موسسه مطالعات ایران اوراسیا 17 دی 1399 ساعت 19:37 http://www.iras.ir/fa/doc/note/4279/دکتر-ژیواگو-رمانی-باعث-طرد-نویسنده-اش -------------------------------------------------- عنوان : دکتر ژیواگو؛ رمانی که باعث طرد نویسنده‌اش شد چرا انگلیسی‌ها دنبال انتشار دکتر ژیواگو به فارسی بودند؟ -------------------------------------------------- متن : #ادبیات باریس پاسترناک نویسنده سرشناس روس ۱۰ سال روی رمان "دکتر ژیواگو" کار کرد و نگاه خاص خود از آنچه در روسیه تزاری و سپس شوروی اتفاق می افتاد را بروز داد و به همین دلیل هم بود که این رمان مورد پسند رهبران شوروی قرار نگرفت و نویسنده اش مورد آزار و اذیت شدید قرار دادند تا جایی که کتابش حتی اجازه چاپ هم نگرفت. هرچند دکتر ژیواگو در شوروی اجازه چاپ نگرفت اما در خارج از این کشور و در قالب های کوچک تر انتشار یافت و نخستین بار به صورت کامل در سال ۱۹۵۷ م. در ایتالیا منتشر شد. وقتی پاسترناک در سال ۱۹۵۸ م. جایزه نوبل ادبیات را برای دکتر ژیواگو دریافت کرد، رمانش به چندین زبان ترجمه شد و در کشورهای دیگر به جز شوروی انتشار یافت. مقامات اتحاد جماهیر شوروی از هر طریق ممکن سعی در منع رمان و مصادره نسخه خطی از نویسنده داشتند، اما محبوبیت آن در سراسر جهان بسیار زیاد شده بود تا جایی که نه تنها از طرف حکومت بلکه از طرف همکاران و جامعه شوروی مورد سرزنش قرار گرفت و طرد شد. نشریات از او و کتابش منفی می نوشتند و مردم حتی خواستار مجازات و سلب تابعیت از پاسترناک شده بودند. پاسترناک در ادامه شعری با عنوان "جایزه نوبل" منتشر کرد که باعث شد در سال ۱۹۵۹ م. به دادستانی کل شوروی احضار شده و به "خیانت به وطن" متهم شود. او در این شعر پرسیده که جرمش چیست؟ قتل یا جنایت؟ انتشار این رمان در هلند و بریتانیا و سپس در قالب جیبی در ایالات متحده و توزیع رایگان کتاب برای گردشگران شوروی در نمایشگاه جهانی ۱۹۵۸ م. در بروکسل و جشنواره جوانان و دانشجویان ۱۹۵۹ م. در وین توسط سازمای سیا آمریکا صورت گرفت. علاوه بر این، رمزگشایی اسناد محرمانه، حاکی از آن است که در اواخر دهه ۵۰ م. وزارت امور خارجه انگلیس سعی در استفاده از "دکتر ژیواگو" به عنوان ابزار تبلیغاتی ضد کمونیستی داشت و حتی بودجه انتشار رمان به فارسی را تأمین کرد. نخستین بار این کتاب در شوروی بعد از مرگ پاسترناک در سال ۱۹۸۸ م. به چاپ رسید. مشهورترین اقتباس از این رمان، فیلم هالیوودی با همین نام است که در سال ۱۹۶۵ م. به کارگردانی دیوید لین به نمایش در آمد و موفق به کسب ۵ گلدن گلوب و ۵اسکار شد. ( این فیلم به زبان فارسی نیز دوبله شده بود.) 🌐 تهیه شده در تحریریه ایراس @IRAS_INSTITUTE