روسیه در دوران پسا کرونا

یادداشتی از حسن بهشتی پور

20 ارديبهشت 1399 ساعت 12:01


1- اوضاع سیاست داخلی
روسیه پس از سخنرانی پوتین در 25 دی ماه سال 1398 شاهد تغییر نخست وزیر مدودف پس از هشت سال بود . در این سخنرانی همچنین وعده تغییرات قانون اساسی داده شد که ظرف سه ماه تغییرات مورد نظر پوتین بعمل آمد و به نظر می رسد گروه پوتین ومیشوستین نخست وزیر جدید روسیه برنامه ریزی خود را برای باقی ماندن در قدرت حداقل برای 15 سال آینده طراحی کردند و قرار است مرحله به مرحله به مورد اجراء گذارده شود. در این میان شوک کورنا اولین تاثیرش آن بود که همه پرسی برنامه ریزی شده برای تصویب تغییرات جدید در قانون اساسی روسیه را برهم زد که البته به نظر می رسد برای برگزاری آن بعد از فروکش کردن بحران مانع جدی بر سر راه نباشد.
کورنا نشان داد اقتدارگرایی روسی بهتر از دموکراسی آمریکایی برای مهار بحران ها جواب می دهد و شاید همین موضوع برگ برنده ای برای پوتین و یارانش در آینده باشد.
2- اوضاع اقتصادی روسیه پس از کرونا
در ماه مه سال 2018 ، اهداف اقتصادی بلند پروازانه ای برای روسیه  در نظر گرفته شد که شامل رشد حدود 3 درصد اقتصادی روسیه  و کاهش نرخ فقر به 6.6 درصد تا سال 2024 است. GDP  روسیه در سال 2018 به 1658 میلیارد دلار و در سال 2019 به 1750 میلیارد دلار رسید  اما بر اساس گزارش بانک جهانی طبق انتظارات مدلهای کلان جهانی تجارت و اقتصاددانان ، انتظار می رفت تولید ناخالص داخلی روسیه تا پایان سال 2020 به  1780 میلیارد دلار برسد. اما با توجه به کاهش شدید قیمت نفت  پیش بینی می شود که تولید ناخالص داخلی روسیه  کاهش پیدا کند. اما چقدر ؟
در پاسخ به این سئوال می توان به اظهارات الکسی کودرین، رئیس دیوان محاسبات فدراسیون روسیه توجه کرد او در مورد میزان بیکاری ناشی از کرونا می گوید :« احتمالا تعداد افراد بیکار در روسیه به علت ویروس کرونا از 2.5 میلیون به 8 میلیون نفر افزایش می یابد. » همچنین او در مورد کوچک شدن اقتصاد روسیه و وضعیت بانکها بعد ازشرایط قرنطینه دراین کشورمی گوید:«اگر اجرای تدابیرقرنطینه  تمدید شود، اقتصاد روسیه 5 درصد کوچک‌تر شده و هزینه قابل توجه ای  به اقتصاد روسیه تحمیل خواهد شد. بخش بانکی تا سه ماه آینده بحران اقتصادی را احساس خواهد کرد.بانک‌های روسیه نیاز به افزایش سرمایه و پول خواهند داشت. برخی مناطق و بخش ها در وضعیت بسیار سختی قرار خواهند گرفت. پیش‌بینی‌ دقیق در مورد آینده اقتصاد بسیار دشوار است».
ویکتور کوریلوفViktor Kurilov رئیس بخش "شبیه سازی" دپارتمان اقتصادی انستیتوی انرژی و امورمالی معتقد است «خسارت مستقیم بیماری کرونا به یک دهم ،درصد تولید ناخالص داخلی در سال 2020 یعنی حدود یک میلیارد و 750 میلیون دلار  و خسارت کل اقتصاد روسیه  تا سه دهم، درصد تولید ناخالص داخلی  یعنی حدود پنج میلیارد و933 میلیون دلار خواهد بود. زیان ناشی از سقوط  قیمت نفت و گاز برای روسیه در سال 2020 ، حداقل 7 میلیارد دلار خواهد بود. این محاسبه با در نظر گرفتن شیوع بیماری در چین و آسیای جنوب شرقی انجام شده، و همراه با شدت گرفتن آثار بیماری در اروپا، خسارت وارده به روسیه رشد می‌کند.»
3- تاثیر کرونا بر شاخص های اصلی اقتصاد روسیه
الف: کاهش تولید نفت
 روسیه که روزانه 12 میلیون بشکه نفت تولید و بخش عمده آن را به صورت نفت خام یا فرآورده های نفتی به کشورهای دیگر صادر می کرد با سقوط قیمت نفت به شدت متضرر شد. احتمالا در دوران پسا کرونا مجبور خواهد شد تولید نفت را کاهش دهد. این یعنی علاوه بر کاهش درامد ناشی از افت شدید قیمت نفت ، کاهش درآمد ناشی از کاهش تولید نفت را هم تجربه می کند .
ب: کاهش ارزش روبل در برابر سایر ارزها
 ارزش برابری روبل روسیه دربرابر یورو و دلار آمریکا در یک ماه آوریل حدود 40 درصد کاهش یافته است . با توجه به کاهش درآمد روسیه به نظر می رسد روند سقوط ارزش روبل در برابر دلار و یورو ادامه داشته باشد.
پ: افزایش بیکاری
پیش بینی شده بیماری کرونا موجب ورشکسته شدن ۳ میلیون کارفرمای روس و بیکار شدن ۸.۶ میلیون نفر شود .این در حالی است که در ۳۰ مارس 2020، بانک مرکزی روسیه اعلام کرد که نرخ بیکاری به پایین‌ترین سطح در تاریخ روسیه در ماه ژانویه به ۴.۴ درصد رسیده است.
ت:  کاهش GDP
  براساس بررسی و ارزیابی‌های مرکز طراحی‌های راهبردی روسیه، تولید ناخالص ملی این کشور در سال ۲۰۲۰ بین ۱/۱۸ تا ۵/۶ درصد کاهش خواهد یافت.
4- جایگاه روسیه در اقتصاد جهان
روسیه با تولید ناخالص داخلی 1750 میلیارد دلار در رتبه یازدهم جهان قرار دارد اما اگر بر اساس قدرت برابری خریدPurchasing Power Parity (PPP)   درنظر بگیریم جایگاه اقتصاد روسیه با 4210 میلیارد دلار در رده ششم جهان قرار می گیرد. این جایگاه اقتصادی میتواند به این کشور کمک کند بحران ناشی از کرونا را به هر شکل ممکن پشت سر بگذارد.
5- مهم تاثیرات احتمالی بر سیاست خارجی روسیه
1- به نظر می رسد روابط روسیه  با آمریکا احتمالا با چالش بیشتری روبرو خواهد شد. بویژه اگر ترامپ در انتخابات شکست بخورد. زیرا دموکرات ها با پوتین و یارانش در کرملین مشکلات جدی دارند. از اتهام مداخله درانتخابات آمریکا در سال 2016 گرفته تا بحث مربوط به اشغال کریمه و اختلاف ها بااوکراین در شرق این کشور . حتی  اگر ترامپ در انتخابات هم پیروز شود بدلیل نوع سیاست هایی که او در پیش گرفته بر سر موضوع های کنترل تسلیحات هسته ای و رقابت در سوریه وشمال آفریقا همچنان انها دچار مشکلات جدی خواهند بود.
2- روابط روسیه با چین بخاطر تاثیرپذیری از کرونا با چالش های جدیدی در زمینه  قیمت نفت و گاز صادراتی روسیه به چین و نیز رقابت های منطقه ای بویژه در آسیای مرکزی و آمریکای لاتین  روبرو می شود.
3- روسیه همچنان با اتحادیه اروپا بر سر مساله کریمه و شرق اوکراین دچار چالش بیشتری خواهد شد.  با در نظر گرفتن  رشد پوپولیسم وملی گرایی افراطی در اروپا در صورتی که دولتهای راستگرا در فرانسه ، ایتالیا و آلمان بقدرت برسند با آنکه در ظاهر آنها با روسیه هماهنگی بیشتری داند اما وقتی بقدرت برسند  تضاد آنها با روسیه بر سر تقسیم منافع  بیشتر خواهد شد.
4- روسیه در مناسباتش با هند نیز احتمالا دچار مشکلات جدید خواهد شد زیرا از یکسو متحدان سنتی اش یعنی احزاب کنگره  و کمونیست در هند روز به روز ضعیف تر می شوند و در مقابل جریان راستگرا نزدیک به آمریکا به رهبری مودی و حزب بی جی پی بیشتر تقویت می گردند .با در نظر گرفتن این مولفه ها به نظر می رسد روابط بسیار نزدیک مسکو- دهلی در دوران پساکرونا بیش از گذشته تضعیف شود.  
5- روابط روسیه با ژاپن و کره جنوبی وکشورهای عضو آسه آن تحت تاثیر روابط روسیه با کره شمالی قرار دارد و به نظر نمی رسد در دوران پسا کرونا شاهد تحول جدی در این منطقه باشیم  
6- روابط روسیه با کشورهای شمال آفریقا و خاورمیانه همچنان با نوسانات غیر قابل پیش بینی روبرو می گردد . زیرا روسیه درآمد اقتصادی اش کاهش می یابد و دیگر مانند دوران شوروی حاضر نیست بخاطر ملاحظات ایدئولوژیک هزینه کند . براین اساس به نظر می رسد روسیه هزینه های خود را در سوریه و لیبی به نحو قابل توجه ای کاهش دهد . گرچه این به معنای تغییراساسی  سیاست روسیه در قبال دولت بشار اسد در سوریه و کاهش حمایت از ژنرال حفتر در شرق لیبی نیست .
7- دربقیه کشورهای  قاره آفریقا سیاست روسیه ثابت بوده و انتظار نمی رود در دوران پسا کرونا شاهد تغییرات قابل توجه ای در قبال سیاست روسیه باشیم .  
8-  روسیه درآمریکای لاتین روسیه با چینی ها  در حوزه توسعه نفوذ از یکسو و آمریکایی ها  بر سر آینده مادرو در ونزوئلا از سوی دیگر رقابت می کند. 


کد مطلب: 3905

آدرس مطلب: http://www.iras.ir/fa/doc/note/3905/روسیه-دوران-پسا-کرونا

ایراس
  http://www.iras.ir