روسیه و اروپای شرقی
آسیای مرکزی
قفقاز جنوبی
همسایگان اوراسیا



نسخه قابل چاپ

نسخه وب

داخلی » يادداشت » حوزه های جغرافیایی

ترکیه به سمت تجزیه‌ی سوریه می‌رود؟

۲ تير ۱۳۹۹ ساعت ۱۴:۲۸

وقتی موضوع سوریه مطرح می‌شود، سخنگویان دولتِ حزب عدالت و توسعه در ترکیه و حامیان آن همواره این بحث را با جمله:"به تمامیت ارضی سوریه پایبندیم..." آغاز می‌کنند. اما با نگاه به تحولات جاری در میدان، مشخص می‌شود که این جمله که در هر فرصت تکرار می‌شود در عمل هیچ مفهومی ندارد.



نمونه بارز این ادعا در ادلب مشاهده شد:

در مناطقی از ادلب که ترکیه بواسطه گروه‌های شورشی تحت عنوان ارتش آزاد سوریه، به کنترل درآورده و در مناطق تحت کنترل هیأت تحریر الشام که ترکیه آن را به عنوان گروه تروریستی اعلام کرده است، هرگونه معامله و خرید و فروش با استفاده از لیر ترک آغاز شده است.



تأثیر و نقش غیر مستقیم آمریکا

تأثیر و نقش غیرمستقیم آمریکا در این خصوص مشهود است. با تصویب قانون سزار در کنگره آمریکا، از تاریخ 17ژوئن، تحریم های بسیار گسترده ای بر علیه سوریه اعمال گردید. آمریکایی‌ها به طور یکجانبه در مناطق تحت مدیریت بشار اسد در سوریه همه چیز را تحریم کردند. براساس قانون سزار، اعمال تحریم علیه کلیه افراد و شرکت هایی که با سوریه تحت مدیریت بشار اسد تجارت نموده و در معاملات خود با این کشور از دلار استفاده می‌کنند، اعم از کارفرمایان و شرکت های آمریکایی و یا کارفرمایان و شرکت های کشورهای ثالث، پیش بینی شده است. درحقیقت این وضعیت حتی برای کشورهایی نظیر ایران و روسیه که خود نیز با تحریم های یک جانبه آمریکا مواجه هستند، مشکل ایجاد می‌کند.

تحریم های آمریکا علیه سوریه که با هدف قطع همکاری اشخاص حقیقی و حقوقی کشورهای نسبتاً بی طرف با دولت مرکزی به رهبری بشار اسد اعمال شده، پیش از اجرای آن تأثیر خود را به شکل ملموس نشان داد. ارزش لیر سوریه در مقابل دلار آمریکا به شدت کاهش یافت. به گونه ای که در برخی تصاویر که در رسانه‌های اجتماعی به اشتراک گذاشته شد افراد از اسکناس لیر سوریه به عنوان کاغذ سیگار استفاده می‌کنند و تأکید می‌کنند که این اسکناس به عنوان کاغذ سیگار از ارزش بیشتری برخوردار است. احتمال متداول کردن لیر ترکیه، بعد از ادلب در مناطق دیگر سوریه که تحت کنترل ترکیه و نیروهای شبه نظامی تحت حمایت آن قرار دارد، از جمله عفرین، تل ابیض- رأس العین و جرابلس نیز وجود دارد.

انصراف از لیر سوریه و عبور به لیر ترک در مناطق مذکور، گامی فراتر جهت دور شدن از دمشق بوده و این نیز  چیزی جز یک ضربه جدید به  گفتمان "حمایت از تمامیت ارضی سوریه" نیست. نکته قابل توجه دیگر، استفاده از لیر ترک توسط گروه هیأت تحریر الشام است که هم از سوی سازمان ملل متحد و هم از سوی ترکیه به عنوان گروه تروریستی شناخته می‌شود. این وضعیت که به عنوان یک تحول بسیار جدید پیش آمده است، اگر درست مدیریت نشود در آینده برای ترکیه دردسرهای جدی ایجاد خواهد کرد.

بلوک کردی در سوریه

گروه پ.ی.د/ی.پ.گ به عنوان شاخه گروه تروریستی پ.ک.ک در سوریه، از توافق خود با گروه‌های کرد تحت نفوذ بارزانی در سوریه خبر داد. این نیز تحول مهم دیگری از لحاظ تمامیت ارضی سوریه می‌باشد.

البته در پشت پرده این تحول نیز آمریکا نقش دارد. در واقع بین تروریست های پ.ی.د/ی.پ.گ و گروه‌های کرد سوری تحت حمایت بارزانی، رهبر اقلیم کردستان عراق، اختلاف نظرهای جدی وجود داشت. به گونه ای که ENKS به عنوان راس گروه‌های کرد سوری تحت حمایت بارزانی زیر چتر ائتلاف ملی نیروهای مخالف و انقلابی سوریه (SMDK) قرار گرفته بود. اما این دو تشکل که در جبهه مقابل هم دیده می‌شدند، با میانجیگری آمریکا گردهم آمده و با صدور بیانیه ای اتحاد خود را اعلام کردند. آشتی و توافق این دو گروه نیز از طریق رسانه‌های رسمی‌بارزانی به جهان اعلام شد. آنکارا نیز در مقابل این تحولات سکوت اختیار کرد.

اما تحولات مهم دیگری نیز در جریان هستند. نزدیک شدن ترکیه و آمریکا؛ سفر محرمانه سه هفته پیش مسرور بارزانی، نخست وزیر اقلیم کردستان عراق به ترکیه که از سوی خبرنگاران اقلیم کردستان عراق اعلام شد و دیدار اردوغان، رئیس جمهور ترکیه با دولت باغچلی، رئیس حزب حرکت ملی گرا. می‌توان گفت که درسوریه تحولات بسیار حساسی جریان دارد. اما آیا این تحولات منجر به آغاز یک روند جدید در ترکیه خواهد شد؟



زینب گورجانلی در سایت سوزجو