روسیه و اروپای شرقی
آسیای مرکزی
قفقاز جنوبی
همسایگان اوراسیا



نسخه قابل چاپ

نسخه وب

داخلی » يادداشت » حوزه های جغرافیایی

اصلاحات قانون اساسی در روسیه؛

آیا باید منتظر تغییرات کلیدی در نظام قدرت آینده روسیه بود؟

۱۳ تير ۱۳۹۹ ساعت ۰:۲۹

حسن بهشتی پور[1]



   بر اساس گزارش کمیسیون مرکزی انتخابات روسیه ۹۲/۷۷  درصد  از کسانی که در همه‌پرسی شرکت کردند رای موافق به اصلاحات در قانون اساسی روسیه دادند، در مقابل 21.27 نیز با آن مخالف کردند. میزان مشارکت 67.97 درصد رأی دهندگان بود . رای گیری از 25 جون  تا اول جولای انجام شد. در ابتدا قرار بود برای 22 آوریل برگزار شود ، اما پس از آن به دلیل بیماری همه گیر ویروس کرونا به  ماه جون موکول شد. [1]

در این همه پرسی  اکثریت مردم روسیه به بیش ازدویست  تغییر در قانون اساسی رای دادند که ازسال  1993 در روسیه اجراء می شود. از میان تغییرات انجام شده که پیش از این در 21 اسفند 1398 در جلسه مشترک به تصویب نمایندگان مجلس دوما و مجلس سنا روسیه رسیده بود،مهم ترین تغییر مربوط به امکان کاندیداتوری پوتین برای دو دوره دیگر است.

ولادیمیر پوتین درسال  2024 دوره ریاست جمهوری شش ساله اش به پایان می رسد ، پیش از این اصلاحات ، او نمی توانست بازهم کاندیدا شود زیرا دوبار پیاپی در سالهای 2012 و 2018 کاندیدا شده بود  اما در تغییرات جدید پیش بینی کرده‌اند هیچ فردی نمی تواند بیش از دوبار رئیس جمهوری روسیه شود. چه بصورت پیاپی چه بصورت منقطع. اما این استثناء را برای روسای جمهوری قبلی یعنی پوتین و مدودف قائل شده‌اند که دوره های قبلی برای آنها محاسبه نشود.

بدین ترتیب پوتین بصورت بالقوه این امکان را دارد که در سال 2024 در سن 72 سالگی باردیگر کاندیدا شود و حتی شش سال بعد از آن در 78 سالگی در سال 2030 برای آخرین بار کاندیدای ریاست جمهوری روسیه شود. اگر اجل به او مهلت دهد در این صورت او می تواند در سال 2036 رکورد استالین را از نظر طول زمامداری که 31 سال بود، بشکند. زیرا در عمل آقای پوتین بجز یک مقطع چهار ساله که نخست وزیر بود ودر عمل اداره کننده واقعی روسیه بشمار می رفت از سال 2000 تاکنون در این کشور تصمیم نهایی با او است.

البته تمام این احتمال ها تحت تاثیر تحولات داخلی و خارجی روسیه هم خواهد بود. یعنی به صرف آنکه امکان قانونی برای رهبری پوتین تا سال 2036 فراهم شده است، نمی‌توان تمام متغیرهای تاثیرگذار بر مناسبات قدرت در روسیه را در نظر نگرفت و با قاطعیت گفت که پوتین بعد ازتزار ایوان چهارم که  بین سالهای 1426 تا 1505 میلادی به مدت 51 سال حکومت کرد، دومین رهبر روسیه از نظر طول زمامداری خواهد شد. گردش نخبگان در روسیه مانند سایر جمهوری های برجای مانده از شوروی به استثناء جمهوری های سه گانه منطقه بالتیک خیلی به کُندی و در مواردی همراه با تنش انجام می شود. اما اصلاحات جدی قانون اساسی می خواهد این روند را کمی سرعت بیشتری بدهد.

در تغییرات جدید مجلس نمایندگان دومای روسیه جایگاه تاثیرگذارتری نسبت به قبل پیدا می کند زیرا از این پس هیئت دولت یا کابینه به همراه معاونان رئیس جمهور باید از پارلمان رأی اعتماد بگیرند درگذشته معاونان رئیس جمهور نیازی به تصویب پارلمان نداشتند. یعنی با حکم مستقیم رئیس جمهوری مسئولیت را برعهده می گرفتند اما از این به بعد علاوه بر نخست وزیر، معاونین رئیس جمهوری که اختیارات آنها هم کم نیست، باید از دوما رای اعتماد بگیرند.

همچنین شورای فدراسیون یا همان مجلس سنا