نسخه قابل چاپ

نسخه وب

داخلی » يادداشت » افغانستان

یادداشت باشگاه مباحثه ای والدای

توافق طالبان و آمریکا چه رویدادهایی را نوید می دهد؟

۱۸ اسفند ۱۳۹۸ ساعت ۱۳:۵۲

در 29 فوریه سال جاری میلادی، آمریکا و طالبان پس از یک جنگ طولانی و ناامیدانه در افغانستان که بیش از 18 سال به طول انجامید، سرانجام توافق آتش بسی را امضا کردند که به باور الکسی کوپریانوف محقق و تحلیلگر بخش سازمان های بین المللی و تنظیم سیاست جهانی دپارتمان مسایل سیاسی بین المللی «برنده اصلی»  آن دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکاست. 

از یک سوی، توافق آتش بس که توسط طالبان و آمریکا به امضا رسیده است، بسیار ناپایدار به نظر می رسد. زیرا هیچ یک از طرفین در آستانه شکست نیست و متحمل خسارات فراوان نشده است. هر دو طرف به پیروزی هایی دست یافته اند و همچنین موفق شده اند ضربات حساسی را به یکدیگر و همچنین متحدانشان وارد سازند. 

 از دیگر سو، آتش بس و توافق درباره خروج تدریجی نیروها، برای هر دو طرف این امکان را فراهم می آورد که شماری از مشکلات سیاسی خود را برطرف سازند.

طالبان در واقع به عنوان یک طرف درگیر از سوی آمریکا به رسمت شناخته شده است. آنچه در حال حاضر در مورد شرایط قرارداد دیده می شود به طالبان این امکان را می دهد  که خود را پیروز این جنگ اعلام کنند. علاوه بر این ، در صورت عقب نشینی واقعی سربازان آمریکایی، رعایت شرایط توافق نامه صلح کاملاً بر عهده طالبان خواهد بود. بدیهی بر اساس این توافق آمریکا دیگر نمی تواند مداخله ای در امور افغانستان داشته باشد.

در این میان آمریکا نیز به یک جنگ طولانی و ناامیدکننده خاتمه می دهند که  تا کنون سبب مرگ شمار زیادی از نیروی های این کشور و همچنین پرداخت هزینه های مالی دائمی است. پس می توان نتیجه گرفت برنده اصلی این توافق دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکاست که می کوشد به وعده های انتخاباتی خود جامه عمل بپوشاند.

در عین حال ، هنوز مشخص نیست که آیا خروج کامل نیروهای نظامی آمریکایی از افغانستان محقق خواهد شد یا خیر.

در این میان بسیاری از جمله دولت کابل، شماری از فرماندهان میدانی طالبان، جناح های مستقل و سیاستمداران که به نحوی از این پیکار و نا آرامی ها تا حدی منفعتی نصیب آنها می شود؛ از از شرایط آتش بس ناراضی هستند.

لذا بنظر می رسد در آینده در برنامه زمانی برای خروج نیروهای آمریکایی و همچنین ماهیت این عقب نشینی تغییراتی  حاصل شود.

همچنین در صورت خروج نیروهای نظامی آمریکا، آینده افغانستان به شرایط نهایی توافق میان آمریکا و طالبان بستگی خواهد داشت.

چنانچه آمریکا بر اساس توافق به امضا رسیده با طالبان  به حضور خود را در افغانستان  در قالب پایگاههای پشتیبانی که نیروهای ویژه، هواپیماها و بالگردها به طور دائم در آن مستقر هستند، ادامه دهد؛ این مساله کم کم موجبات تغییر رژیم را در افغانستان فراهم می آورد.

در هر صورت، مدتی پس از اتمام عقب نشینی نیروهای آمریکایی از افغانستان، شکل فعلی دولت کابل تغییر می یابد و طالبان موفق می شود پست های کلیدی را در مدیریت افغانستان جدید در تصاحب خود درآورد.

این امکان نیز وجود دارد که آمریکا بتواند در ازای کمک طالبان در مبارزه با نیروهای داعش، شماری از رهبران این گروه را از پیگرد قانونی مصون دارد.

بدون شک این تصمیم مشکلات فراوانی  را برای کشورهای همسایه افغانستان فراهم می آورد. همچنین این مساله به این بستگی دارد که آمریکایی ها بصورت کامل نیروهای خود را از این کشور تخلیه کنند یا فقط پایگاه های خود را ترک کنند و همچنین چنانچه این مساله محقق شود، شرایط آن چگونه خواهد بود. 



این مساله که طالبان با دستیابی به سمتهای کلیدی در دولت افغانستان در نبرد با داعش به آمریکا کمک کند، برای واشنگتن مطلوب است. اما چنانچه این مساله محقق شود، یک کشور وفادار به ایالات متحده آمریکا در مرکز اوراسیا ظاهر می شود که این مساله خوشایند روسیه و چین نیست.

موضوع «عقب نشینی کامل نیروهای آمریکایی، فروپاشی دولت افغانستان و تصرف قدرت توسط طالبان» می تواند برای همسایگان این کشور نیز خطرناک  باشد. زیرا این مساله در آینده ی نزدیک سبب بروز دور جدیدی از جنگهای داخلی علیه طالبان توسط شماری از فرماندهان میدانی خواهد شد.

در هر دو صورت، گروهی از افراد با به قدرت رسیدن رژیم طالبان مخالف هستند، می توانند به عنوان یک نیروی بالقوه موجبات بروز نابسامانی های فراوانی را در افغانستانی فراهم آورند.

بدون شک قاچاق مواد مخدر به عنوان یک مساله حل نشدنی در افغانستان باقی خواهد ماند. در حال حاضر اقتصاد این کشور عمدتاً متکی به تولید مواد مخدر و همچنین مقادیری از کالاهاست که بصورت سنتی تولید می شود. بعید بنظر می رسد که اقتصاد این کشور در سالهای آینده نیز احیا شود. از دیگر سوی، هر گونه تلاش برای متوقف کردن معاملات مربوط به مواد مخدر سبب ایجاد درگیری با تولیدکنندگان آن و همچنین بی ثبات تر شدن اوضاع در مرزهای افغانستان خواهد شد.



یادداشتی از الکسی کوپریانوف در باشگاه مباحثه ای والدای



پانوشت: دیدگاه های موجود در این یادداشت صرفا مربوط به نویسنده است.