدیک به ۱۰ درصد شامل حمایت عمومی از مخالفان دولت می شود. در هر صورت مبحث خقوق بشر در ادعاهای غرب و آمریکا علیه مسکو در مرکز توجه قرار دارد و کشورهای غربی امیدوارند و تلاش می کنند با استفاده از جریان رسانه ای غالب غربی و توانمندی بالای آن، میزان محبوبیت عمومی مخالفان دولت روسیه را به مراتب بیشتر از این رقم نشان دهند. بهره برداری غرباز ترفند حقوق بشر رئیس کمیسیون امور بین الملل دومای روسیه در این رابطه خاطرنشان کرد: آمریکا از مبحث حقوق بشر برای مداخله در امور داخلی روسیه استفاده می کند. لئونید سلوتسکی در واکنش به اظهارات سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا که گفته بود واشنگتن احتمال اتخاذ تدابیر جدید (تحریم) علیه مسکو بخاطر نقض حقوق بشر را رد نمی کند وی در واکنش به اظهارات سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا که گفته بودواشنگتن احتمال اتخاذ تدابیر جدید (تحریم) علیه مسکو بخاطر نقض حقوق بشر را رد نمی کند، به خبرگزاری ریانووستی گفت: اظهارات ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا مبنی بر موارد نقض حقوق بشر در روسیه واقعیت ندارد. سلوتسکی با بیان اینکه متاسفانه آمریکا از مبحث حقوق بشر سوءاستفاده می کند و از این مسالهبرای توجیه مداخله در امور داخلی کشورهای دیگر استفاده می کند، اظهار کرد: ما تحت هیچ شرایطیاجازه مداخله به آمریکا را در امور داخلی کشور خود نخواهیم داد. وی خاطرنشان کرد که روسیه انتظار چنین اظهاراتی را از مقام های دولت جو بایدن رئیس جمهوری آمریکا داشت. مقام روس گفت: آنچه که مربوط به پاسخ ها و تحریم های جدید می شود، واشنگتن برای وضع تحریم نیاز به بهانه ندارد و این گونه اعمال از مدتها پیش به ابزار برای مهار کردن کشورها تبدیل شده است فشارهای آمریکا و غرب بر روسیه در عرصه های مختلف افزایش می یابد بدیهی است که فشارهای آمریکا در راس اردوگاه غرب بر روسیه به مساله ناوالنی منتهی نمی شود و مسائل دیگر بویژه عرصه های انرژی، اقتصادی و فناوریهای پیشرفته و حتی اینترنتی را دربرخواهد گرفت. ولادیمیر پوتین رئیس جمهوری روسیه به تازگی با توجه به اقدامات غرب علیه روسیه اعلام کرد: سیاست بازدارندگی روسیه جریان دارد و گام به گام اجرا می شود. پوتین در دیداربا سران رسانه های روسیهکه روز یکشنبه از شبکه تلویزیونی روسیه ۲۴ پخش شد، گفت: سیاست بازدارندگی روسیه باتوجه به اینکه این کشور قدرتمندتر شده با شدت بیشتری اجرا می شود. پوتین در ادامه سخنان خود گفت که غرب برای متوقف کردن این روندافزایش نفوذ روسیه در جمهوری های اتحاد جماهیر شوروی، از افراد جاه طلب و تشنه قدرت استفاده می کند. رئیس جمهوری روسیه خاطرنشان کرد: با همه این شرایط در سالهای اخیر نفوذ روسیه در کشورهای همسود در حال افزایش است و این مساله موجب نگرانی برخی کشورها شده است. پوتین همچنین گفت: اعتراضات اخیر در روسیه فرصت طلبی نیروهای مخالف دولت برای تحریک مردم با بازیگری ناوالنی بود رئیس جمهوری روسیه معتقد است که دستاوردهای این کشور ناراحتی برخی کشورها که دشمنان بالقوه روسیه هستند را برانگیخته است. وی از نمونه این موفقیت ها و به عنوان نمونه ای بارز گفت: دانشمندان روس واکسن ضدکرونا ساخته اند که زودتر از واکسن های دیگر کشورها ثبت شد. تحریم های مالی علیه روسیه آمریکا از سال ۲۰۱۱ تا کنون در یک دهه اخیر بیش از ۹۰ بسته تحریم های اقتصادی و مالی در مورد روسیه وضع کرده و صدها مقام و شهروند روس را در فهرست تحریمی خود قرار داده است و اتحادیه اروپا هم هر سال تحریم هایی را در مورد مسکو و مقامهای این کشور در بسته های مختلف وضع می کند. این انتظار وجود دارد که آمریکا با وضع تحریم های جدید مانع احداث و تکمیل خط لوله گاز اروپای شمالی از روسیه به مقصد آلمان از طریق دریای بالتیک با ظرفیت انتقال ۵۵ میلیارد مترمکعب گاز در سال شود. همچنین آمریکا فشارها بر روسیه در عرصه حقوق بشر را افزایش خواهد داد و دولت روسیه شاهد به اصطلاح افشاگریهای جدید از سوی اپوزیسیون این کشور در مورد مقام های روس خواهد شد و شبیه چنین اقدامی اخیرا به صورت فیلمی صورت گرفت که در آن بنیاد مبارزه با فساد روسیه تحت ریاست ناوالنی فیلمی از کاخی را در منطقه گلنجیک در جنوب روسیه در ساحل دریای سیاه منتشر کرد و مدعی شد که این کاخ متعلق به پوتین است. خبرنگاران در بازدید از این ساختمان بسیار بزرگ نیمه کاره متوجه شدند که بجای کاخ، هتلی مجلل در حال احداث است و به این صورت ادعای مخالفان پوتین برای سیاه نمایی وی غلط از آب در آمد. بخش دیگری از اقدامات غرب و آمریکا علیه روسیه به قطب شمال مربوط می شود و دو کشور که مدعی مالکیت بخشی از سواحل یخی این منطقه شمالی کره زمین هستند به رویارویی نظامی در آن خواهند پرداخت. در نهایت می توان گفت که مسائل و اختلافات روسیه و امریکا به مساله مسمومیت و دستگیری ناوالنی منتهی و محدود نمی شود و هر چند که ناوالنی به عنوان عامل مورد استفاده سازمان های اطلاعاتی غربی بویژه سیا متهم شده و پوتین بر این امر تاکید کرده است اما مسائلی مهم تر بین دو کشور بروز می کند که به همراه این مساله مانع نزدیکی یا همکاری مسکو با واشنگتن و بقیه پایتخت های اروپایی خواهد شد و این وضع در اینده ادامه و تنش های بین دو طرف در عرصه های سیاسی، نظامی، اقتصادی، امنیت سایبری و غیرهتشدید خواهد شد.