به تهران سلاح ندهید

تلاش آمریکا برای تمدید قطعنامه تحریمی ایران به چه دلیل است؟

تاریخ انتشار : چهارشنبه ۱۵ مرداد ۱۳۹۹ ساعت ۱۲:۱۴
Share/Save/Bookmark
 
تلاش آمریکا برای تمدید قطعنامه تحریمی ایران به چه دلیل است؟
 
یلنا چرننکو

آمریکا تمام تلاش ممکن را به کار می گیرد تا تحریم های تسلیحاتی ایران را به مدت نامحدود تمدید کند. این قطعنامه شانس تصویب شدن ندارد، زیرا روسیه و چین از پیش اعلام کرده اند که آن را وتو خواهند کرد. با این حال پیگیری کردن رأی گیری مربوط به آن ارزشش را دارد، زیرا چینش قدرت در شورای امنیت را نشان می دهد و اجازه می دهد که درباره آینده سرنوشت پرونده ایران نتیجه گیری کنیم.
قطعنامه2231  شورای امنیت سازمان ملل متحد که به لحاظ حقوقی معامله هسته سال 2015 ایران (به اصطلاح: برنامه جامع اقدام مشترک- برجام) را تثبیت کرد، رژیم کسب مجوز برای صادرات تسلیحات به ایران را وضع کرده است. بدین خاطر آن را تحریم تسلیحاتی می نامند که کشوری که تمایل به فروش تسلیحات به تهران را دارد، بر روی کاغذ می تواند این کار را انجام بدهد، یعنی برای کسب مجوز به شورای امنیت سازمان ملل متحد مراجعه کند، اما در واقعیت هیچ کشوری برای این کار [کسب مجوز] تلاش نکرده است، زیرا از قبل مشخص است که آمریکا هیچ درخواستی را تأیید نخواهد کرد. 18 اکتبر این محدودیت ها مطابق با قطعنامه 2231 باید از بین بروند. اما آمریکا که در سال 2018 از برجام خارج شد، تمام تلاش خود را بکار می گیرد تا مانع از تسهیل شرایط صادرات تسلیحات به ایران شود و به همین خاطر قطعنامه ای را جهت بررسی به شورای امنیت برده است که رژیم کنونی را برای مدت نامحدودی تمدید و شرایط آن را سخت تر می کند.
در اصل واشنگتن پیشنهاد می کند که تحریم تمام و کمال علیه تهران وضع شود.  
این سند کشورها را از فروش یا انتقال تسلیحات به ایران و خرید آن [تسیلحات] از ایران را منع می کند. پیشنهاد می کند که تمامی بارهای به مقصد ایران یا از مبدأ ایران به منظور بررسی وجود کالاهای ممنوعه مورد بررسی قرار بگیرند. در صورتی که چیز ممنوعی کشف شود می تواند مصادره یا معدوم شود. پیشنهاد می کند که اسامی اشخاص دخیل در نقض تحریم تسلیحاتی در لیست های سیاه روادید درج شوند و حساب های بانکی یا سایر سرمایه های مالی آنها مسدود شوند. وسایل نقلیه حمل کننده بارهای ممنوعه، از جمله کشتی ها نیز می توانند مصادره شوند. آمریکا پیشنهاد می کند که یک کمیته ویژه تشکیل شود تا بر رعایت شرایط تحریم تسلیحاتی توسط کشورها نظارت کند و [پیشنهاد می کند] خود قطعنامه بر اساس ماده هفت اساسنامه سازمان ملل متحد تصویب شود تا اجرای آن اجباری گردد و به جامعه بین المللی حق بکارگیری انواع گوناگون اقدامات تنبیهی در صورت نقض آن را بدهد.
به گفته نمایندگان آمریکا، این کشور [آمریکا] بدین ترتیب سعی می کند مانع از ادامه بی ثبات سازی خاورمیانه شود و اروپا را از خطر دور کند.
مایک پومپئو، وزیر خارجه آمریکا در روزهای اخیر در توئیتر نوشت: «اگر تحریم تسلیحاتی سازمان ملل متحد علیه صادرات تسلیحات به ایران در اکتبر خاتمه پیدا کند، ایران می تواند هواپیماهای جنگنده نظیر سوخو-30 روسیه و جی-10 چین را خریداری کند. با این هواپیماهای فوق العاده مرگ بار اروپا و آسیا می توانند به هدف ایران تبدیل شوند. آمریکا هیچ گاه اجازه آن را نمی دهد». به این پیام توئیتری یک نقشه پیوست شده بود که در آن شعاع برد پرواز هواپیماهای چینی و روسی در صورت برخاستن از فرودگاههای ایران به ترتیب 1648 کیلومتر و 3000 کیلومتر نشان داده شده است. ضمنا مجله Foreign Policy اشاره می کند که وزارت خارجه آمریکا عمدا حداکثر برد پرواز هواپیماهای جنگنده را در مسیر رفت نشان داده است، هرچند که لازم بود که شعاع پرواز [با احتساب مسیر برگشت] نصف شود. طبق این نظر، دیپلمات های آمریکایی سعی می کنند بر شدت «تهدید بیافزایند».
 
اما قطعنامه آمریکا شانسی برای تصویب شدن ندارد. روسیه و چین از پیش مشخص کردند که آن را تأیید نخواهند کرد. همانگونه که پیشتر «کامرسانت» نوشت (به شماره مورخ 10 ژوئن نگاه کنید)، سرگی لاوروف وزیر خارجه روسیه در نامه اختصاصی به دبیر کل سازمان ملل متحد، آنتونیو گوترش و اعضای شورای امنیت در اواخر ماه می موضع روسیه را مشخص کرد: «مبانی عینی برای طرح مسأله در شورای امنیت در خصوص تحریم تسلیحاتی علیه ایران وجود ندارد. <...> اعمال مواد مربوطه قطعنامه 2231 شورای امنیت بعد از 18 اکتبر 2020 هیچ گاه مدنظر نبوده است و نه دلایل حقوقی و نه سایر دلایل برای بازبینی در این موضوع وجود ندارد».
هرچند که نتیجه رأی گیری در کل قابل پیشبینی است، نگاه کردن به نحوه چینش آراء جالب خواهد بود: اعضای برجام: انگلیس و فرانسه چه رأیی خواهند داد، آمریکایی ها کدام یک از ده عضو غیر دائم شورای امنیت را خواهند توانست به سمت خود متمایل کنند. پیشبینی ها متفاوت هستند. نماینده ویژه آمریکا در امور ایران برایان هوک می گوید که مسکو و پکن منزوی خواهند شد و جامعه بین المللی قاطعانه از موضع واشنگتن حمایت خواهد کرد. اما مصاحبه شوندگان Foreign Policy بعید نمی دانند که همه چیز بالعکس شود و آمریکا نتواند حتی حداقل رأی لازم «مثبت» از ده رأی را بدست آورد. به نظر آنها این ابتکار بیشتر اهداف سیاسی داخلی را دنبال می کند و مقصود از آن نشان دادن سرسختی دولت دونالد ترامپ در پیشبرد سیاست خاورمیانه ای آن است.
نتیجه رأی گیری تا حدودی ادامه سرنوشت پرونده ایران را روشن خواهد کرد.
همانطور که پیشتر «کامرسانت» نوشت در صورت شکست قطعنامه تمدید تحریم تسلیحاتی، واشنگتن «طرح ب» را دارد: هرچند آمریکا از برجام خارج شده است، می تواند سعی کند مکانیزم موجود در قطعنامه 2231 حل و فصل اختلافات را بکار بیاندازد که به لحاظ تئوریک می تواند منجر به بازگشت تمامی تحریم های بین المللی شود که پیشتر علیه ایران وضع شده بودند. این تحریم ها در مقایسه با تحریم صرفا تسلیحاتی به مراتب شریدتر هستند و به همین خاطر پیشاپیش نه تنها روسیه و چین، بلکه اعضای اروپایی برجام (انگلیس، فرانسه و آلمان) نیز علیه آن اظهار نظر کردند. با این حال پیشبینی کردن نتیجه این نبردها در حال حاضر عملا غیر ممکن است.  [اما] از هم اکنون کاملا معلوم است که این نبرد به کارآمدی شورای امنیت سازمان ملل متحد اضافه نخواهد کرد و نتیجه آن می تواند فلج شدن فزاینده این مکانیزم که همین الان نیز خیلی کارآمد نیست، شود.
 
منبع: روزنامه کامرسانت
https://www.kommersant.ru/doc/4397928
 
کد مطلب: 3984