سیاست خارجی
سیاست های امنیتی و نظامی
جامعه و سیاست
اقتصاد و انرژی
سازمان های منطقه ای
تاریخ
فرهنگ و هنر


نسخه قابل چاپ

نسخه وب

داخلی » يادداشت » جامعه و سیاست

ناتالیا ویاخیریوا

پارادوکس مخاطرات هسته‌ای

ترجمه اختصاصی ایراس

۸ مرداد ۱۳۹۷ ساعت ۲۰:۱۳

در این مطلب، نویسنده با توجه به خروج ایالات متحده امریکا از توافق هسته‌ای با ایران و عدم گفتگوهای رسمی بین ایالات متحده امریکا و روسیه که در حوزه هسته‌ای نقش بسیار مهمی دارند، بر ضرورت حفظ گفتگو میان جوامع علمی و کارشناسی در حوزه مخاطرات هسته‌ای تأکید دارد.



در سال‌های اخیر، ریسک‌ها و مخاطرات حوزه هسته‌ای به طور پیوسته افزایش یافته است. این مسئله، پارادوکس قرن بیست و یکم است، با توجه به اینکه سال‌هاست روسیه و ایالات متحده برای کاهش زرادخانه‌های هسته‌ای خود تلاش می‌کنند و به نتایجی هم دست یافته‌اند و همچنین گفتگو بین دانشمندان هسته‌ای توسعه یافته است. در حوزه هسته‌ای به رغم همه مشکلات موجود در روابط دوجانبه، فرهنگ گفتگو و نظام مشخصی وجود داشت. در حال حاضر اوضاع به شدت تغییر کرده است، احتمالا، این تغییر اوضاع نه تنها به دلیل پیچیده‌تر شدن اوضاع سیاسی، که بلکه به دلیل تغییر نگرش نسبت به سلاح هسته‌ای است.

 

سلاح‌های هسته‌ای استراتژیک به عنوان ابزاری غیر انتزاعی، که قادر به آسیب رساندن نیستند، در نظر گرفته می‌شوند، زیرا هرگز به طور هدفمند مورد استفاده قرار نخواهند گرفت. و برعکس، یک مانع روانی برای بکارگیری از سلاح‌های هسته‌ای تاکتیکی هستند.

 

ریسک‌ها و مخاطرات موجود در این رابطه، نه تنها و نه چندان به دلیل شاخص‌های کمی، بلکه به دلیل نظام غیرفعال کنترل سلاح‌های هسته‌ای، عدم شفافیت و اعتماد بین دولت‌ها و رهبران آنها، عدم گفتگو در زمینه امنیت هسته‌ای در همه سطوح، بوجود می‌آیند.

 

درک ابعاد ریسک‌ها و مخاطرات سلاح‌های هسته‌ای در میان نسل جوان و نسلی که از معاصران جنگ سرد هستند و شاهد بکارگیری سلاح هسته‌ای در هیروشیما و ناکازاکی و بحران موشکی کوبا بوده‌اند، اساسا متفاوت است. به جای نسلی که شاهد جنگ سرد بود، به تدریج نسلی آمده است که از متولدین اواخر جنگ سرد و پایان آن است. این خطر بالقوه وجود دارد که نسل بعدیِ رهبران، توجه کمتری به مسائل مربوط به کنترل تسلیحات هسته‌ای داشته باشند، بخصوص که نسل آتی تصور انتزاعی‌تری نسبت به سلاح هسته‌ای خواهد داشت. این امر یکی از دلایل بیشماری است که چرا تا این حد، جلوگیری از فروپاشی کامل رژیم کنترل تسلیحات هسته‌ای که مقابله با آن در آینده امکانپذیر نخواهد بود، و همچنین افزایش سطح اطلاعات عمومی جامعه در ارتباط با مسئله سلاح‌های هسته‌ای و مخاطرات آن حائز اهمیت است.

 

اخیرا، ارنست مونیز، وزیر انرژی ایالات متحده در سال‌های 2013 تا 2017، رئیس مشترک و مدیر اجرایی (NTI) (ابتکار تهدید هسته‌ای) سفری به مسکو داشت که مورد توجه جامعه کارشناسی تعدادی از ادارات و مراکز روسیه، از جمله شورای روسیه در امور بین‌الملل قرار گرفت.

 

در شرایط کاهش گفت وگوهای رسمی بین روسیه و ایالات متحده، خروج ایالات متحده از برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) وضعیت مبهم شبه جزیره کره، چنین تماس‌ها و بحث‌هایی اهمیت و ارزش خاصی دارند. اگرچه مونیز در حال حاضر یک شخصیت رسمی نیست و مواضع دولت ایالات متحده را بیان نمی‌کند، با این حال، او رهبر سازمان بزرگ (NTI) است که خواهان جهان عاری از سلاح هسته‌ای و دست کم طرفدار