موسسه مطالعات ایران اوراسیا 11 مرداد 1399 ساعت 13:36 http://www.iras.ir/fa/doc/note/3982/ارتش-پهبادی-ترکیه-نبرد-آماده-می-شود -------------------------------------------------- عنوان : ارتش پهبادی ترکیه برای نبرد آماده می‌شود -------------------------------------------------- متن : ولادیمیر کارنازوف در خاورمیانه مناقشه مسلحانه ای رو به رشد بر سر آینده این منطقه در جریان است که در آن از انواع جدیدی از سلاح ها بطور گسترده استفاده می شود که هم توسط ابرقدرت ها وارد منطقه می شوند و هم توسط کشورهای مدعی رهبری منطقه ساخته می شوند. در بین گروه دوم ترکیه از دیگران متمایز است: این کشور به طراحی انواع مختلف هواپیماهای بدون سرنشین مدرن (پهپاد) پرداخته است که وزن آنها از چند کیلوگرم تا پنج تن می رسد. این کشور پس از ایالات متحده، روسیه، چین، اسرائیل، پاکستان و ایران ششمین کشوری می باشد که به طور مستقل یک پهپاد تهاجمی طراحی کرده و از آن در شرایط واقعی جنگ استفاده می کند. تا اواسط سال 2020 دو مدل پرآتیه از هواپیماهای بدون سرنشین ترکیه (آکینچی، اکسونگور) در مرحله آماده شدن برای تست های پرواز قرار گرفتند در حالی که سایر پهبادها (BTB 2 ، Karayel و غیره) به تولید انبوه رسیده بودند و در لیبی، سوریه و عراق بصورت انبوه استفاده می شوند. آنکارا پس از آنکه ایالات متحده و متحدانش از ارسال سیستم های هواپی پیشرفته و سلاحهای تهاجمی به ترکیه خودداری کردند ساخت ادوات پرنده بدون سرنشین خود را آغاز کردند. دلایل اعلامی متفاوت بود اما ماهیت قضیه یکی است: غرب از روند فعلی سیاست خارجی و داخلی ترکیه که توسط حزب حاکم عدالت و توسعه دنبال می شود خوشش نمی آید. توسعه شتابان صنایع دفاعی رئیس جمهور رجب طیب اردوغان که از دست شرکای خود در ناتو عصبانی شده بود برنامه ای گسترده را برای توسعه شتابان مجموعه صنایع دفاعی ملی به راه انداخت. هدف از این برنامه کاهش و در نهایت حذف کامل وابستگی ترکیه به سلاح های کشورهای عضو پیمان آتلانتیک شمالی است. طی چهار سال این کشور 35 میلیارد دلار در صنعت دفاعی سرمایه گذاری کرده است. در شرایطی که سال گذشته اقتصاد ترکیه طبق اطلاعات خبرگزاری آناتولی تنها نه دهم درصد رشد داشته است (در مقابل 7.4 درصد در سال 2018) صنایع دفاعی کشور 17 تا 20 درصد رشد یافته است. اگر پیش از این کشور 80 درصد سلاح ها را از خارج خریداری می کرد و 20 درصد باقیمانده را خود تولید می کرد اکنون این ارقام برعکس شده اند. حداقل این است که رسانه های ترکیه ای تحت کنترل حزب حاکم، اینگونه ادعا می کنند. از جمله پروژه های موفق صنعت دفاعی ترکیه می توان به شروع تولید انبوه توپخانه خودکششی T-155 Fırtına، توپهای یدک شونده Panter و گلوله های 155 میلیمتری آنها و همچنین چلچله های 107 تا 300 میلی متری اشاره کرد. در سالهای اخیر توپخانه های تولید ملی در جریان عملیات علیه واحدهای کرد هم در ترکیه و هم در سوریه و عراق بسیار مورد استفاده قرار گرفته است. هواپیماهای بدون سرنشین به گفته رسانه های ترکیه بزرگترین موفقیت اسلحه سازان داخلی، پهپاد شرکت خصوصی کاله بیرقدار (Bayraktar) بود. در ابتدا این شرکت مشغول تولید پهبادهای بسیار سبک دستی Mini-UAV بود. سپس به تولید ادوات شناسایی سنگین تر بیرقدار (450 کیلوگرم) برای کمک به توپچی ها در یافتن اهداف و تصحیح مسیر آتش، پرداخت. این ادوات به کلاس MALE (Medium Altitude Long Endurance یعنی ارتفاع متوسط و طول پرواز زیاد) تعلق داشتند. به موازات پیشرفت در این حوزه، توجه ترکها به تدریج به انواع تهاجمی این تجهیزات جلب شد: Bayraktar Tactical Block 2 (بطور مخفف BTB 2 نامیده می شود). این دستگاه ها در سال 2015 وارد نیروی نظامی شد. این دستگاه با وزن 650 کیلوگرم قادر است هم اهداف ثابت و هم اهداف متحرک دشمن را به طور مستقل جستجو و شناسایی نماید و از بین ببرد. تجهیزات این دستگاه شامل دوربین های مافوق قرمز و الکترو اپتیکی، فاصله سنج و Designator لیزری می باشد. در ریلهای زیر بال BTB 2 چهار "مهمات هوشمند کوچک" (smart micro munitions) با وزن کلی تا 150 کیلوگرم قرار می گیرند. بمب های هدایت شونده سری MAM-L با وزن 20-25 کیلوگرم می توانند به کلاهکهای ضد زره، گرمافشاری یا ترکشی مجهز شوند و موشکهای MAM-L و Cirit نسخه هدایت شونده موشکهای 70 میلیمتری کاتیوشا هستند. رسانه های داخلی BTB 2 را از نظر مشخصات فنی و اتوماسیون انجام مأموریتهای هوایی به عنوان "یکی از پیشرفته ترین پهبادهای تهاجمی در کلاس خود" توصیف می کنند. نخست وزیر پیشین ترکیه بن علی ییلدیریم گفت: "سلاح ها و تجهیزات نظامی ترکیه که توسط صنعت ملی طراحی و تولید شده اند کلید اصلی پیروزی های ما در سوریه بودند". دولت در حال توسعه صنعت دفاعی کشور است تا ترکیه در زمینه تسلیحات و تجهیزات نظامی به خودکفایی برسد، آزادی عمل خود را تضمین کند و از بخش خصوصی می خواهد كه از برنامه های ملی در حوزه دفاعی حمایت كند. ییلدیریم تأکید کرد: "ما نمی توانیم تنها با تکیه بر شرکتهای بخش دولتی، دستیابی به اهداف تعیین شده را تضمین کنیم". هواپیماهای جنگی بدون سرنشین شرکت فوق الذکر (کاله بیرقدار) بعنوان موسسه ای مشترک بین بایکار ماکینا و گروه کاله تأسیس شد. توجه داشته باشید که بایکار ماکینا متعلق به داماد رئیس جمهور فعلی ترکیه است: آقای سلجوق بیرقدار ریاست بخش فنی این شرکت را بر عهده دارد. این شرکت با تکیه بر موفقیت BTB 2، بدنبال طراحی سیستم های پهبادی بسیار بزرگتر و پیچیده تر است. سلجوق بیرقدار سال گذشته در مصاحبه با نمایندگان رسانه های طرفدار دولت گفت: "امیدوارم كه تا سال 2023 بتوانیم هواپیمای جنگی بدون سرنشین و همچنین ادوات پرنده بدون سرنشین را به پرواز در آوریم که قادر به حمل بار تا یک و نیم تن و انجام ماموریتهای استراتژیک هستند". هنوز به صورت علنی در مورد اظهارات وی توضیح و تفسیری ارائه نشده است. رسانه های محلی در تحلیل این اظهارات به این نتیجه رسیده اند که در آینده شاهد یک "هواپیمای جنگی بدون سرنشین" با چنین مشخصات فنی پروازی عالی خواهیم بود که به ترکیه اجازه می دهد از آن برای کنترل بر مناطق مورد مناقشه در دریای مدیترانه استفاده نماید، و همچنین به نیروهای مسلح این کشور کمک کند تا برتری فنی نسبت به دشمنان بالقوه در دریای مدیترانه شرقی و آفریقای شمالی داشته باشند. Akıncı دو موتوره "هواپیمای جنگی بدون سرنشین" فوق الذکر که توان حمل بار آن یک و نیم تن اعلام شده است ممکن است بر پایه پهپاد دوموتوره Akinci ساخته شود که توسط کاله بیرقدار طراحی شده است. این پهباد که بال آن 20 متر است وزن پروازی آن 4.5 تن است. نمونه آزمایشی این پهباد اولین پرواز خود را در دسامبر سال گذشته انجام داد. در حال حاضر این سنگین ترین پهپاد شناخته شده ترکیه است. این پهباد برای پروازهای طولانی (24 ساعت در هوا) در ارتفاعات بالا (تا 12 کیلومتر) طراحی شده است و مطابق با طبقه بندی ناتو از نوع پهبادهای HALE (High Altitude, Long Endurance) می باشد. سیستم کنترل پرواز اجازه می دهد تا پهپاد بدون کمک ایستگاه های زمینی و بصورت اتوماتیک عمل کند. تجهیزات Akinci توسط شرکت Aselsan تولید می شوند که از جمله مشغول طراحی رادارهای اسکن کننده الکترونیکی پرتوها، و سیستمهای نبرد الکترونیکی و ارتباط ماهواره ای می باشد که اندازههایشان مناسب باشد. ابزارهای انهدام Akinci هواپیمای بدون سرنشین تهاجمی است که توانایی حمل سلاح را هم بر روی تیرک خارجی (حداکثر 900 کیلوگرم) و هم در محفظه های داخلی گلایدر (450 کیلوگرم دیگر) دارد. زرادخانه سلاح های منهدم کننده شامل موشک های هدایت شونده و بمب های هدایت شونده بومی است که از بمب های استاندارد سقوط آزاد آمریکایی از خانواده Mk 81/82/83 به عنوان عنصر منهدم کننده استفاده می کنند. "کالیبر اصلی" این پهپاد باید موشک های دوربرد کروز باشد، از جمله موشکهای بالدار خانواده SOM که توسط Roketsan طراحی شده است. نسخه اولیه در سال 2011 در برد حدود 100 مایل دریایی با موفقیت مورد آزمایش قرار گرفت اما متعاقباً مقامات عالی رتبه ترکیه اعلام کردند قصد دارند این رقم را چند برابر کنند. در پاییز سال 2019 موشک کروز SOM-B2 با برد پرتاب 250 کیلومتر آزمایش شد که قرار است در سال 2021 به فهرست سلاحها بپیوندد. مطبوعات محلی، آکینچی را ستایش می کنند و از توانایی آن در انهدام اهداف در مسافت 600 کیلومتری خبر می دهند. برخی رسانه ها حتی می گویند که این پهبادها در ابتدا هواپیماهای سرنشین دار را در انجام مأموریت های جنگی در عراق و سوریه تکمیل می کنند و بعدا جایگزین آنها خواهند شد. در درجه اول منظور آنها جنگنده های تاکتیکی F-16 است که مدتهاست تحت لیسانس مونتاژ می شوند و امروزه بخش اصلی تجهیزات جنگی نیروی هوایی ترکیه را تشکیل می دهند. ضمنا در اینجا به هیچ وجه مشخصات تاکتیکی و فنی این تجهیزات اهمیت ندارد، بلکه مهم آن است که آمریکایی می باشند که به عقیده کارشناسان ترکی، واشنگتن می تواند از آن برای دستیابی به اهداف خود در منطقه استفاده کند. ساخت کارخانه هواپیماسازی شرکت بایکار ماکینا از حمایت شدید دولت برخوردار می باشد و از مالیات بر ارزش افزوده و برخی از مالیاتها معاف است. این امتیازات ها به این شرکت داده شده است تا در اجرای پروژه ساخت یک کارخانه بزرگ هواپیماسازی در منطقه اسنیورت استانبول تسریع شود. طبق اعلام رسانه های ترکیه، در این کارخانه هزار شغل ایجاد می شود. پروژه سرمایه گذاری مربوطه به آن برای هشت سال طراحی شده است. این پروژه تأیید دولت را دریافت کرده است. از طریق وزارت صنعت و فناوری، 600 میلیون لیر ترکیه برای اجرای آن اختصاص یافته است (در زمان تخصیص تقریبا معادل 104 میلیون دلار بوده است). این کارخانه علاوه بر آکینچی، پهپادهای BTB 2 و ایستگاه های ارتباطی و کنترلی را نیز تولید خواهد کرد. علاوه بر مشتری اصلی که نیروی هوایی ترکیه می باشد اوکراین، قطر، آذربایجان و مالزی هم علاقه زیادی به محصولات این شرکت نشان می دهند. مطبوعات محلی از سفارش اولیه 36 دستگاه Akinci و 46 دستگاه BTB 2 و ایستگاه های زمینی به تعداد لازم خبر می دهند. همکاری با اوکراین از آنجایی که صنایع ترکیه موتورهایی با مشخصات لازم را تولید نمی کنند لذا بایکار ماکینا به اوکراین روی آورد. برای اجرای برنامه Akıncı یک شرکت مشترک ترکیه ای و اوکراینی تأسیس شد. در چارچوب تقسیم حوزه های مسئولیت، موتورسازان Zaporozhye (منظور طرف اوکراینی است - مترجم) مسئول ساخت موتورهای توربینی شده اند. شرکای ترک از آنها درخواست چنین موتورهایی با قدرت 950 تا 1050 اسب بخار (بر اساس MC-500V-S)، و همچنین 450 تا 630 اسب بخار (براساس AI-450S) نموده اند. پاییز گذشته ترکیه نخستین نمونه های AI-450 را برای نصب بر روی نمونه های اولیه Akıncı دریافت کرد. علاوه بر شرکت در طراحی پهپادهای پر آتیه، اوکراین نمونه هایی از آنها را نیز از ترکیه خریداری می کند. اولین سفارش برای خرید 12 "بیرقدار" به دستور رئیس جمهور سابق پاراشنکو صورت گرفت. اما براساس اخبار آژانس خبری آناتولی، در قرارداد منعقد شده در ژانویه سال 2019 تصریح شده بود که سازنده ترک شش BTB 2 مونتاژ کرده و آنها را طی یک سال آینده همراه با سه ایستگاه کنترل و سایر تجهیزات زمینی به مشتری تحویل می دهد. "بیرقدارهای" سفارش داده شده در حال حاضر به اوکراین رسیده و پرواز خود را از پایگاه هوایی شهر روونو آغاز کرده اند. با این حال، همکاری بین آنکارا و کیف به اینجا محدود نمی شود. مثلا هواپیماهای باربری اوکراین ارسال بارهای ترکیه ای به لیبی را انجام داده اند. هواپیمای باری شرکت SkyAviaTrans طی 5 تا 9 ژوئیه 2019 چندین پرواز از آنکارا به طرابلس و مصراته انجام داد. احتمالاً، در هواپیمای ایلیوشین 76TD چندین پهپاد ترکیه، و همچنین مهمات و تجهیزات زمینی برای آنها حمل شده است. به سرعت BTB 2 در لیبی شروع به انجام پروازهای رزمی کرد و به پشتیبانی آتشی از یگان های دولت وفاق ملی در نبرد برای تصرف غریان اقدام نمود و همچنین جفره، عین زاره و وادی الربیع را بمباران کرد. ارتش ملی لیبی چندین "بیرقدار" را منهدم کرد و با انجام یک سری از حملات هوایی سعی در از بین بردن بقیه در پایگاههای محل استقرار آنها نمود. و در 6 آگوست ارتش حفتر با یک حمله هوایی همان هواپیمای ایلیوشین76TD را که متعلق به شرکت SkyAviaTrans بود و مهمات را به فرودگاه مصراته رسانده بود در همان فرودگاه منهدم نمود. محصولات بخش دولتی برای مدت طولانی BTB 2 تنها نوع پهپاد تهاجمی بود که در کشور طراحی شده بود. از سال 2015 این پهباد در عملیات های مختلف نیروهای مسلح ترکیه در داخل و خارج از کشور مورد استفاده قرار گرفته است. تا ژانویه سال گذشته، ارتش و ژاندارمری ترکیه 75 فقره BTB 2، و تا ماه مه سال جاری 107 دستگاه از آنها را در اختیار گرفته اند. اخیراً، در بین پهپادهای تهاجمی ترکیه نسخه های تسلیحاتی از دستگاههای شناسایی اصلی ANKA متعلق به شرکت دولتی صنایع هوایی ترکیه دیده شده است. اگرچه ANKA مانند از نوع MALE می باشد اما به طرز چشمگیری بزرگتر است: حداکثر وزن آن 1600 کیلوگرم می باشد در حالیکه وزن ماکزیمم BTB 2 به 650 کیلو می رسد و طول بالهای آن به 17 متر (در مقابل 12 متر) می رسد. این دستگاه بار سنگینی را حمل می کند و این امر باعث می شود که بتوان یک سیستم ارتباطی ماهواره ای و رادار بر روی آن نصب کرد، و از نظر حمل سلاح، علاوه بر مهمات نسبتاً سبکی که BTB 2 می تواند حمل کند ANKA می تواند بمبی با کالیبر بزرگ را حمل کند. علاوه بر انواع ذکر شده در این مقاله، دهها مدل دیگر توسط شرکت های دولتی و خصوصی ترکیه ساخته شده است. اگرچه آنها به تولید انبوه نرسیده اند، اما تجربه بدست آمده از طراحی و آزمایش آنها در ساخت هواپیماهای بدون سرنشین پیشرفته بسیار مفید بود. همه آنها از موتورهای برقی یا پیستونی با قدرت کم (حداکثر 170 اسب بخار) به عنوان موتور استفاده می کنند و تنها یک آکینچی پرآتیه از موتورهای توربینی استفاده می کند. ترکها هنوز هیچ مدل آتشباری نساخته اند که بدون شک حاکی از محدودیت برنامه ها و توسعه نیافتگی بنیان های فن آوری ملی است. در عین حال، صنعت محلی وظیفه ای را که رهبری سیاسی این کشور برایش تعیین کرده بود، یعنی تولید پهبادهایی شبیه به پهبادهای آمریکایی از دسته های منتخب، را برآورده کرده است. سلجوق بیرقدار گفت: "غرب از فروش ادوات جنگی بدون سرنشین و سلاح به ترکیه امتناع ورزید، اما ما توانستیم به طور مستقل این تجهیزات را طراحی و تولید کنیم که کیفیت آنها بدتر هم نمی باشد." در عین حال به گفته وی "بهتر است نتیجه حاصله را با پول ارزشیابی نکرد. اما به هر حال اگر ما در مورد نتایج کار انجام شده صحبت کنیم در مورد میلیارد ها دلار صحبت خواهیم کرد." منبع: سایت نیزاویسیمایا گازتا https://nvo.ng.ru/armament/2020-07-24/1_1101_turkey.html