روسیه و اروپای شرقی
آسیای مرکزی
قفقاز جنوبی
همسایگان اوراسیا



نسخه قابل چاپ

نسخه وب

داخلی » يادداشت » حوزه های جغرافیایی

چالشی جدی در اوراسیا؛

آیا پس از مناقشه دهلی نو و پکن، مثلث چین، هند و روسیه کماکان اهمیت دارد

۱۳ تير ۱۳۹۹ ساعت ۱۷:۰۷



   بن ­بست در روابط چین و هند در خط کنترل واقعی[1] در هیمالیا، محک جدی برای سیاست روسیه در آسیا محسوب می­شود. روسیه که به ایجاد ثبات و رونق در اوراسیا امیدوار بود اکنون با شرایط پیچیده­ای مواجه شده است و باید اقدام به موازنه­سازی [در منطقه] نماید.

علی رغم نزدیکی مسکو با پکن، روابط روسیه و چین کماکان رابطه­ای اتحادگونه محسوب نمی­شود، زیرا هر دو طرف حتی با وجود تعمیق همکاری­های نظامی و سیاسی خود، اغلب در مورد جزئیات کار با یکدیگر اختلاف­نظر دارند. با این حال، نمی­توان انکار کرد که [سیاست] «محوریت روسیه در آسیا» تا حد زیادی به سیاست آن در قبال چین بستگی دارد. برخلاف روزهای باشکوه روابط دوستانه بین هند و شوروی، امروزه دهلی نو تردید بیشتری در این زمینه دارد که روسیه می­تواند کشوری قابل اتکا برای آن باشد یا خیر.

از آنجا که هند و چین هر دو شریک استراتژیک [روسیه] به حساب می­آیند، طبق انتظار، مسکو رویکردی بسیار محتاطانه را در قبال بحران مرزی آنها در پیش گرفته است. تا اوایل ماه ژوئن، مقامات روس در مورد این وضعیت اظهارنظری نکردند و ظاهراً سعی داشتند وضعیت را [برای خودشان] روشن کنند، زیرا نه دهلی نو و نه پکن رسماً توضیحی در مورد تحولات خط کنترل واقعی ندادند.

نیکولای کوداشف، سفیر روسیه در هند، در 2 ژوئن با هارش شرینگلا وزیر امور خارجه هند دیدار و با وی «در مورد مسائل اصلی منطقه­ای و بین­المللی» گفتگو کرد. پس از این دیدار، سفارت روسیه در هند بیانیه­ای مبنی بر این صادر کرد كه هر دو طرف می­توانند با استفاده از «سازوكارها و ابزارهای خاصی ... از جمله تماس از طریق خطوط ویژه، گفتگوی نمایندگان ویژه و حتی برگزاری نشست­های غیررسمی» از این بحران بیرون آیند. کنستانتین کوساچف، رئیس کمیته امور خارجه مجلس فدرال، نیز موضع مسکو را بیان کرد و اظهار داشت که «روسیه نباید در این نوع مناقشات دخالت کند ... و [این کشور هر دو طرف] را تشویق به گفتگو و عدم استفاده از نیروی نظامی می­کند.»

پس از درگیری 15 ژوئن بین سربازان هندی و چینی، روسیه در سطوح مختلف دیپلماتیک بسیار فعال بوده است. وزیر امور خارجه، سرگئی لاوروف، سخنگوی وزارت امور خارجه، ماریا زاخارووا، سخنگوی کرملین، دیمیتری پسکوف و همچنین مقامات سفارت روسیه در هند در مورد این حادثه اظهارنظر نموده و ابراز امیدواری کردند که این وضعیت تشدید نشود. در 17 ژوئن نیز گفتگوی تلفنی درباره وضعیت خط کنترل واقعی بین معاون وزیر امور خارجه روسیه ایگور مورگولوف و سفیر هند در روسیه ونکاتش وارما صورت گرفت که البته این گفتگو به ابتکار هند برگزار شد. شایان ذکر است که در همین مدت هیچ گونه تعاملی بین مقامات روس و چین صورت نگرفته و سفارت روسیه در چین نیز هیچ گونه اشاره­ای به این واقعه نکرده است.

احتمالاً بخشی از اقدامات دیپلماتیک روسیه در پشت صحنه صورت می­گیرد. برخی رسانه­ها «اقدامات محتاطانه» مسکو را از منظر تنش­زدایی در روابط