موسسه مطالعات ایران اوراسیا 23 بهمن 1399 ساعت 15:05 http://www.iras.ir/fa/doc/news/4369/پیوستگی-ژئواکونومی-آسیای-مرکزی-جنوبی-جایگاه-ایران-طرح-های-انتقال-گاز-تاپی-برق-کاسا-1000 -------------------------------------------------- معرفی و بررسی کتاب عنوان : ​پیوستگی ژئواکونومی آسیای مرکزی و آسیای جنوبی؛ جایگاه ایران در طرح‌های انتقال گاز تاپی و انتقال برق کاسا 1000 -------------------------------------------------- متن : ✍🏻 نویسنده: ولی کالجی در موسسه ابرار معاصر موضوع خطوط انتقال انرژی به ویژه در رابطه با مباحثی چون رابطه میان کشورهای صادرکننده و مصرف کننده انرژی، طراحی مسیرهای عبوری و نحوه سرمایه گذاری از موضوعات چالش برانگیز اقتصاد سیاسی به شمار می رود. درواقع، منطق حاکم بر احداث خطوط انتقال انرژی صرفاً منطق اقتصادی نیست و عوامل متعدد ژئوپلیتیکی و ملاحظات سیاسی به صورت مؤثری در روند آن دخالت دارند. مصداق بارز این امر را می توان طرح های انتقال انرژی از آسیای مرکزی به افغانستان و شبه قاره دانست که در کانون آن، دو طرح انتقال گاز تاپی از ترکمنستان به افغانستان، پاکستان و هند و نیز طرح انتقال برق کاسا 1000 از قرقیزستان و تاجیکستان به افغانستان و پاکستان قرار دارد که از جنبه های مختلف سیاسی، امنیتی و اقتصادی، بر محیط پیرامونی شرق و شمال شرقی کشورمان اثرگذار است. نمونه بارز این تأثیر، مباحث مختلف مطرح شده در زمینه به حاشیه رانده شدن طرح خط لوله صلح (انتقال گاز ایران به پاکستان و هند) درنتیجۀ اجرای طرح تاپی است. همین اثرگذاری، پرسش های متعددی را پیش می آورد؛ ازجمله اینکه جایگاه و موقعیت جمهوری اسلامی ایران درقبال طرح های یادشده چیست؟ چگونه می توان بدون ایجاد تقابل و تنش و به موازات احداث خط لوله تاپی، درصدد احیاء خط لوله صلح برآمد؟ در بخش های جانبی و فرعی طرح های انتقال گاز طبیعی (تاپی) و برق (کاسا 1000) از آسیای مرکزی به افغانستان و شبه قاره، چه ظرفیت هایی برای سرمایه گذاری و ورود بخش فنی و خدماتی ایران وجود دارد؟ و درنهایت، در حوزه بین بخشی، چه هماهنگی و سازِکاری برای انسجام بیشتر بین دستگاه های متولی، به ویژه وزارت امور خارجه، وزارت نفت و وزارت نیرو می توان متصور بود؟ بدین منظور، در این طرح مطالعاتی، ضمن مطالعه و بررسی پیشینه و سیر تحول تاریخی طرح های انتقال گاز طبیعی (تاپی) و برق (کاسا 1000) از آسیای مرکزی به افغانستان و شبه قاره، کوشش خواهد شد با پرهیز از اشارات کلی و پیشنهادهایی که با واقعیت های منطقه و کشورمان همخوانی ندارد، راهکارهای جزئی، واقعی و عملیاتی پیشنهاد شود تا در هر دو سطح سیاست گذاری و اجرایی بتواند مورد استفادۀ دستگاه های متولی قرار گیرد. شایان ذکر است که این کتاب به تازگی منتشر شده است.