آیا هالیوود در سینمای روسیه هم اثرگذار بوده است؟

تاریخ انتشار : جمعه ۱۴ شهريور ۱۳۹۹ ساعت ۱۸:۱۳
Share/Save/Bookmark
 
آیا هالیوود در سینمای روسیه هم اثرگذار بوده است؟
 
طاهره سلگی، کارشناس ارشد مطالعات روسیه

ایراس: کمتر کسی است که نداند سینمای آمریکا یا همان سینمای هالیوود، در طی دو دهه گذشته تاثیر بسیاری در سینمای کشورهای مختلف داشته است. به طوری که اصطلاح « فیلمسازی به سبک هالیوود» در سالهای اخیر برای علاقه مندان به فیلم و سینما جاافتاده و مولفه های فیلمهای هالیوودی برای همه شناخته شده است. در این میان سینمای روسیه به عنوان یک سینمای شناخته شده در جهان، صاحب سبک و صاحب نام در مونتاژ آیزنشتاینی بی نصیب نمانده است.

تا پیش از سال 2004 سینمای روسیه، سینمایی با رنگ و بوی فرهنگ، سیاست و جامعه روس بود. سینمایی که با تفاوتهای منحصر به فردی که داشت توانسته بود جایگاهی ویژه در دل مخاطبانش و همچنین علاقه مندان خارجی بدست بیاورد. اما در سال 2004 با حمایت قوی کانال یک روسیه، فیلم سینمایی « دیده بان شب» به کارگردانی « تیمور بکمامبتوف» تولید شد. فیلمی که ورود به دنیای هالیوود را به سینمای روسیه تزریق کرد. فیلم هنگامه روز در جشنواره های خارجی با استقبال بسیار کمی مواجه شد اما در روسیه موفق شد مخاطبان بسیاری را از آن خود کند و جایزه عقاب طلایی جشنواره فیلم مسکو را بخاطر بهترین مونتاژ و بهترین صدابرداری کسب کرد.

در سال 2005  فیلم « دیده بان روز» که ادامه داستان « دیده بان شب» است تولید می شود. داستانی فانتزی و تخیلی که تمام ویژگیهای فیلمهای هالیوودی در آن مشاهده می شود. جدال میان خیر و شر، نابودی دنیا توسط نیروی شر، نشانه های فراماسونی، قدرت ماورایی انسان، جادوگری و سحر، زنده شدن انسان پس از مرگ با کمک نیروهای ماورایی، جلوه های ویژه جذاب، افکت های بسیار قوی، طراحی صحنه و طراحی لباس متناسب با محتوای داستان ( در این داستان رنگ مشکی و قرمز در طراحی صحنه و لباس غالب است) و بسیاری از مولفه های دیگر که پیشتر در فیلمهای روسی دیده نمیشد.

مخاطب روس با تماشای فیلم « دیده بان شب» و « دیده بان روز» سفری درون ذهنی به سینمای رنگ و لعابدار هالیوود میکرد و همین امر سبب جذب مخاطب روس میشد. مخاطبی که تا پیش از این شاهد تماشای فیلمهایی بود که به نوعی انحصاری جزو اموال حاکمان سیاست و فرهنگ به شمار میرفت . بنابراین مجذوب فیلمهایی به سبک و سیاق سینمای هالیوود طبیعی بود. پس از تولید فیلمهای بکمامبتوف و جذب حداکثری مخاطب روس، این کارگردان فیلمهای دیگری با محتوای مشابه بر روی پرده برد. فیلم « تحت تعقیب» سال 2008 که محصول مشترک سه کشور روسیه، آمریکا و آلمان است، با استفاده از بازیگرانی مانند: آنجلینا جولی و جیمز مک آووی و دیگر بازیگران مشهور آمریکایی توانست در هر سه کشور مخاطبان بسیاری جذب کند . به نظر می رسد تیمور بکمامبتوف به فیلمهای هالیوودی با همان رنگ و بوی خاص، یعنی جلوه های ویژه، ژانر تخیلی، محتواهای آخرالزمانی، پایان دنیا و تقابل خیر و شر علاقه مند بوده زیرا تعداد قابل توجهی فیلم در این حوزه تولید کرده است. فیلمهای « رعد و برق سیاه» محصول سال 2009، فیلم « شبح» محصول سال 2011 ؛ محصول مشترک آمریکا و روسیه و فیلم «9» محصول سال 2009 آمریکا به تهیه کنندگی بکمامبتوف از جمله کارهای او است.

اما تنها بکمامبتوف نیست که به فیلمهایی از جنس هالیوود علاقه مند است. فئودور باندارچوک، بازیگر، نویسنده، تهیه کننده و کارگردان معروف روس که با فیلم پرمخاطب « گروهان نهم» در ژانر جنگی شهرت یافته است، بی علاقه به تولید فیلمهایی از جنس تخیل نیست. فیلمهای « استالینگراد» محصول سال 2013، که داستانی از نبرد استالینگراد را روایت کرده است، با جلوه های ویژه و طراحی صحنه بسیار متفاوت از گروهان نهم به روی پرده سینما رفت و بخاطر بهترین صدابرداری، بهترین طراحی صحنه، بهترین طراحی لباس و بهترین فیلمبرداری موفق به کسب جوایز بسیاری از جشنواره فیلم مسکو شد.

اما فیلمهای « جاذبه» محصول 2017  و فیلم « تهاجم » محصول 2020 که ادامه فیلم جاذبه است، از جمله فیلمهایی هستند که مولفه های هالیوودی در آن مشاهده می شود. داستان در مورد موجودات ابرقدرتی است که از سیاره های مختلف به زمین می آیند تا زمین را نابود کنند. در این میان انسان تلاش می کند تا با کمک تجهیزات پیشرفته و تکنولوژی بسیار عجیب و مدرن با این موجودات مبارزه کنند. این داستان مانند بسیاری از داستانهای هالیوودی دیگر، یک یا دو پرسوناژ مهم دارد که با قدرت ماورایی که دارند می توانند به انسان کمک کنند تا زمین و انسان را از نابودی نجات دهند و جاودانگی انسان و زمین را ضمانت کنند.

تولید چنین فیلمهایی بخاطر ایجاد جذابیت تصویری برای مخاطب و صحنه پردازی بسیار قوی برای خلق دنیایی تخیلی مستلزم هزینه های میلیاردی بسیار هنگفتی است. به نظر می رسد صرف چنین هزینه هایی از طریق گیشه سینما برگشت پذیر خواهد بود.
سینمای روسیۀ امروز با سینمای روسیه دهۀ 60، 70 و 80 میلادی فاصله گرفته است. سینمای آن دوران حکایت از هویتی داشت که خاصِ فرهنگ و سیاست روس بود. اما سینمای امروز روسیه حکایت از نفوذ فرهنگی دارد که بسیار آرام در هویت ملی ملت روس رخنه کرده و جایی ثابت برای خود باز کرده است.
کد مطلب: 4024