سیاست خارجی
سیاست های امنیتی و نظامی
جامعه و سیاست
اقتصاد و انرژی
سازمان های منطقه ای
تاریخ
فرهنگ و هنر


نسخه قابل چاپ

نسخه وب

داخلی » يادداشت » سیاست خارجی

جهانگیر کرمی

نشست هلسینکی: نمایش یا یک «ری ست» جدید؟

یادداشت ایراس

۲۹ تير ۱۳۹۷ ساعت ۹:۱۹

مولف : دکتر جهانگیر کرمی

پس از حدود یکسال و نیم از زمان روی کار آمدن ترامپ، و با وجود وعده انتخاباتی او برای گفتگو و حل و فصل مسائل با پوتین، نشست مهم سران دو قدرت بزرگ جهانی برگزار شد و در نخستین لحظات پس از نشست در جریان مصاحبه مطبوعاتی گرد و غباری از حواشی در اعتراض به ترامپ به پا خاست که بلافاصله به فضای داخلی امریکا کشیده شد و بر اصل مذاکرات سایه انداخت.



پس از حدود یکسال و نیم از زمان روی کار آمدن ترامپ، و با وجود وعده انتخاباتی او برای گفتگو و حل و فصل مسائل با پوتین، نشست مهم سران دو قدرت بزرگ جهانی برگزار شد و در نخستین لحظات پس از  نشست در جریان مصاحبه مطبوعاتی گرد و غباری از حواشی در اعتراض به ترامپ به پا خاست که بلافاصله به فضای داخلی امریکا کشیده شد و بر اصل مذاکرات سایه انداخت. علت تاخیر در این نشست (البته بدون احتساب دو نشست جانبی و محدودتر قبلی)، اتهام دخالت روسیه در انتخابات امریکا بود که از همان زمان رقابتهای انتخاباتی شروع شد و تاکنون نیز ادامه دارد و حتا نتایج این مذاکرات را نیز بشدت تحت تاثیر قرار داده و ترامپ را خیلی زود وادار به تغییر برخی اظهارات خود کرد.



آن‌چه این نشست را مهم ساخته بود، هم تداعی طرح «ری ست» از سوی وزیر خارجه امریکا به وزیر خارجه روسیه در سال 2009 و هم مربوط به انتخاب یک مکان نمادین بود. هلسینکی از گذشته مکانی برای دیدار روسای امریکا و روسیه بوده و در سال 1975 نشست سران شرق و غرب و تفاهمنامه هلسینکی شکل گرفت که به روند هلسینکی موسوم شد و منجر به شکل گیری نهادی به نام کنفرانس امنیت و همکاری اروپا شد که بعد از جنگ سرد به سازمان امنیت و همکاری اروپا تبدیل شد، که در حال حاضر بزرگ‌ترین سازمان فرامنطقه‌ای جهان است. برای دو رهبر تداعی ابرقدرتی به نوعی یک نیاز روانی و نوعی شناسایی برای روسیه ای که دیگر ابرقدرت نیست و برای ترامپ که در داخل امریکا خیلی جدی گرفته نمی شود، تلقی می شود.



اما باید دانست که اگرچه نظام دوقطبی دیگر از بین رفته، ولی هنوز در بعضی از موضوعات، میراث نظام دوقطبی پابرجا است؛ به‌ویژه در حوزه مسائل راهبردی و نظامی و امنیتی جهانی همچنان سایه‌ و خطی از دوقطبی بودن را تداعی می‌کند. لذا این‌که سران دو قدرت بزرگ جهانی در مورد طیف وسیعی از موضوعات گفتگو کنند و حل و فصل این‌ها منوط به گفت‌وگو و توافق دو قدرت جهانی باشد، این مذاکرات را به یک اتفاقات بزرگ تبدیل کرده است. 



در این نشست بیش ار هر رویداد دیگری متوجه نقش رسانه ها در دنیای امروز شدیم که حتا بر موقعیت و بیان و رفتار رهبران قدرتهای بزرگ نیز سایه افکنده است. نشست هلسینکی اما از طرف رسانه‌ها به چالش طلبیده شد. رسانه‌های آمریکایی و رسانه‌های اروپایی با توجه به نگرش ضد ترامپی که دارند، به جای این‌که روی گفت‌وگو و مصاحبه‌های بعد از نشست تمرکز کنند، عمدتا آمدند و موضوع را کشاندند سمت آن‌چه که پاشنه آشیل ترامپ در سیاست داخلی امریکا است؛ یعنی دخالت روسیه در انتخابات آمریکا و در واقع زیر سوال بردن مشروعیت انتخاب ترامپ در ریاست جمهوری آمریکا. این فضای رسانه‌ای باعث شد که در این