نگاه روسی به بحران یمن

آیا صلح در یمن فراخواهد رسید

تاریخ انتشار : يکشنبه ۱۹ مرداد ۱۳۹۹ ساعت ۱۰:۵۳
Share/Save/Bookmark
 
آیا صلح در یمن فراخواهد رسید
 
بحران طولانی شده در یمن بیش از هر زمان دیگری احتیاج به پایان دارد. یمنی ها، در هر طرفی که باشند، از اقدامات نظامی خسته شده اند و بلافاصله از فراخوان‌‌های آنتونیو گوترش دبیر کل سازمان ملل متحد برای آتش بس کلی در شرایط همه گیری ویروس کرونا حمایت کردند. در ماه بعد از آن، ائتلاف دولتی در یمن آتش بس یک طرفه دو هفته ای را اعلام کرد که در ادامه تمدید شد.

طرفین درگیر به رشد چشمگیری در خصوص توافق بر سر آتش بس در مذاکرات یا میانجگری مارتین گرافیست فرستاده ویژه سازمان ملل در امور یمن، دست یافته اند. علاوه بر آن شورای جدایی طلب جنوبی که توسط امارات متحده عربی حمایت‌ می‌شود در ماه ژوئن با از سرگیری مذاکرات با دولت یمن که تحت حمایت عربستان سعودی‌ می‌باشد، موافقت کرد و همزمان اقدامات نظامی در در استانهای ابیان، شبوا و سوکوترا را متوقف کرد.

ایران که از جنبش حوثی(که بصورت رسمی «انصار الله» نامیده‌ می‌شود) حمایت‌ می‌کند دلیل راهبردی برای ایجاد مانع در دستیابی به توافق ندارد. بسیار مهم است که هر چند که ابرقدرتهای بزرگ از جمله ایالات متحده، چین، روسیه، هند و دولتهای برتر اروپایی به سختی حاضر به همکاری در خصوص یمن‌ می‌شوند، اما بعید است که در روند قطع شدن عملیاتهای نظامی، مانع ایجاد کنند.

از کرملین تا وایت هول(در لندن) و کاخ سفید همگی اعتراف‌ می‌کنند که‌ می‌بایست عذابهای یمن‌ به پایان برسند. کشورهای ما هیچ چیزی از ادامه جنگ داخلی به دست نخواهند آورد.  یک ژوئیه شورای امنیت سازمان ملل قطعنامه حمایت کننده از فراخوان گوترش برای آتش‌بس، راه حلی که از آن‌ می‌توان برای ارائه کمک به یمنی‌‌ها استفاده کرد، را تصویب کرد.

از این لحاظ هنوز مسائلی هست که‌ می‌بایست روی آنها کار کرد، اما‌ می‌بایست از چنین امکانی استفاده کرد. «پنجره» کنونی که شانس توقف جنگ داخلی را‌ می‌دهد، مدت زیادی باز نخواهد ماند و موفقیتهای گذشته در این زمینه هم اکنون تحت تهدید قرار دارند. اگر پنجره بسته شود و طرفین درگیر به توافق صلح دست نیابند، یمن با این خطر مواحه است که باز در هرج و مرج و درگیری غرق شود و با این امر خطر ایجاد یک فاجعه بدون توقف در تنگه باب المندب را ایجاد کند که اهمیتی راهبردی دارد.

بحران‌‌های تاسف بار در لیبی و سوریه تبدیل به جنگهای نیابتی شده‌اند که بواسطه میانجگری بین‌المللی مدیریت نمی‌شوند. یمن هنوز به آن نقطه نرسیده، تا حدی به این دلیل که بازیگران ثالث کمتر درگیر آن شده‌اند. اما زمان به نفع آن نیست. با احتساب رشد شدید ابتلا به کووید 19 در یمن و عدم توانایی آن برای عکس‌العمل در برابر همه گیری، از دست دادن امکان کنونی دستیابی به صلح غیر قابل بخشش خواهد بود.

موانع باقی مانده در مسیر آتش بس نهایی و کامل و توافق سیاسی- از جمله شرایط بازگشایی فرودگاه صنعا و بندر حدیده‌ می‌باشند. گزارش ماه آوریل گروه جدایی‌طلب جنوب در خصوص خودمختاری و خشنونت‌‌های حاصل از آن نیز روند صلح را سخت‌تر کردند. اما حمله «انصارالله» در 23 ژوئن به ریاض خطر تشدید عملیات‌های نظامی آتی بین حوثی‌‌ها و ائتلاف حامی دولت را برجسته‌ می‌کند. اما هیچیک از این موانع موجود غیر قابل عبور نمی باشند.

فاجعه انسانی در حال شکل گیری در یمن و فراخوان‌‌های ملت آن برای صلح، مستلزم اقدامات در سه سطح‌ می‌باشند. اولا طرفین درگیر‌ می‌بایست پیشنهاد آتش بس ایجاد شده با میانجگری سازمان ملل که بر مبنای مکث یکجانبه از طرف ائتلاف حامی دولت‌ می‌باشد، را پذیرفته و بدون اتلاف وقت آنرا اجرا نمایند.

ثانیا عبد ربه منصور هادی رئیس جمهور مورد حمایت عربستان سعودی‌ می‌بایست مذاکرات با گروه جدایی طلب جنوبی را برای اجرای توافق ریاض در نوامبر 2019 که توسط هر دو طرف به امضا رسیده است، را ادامه دهد. بیانیه گروه جدایی‌طلب جنوبی در تاریخ 29 ژوئیه در خصوص اینکه این گروه تلاش خود برای خودمختاری را متوقف می‌کند، با خود نشانه بزرگی در خصوص قدم محسوس رو به جلو را دارد که ما امیدواریم به کاهش درگیری‌‌ها در آینده منتج شود.

ثالثا جامعه بین‌الملل‌ می‌بایست از تمامی طرفین درگیری بخواهد نشانه‌های مثبت در مدت اخیر را به حل و فصل سیاسی همه جانبه، بادوام و عادلانه تبدیل نماید. راه حلی مبتنی بر تقسیم قدرت به یمن اجازه‌ می‌دهد که بازسازی شده، رشد کند و روابط خوب خود با همسایگان را بازیابی نماید.

امور بازسازی تحت مدیریت شورای همکاری کشورهای حاشیه خلیج فارس در یمن و فعال‌سازی تجارت منطقه‌ای از این روند حمایت خواهند کرد و نشانه آغاز دوران جدید همکاری در خلیج فارس و شبه جزیره عرب‌ می‌شوند. هرچند که قدمهای اول برای شنیدن حرفهای طرف مقابل را‌ می‌بایست طرفین درگیر انجام دهند، شرکت کنندگان منطقه‌ای و جهانی این درگیری‌ می‌بایست نقش مهمی را در اینکه آن را باید همین الان متوقف کرد، بازی کنند.

نشست گروه جی-20 در ماه نوامبر در ریاض به عربستان سعودی این امکان را خواهد داد تا خود را در نقش رهبری جهانی نشان داده و رشد در یمن را به نمایش بگذارد. حمایت محسوس بیشتر از جانب جامعه جهانی و بویژه ابرقدرتهای جهانی‌ می‌تواند موازنه را به سود تفاهم پایدار تغییر دهد.

صلح قبل از هر چیز برای مردم عذاب دیده یمن مهم است. اما حل و فصل قابل اعتماد‌ می‌تواند قدمی برای تحکیم اعتماد در مسیر به سمت ثبات در خاورمیانه گشته و به سیگنال‌های مثبت در سطح وسیعتر در دوران تشدید اصطکاک بین‌المللی و قطب‌بندی‌ها، خدمت کند.

امکان توقف جنگ داخلی طولانی شده کم در اختیار قرار‌ می‌گیرد. توقف درگیری در یمن زندگی مردم را نجات داده و به منطقه امید‌ می‌دهد و ممکن است تبدیل به تکیه گاه ثبات با دوام گردد.

منبع: شورای روابط بین الملل روسیه
https://russiancouncil.ru/analytics-and-comments/analytics/v-yemene-nakonets-nastupit-mir/
 
کد مطلب: 3988