فرزاد رمضانی بونش

اهداف افغانستان از كنفرانس قلب آسيا

یادداشت تحلیلی ایراس
تاریخ انتشار : شنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۶ ساعت ۱۰:۴۷
Share/Save/Bookmark
 
هفتمین اجلاس قلب آسیا با هدف مبارزه با تروریسم و گروه های افراط گرا و کمک به کشور افغانستان برای توسعه زیر ساخت های اقتصادی، مهار فقر و توسعه آموزش عالی در باكو به رياست اشرف غنی، رییس جمهور افغانستان و الهام علی اف، رئیس جمهور آذربایجان، برگزار شد.
 

کنفرانس قلب آسیا شامل ۱۴ کشور مشارکت کننده، ۱۷ کشور پشتيباني کننده و ۱۲ سازمان منطقه ای و بین المللی است. ایران، افغانستان، پاکستان، چین، روسیه، هند، جمهوری آذربایجان، قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان، ترکمنستان، ترکیه، عربستان و امارات کشورهای عضو قلب آسیا هستند. همچنين استرالیا، کانادا، دانمارک، مصر، فرانسه، فنلاند، آلمان، عراق، ایتالیا، ژاپن، نروژ، هلند، اسپانیا، سوئد، انگلیس و آمریکا هم کشورهای حامی این روند هستند و چندین سازمان منطقه‌ای و بین‌المللی نیز از آن پشتیبانی کرده‌اند. نخستین کنفرانس قلب آسیا درسطح وزیران خارجه درسال 1389 به میزبانی ترکیه در شهر استانبول برگزار شد. نشست های بعدی به میزبانی افغانستان، قزاقستان، چین، پاکستان و هند از سالهای 1390 تا 1395 برگزار
قلب آسيا براي افغانستان به عنوان مکانیسمی ارزشمند برای همکاری و گفت و گو و دستيابي به اهداف اين كشور در صلح، ثبات، ثبات و توسعه اقتصادی افغانستان است مي تواند منافع گسترده اي براي اين كشور داشته باشد
شد.
 
اهداف افغانستان از كنفرانس قلب آسيا
اهداف امنيتي و سياسي: در سالهاي گذشته كابل تلاش كرد تا با افزايش دامنه رايزني هايي خود در اجلاس قلب آسيا و گسترش حمايت هاي منطقه اي پشتيباني قاطع همه اشتراک کنندگان از روندهای دولتي موجود در افغانستان دستيابي به صلح و ثبات در کشور  را به دست آورد. به علاوه در نشست سال گذشته قلب آسیا، رئیس جمهور اشرف غنی به تندی اقدامات پاکستان در پشتيباني از طالبان افغانستان و ناامن سازی این کشور را مورد سرزنش قرار داد و عملا قلب آسیا به عرصه طرح اعتراض های افغانستان با پاکستان بدل شد. اكنون نيز مي كوشد تا پس از اعلام رئیس جمهور ترامپ از اعلام استراتژی نوين افغانستان و جنوب آسیا و روند واگرايي در میان پاکستان و ایالات متحده روند توجه به نقش منفي پاكستان در روند صلح در افغانستان را برجسته كند و اسلام آباد را وادار كند تا مسئولانه تر در اين حوزه عمل كند و فشارهايي را بر نهادها و ساختارهاي دخيل در روند ناامني در افغانستان فراهم كند.
 
اهداف اقتصادي: از نگاه بسياري در كابل ژئوپلتيك افغانستان مجموعه اي از فرصتها را براي رشد و توسعه افغانستان فراهم آورده و قرار گرفتن این سرزمین در مسیر جاده ی ابریشم، جايگاه و جاذبه هاي ژئوپلیتيكي افغانستان مانده در خشکی اما با همسايگي با مناطق مهم و استراتژیک هنوز هم کانون توجهات در منطقه بوده و هست. لذا مي توان از موقعیت ژئوپولیتیک کشور، به عنوان پيوند دهنده جنوب و مركز آسيا بهره گرفت. در همين راستا بود كه کنفرانس همکاری های اقتصادی منطقه ای برای افغانستان (ريکا) مد نظر مقامات اين كشور است و در چارچوب همين نگاه در هفتمین کنفرانس (ريکا هفت) در شهر عشق آباد، موافقت‌نامه دالان حمل‌ونقل و ترانزیتی
اهمیت کنفرانس قلب آسیا به منطقه ای بودن آن است و عمده کشورهاي موثر شرکت کننده کشورهای منطقه اي هستند و اراده برای کمک به حل بحران افغانستان منجر به تشکیل کنفرانس موسوم به قلب آسیا شد
پنج‌جانبه راه لاجورد میان افغانستان، ترکمنستان، آذربایجان، گرجستان و ترکیه امضا شد.
 
در بعد ديگري تلاش هاي رهبران دولت وحدت ملي افغانستان براي پشتيباني قاطع از دولت افغانستان، اجرایی شدن همه طرح های اقتصادی در راستای توسعه و رفاه عمومی در کشور، تاكيد بر نقش محوری افغانستان به عنوان مرکز مهم برای تجارت، ترانزیت میان منطقه ای و شریک ساختن مزایای این مرکزیت در پشتيباني از توسعه و ثبات پایدار در افغانستان و سراسر منطقه در اجلاس هايي چون قلب آسيا ادامه دارد. در يك سال گذشته نيز اين نگاه به شدت مورد توجه دولت كابل بوده است. در اين چارچوب پروژه های وصل آسیای مرکزی با آسیای جنوبی، روند جذب سرمایه ها، امضاي موافقت نامه هايي گسترده دو جانبه و چند جانبه با كشورهاي عضو قلب آسيا مد نظر است. در اين چارچوب نخبگان سياست خارجي افغانستان با تاكيد بر  كنفرانس هايي چون قلب آسيا معتقدند با توجه به دامنه تعهدات مشترک در کنفرانس هاي بین المللی پیرامون افغانستان در راستای تقویت همکاری ها براي خودکفایی در جریان دهه تحول 2015-2024 و افزایش همکاری های اقتصادی منطقه ای امري راهبردي است و مي توان با ترویج و پشتيباني از سرمایه‌گذاری، همکاری‌های ترانزیتی اقتصادی و تجارتی به اهداف توسعه در كشور در اين نشست ها دست يافت.
 
اهميت قلب آسيا براي افغانستان و چشم انداز
هفتمین اجلاس قلب آسیا با هدف مبارزه با تروریسم و گروه های افراط گرا و کمک به کشور افغانستان برای توسعه زیر ساخت های اقتصادی، مهار فقر و توسعه آموزش عالی در باكو به رياست اشرف غنی، رییس جمهور افغانستان و الهام علی اف، رئیس جمهور آذربایجان،
توجه شرکت کنندگان در كنفرانس قلب آسیا بر جنگ علیه تروریسم، همکاری اقتصادی، روند صلح و آشتی در افغانستان، اقدامات مبارزه با مواد مخدر و توسعه بیشتر روابط بین کشورهای منطقه مي تواند پيامدهاي مثبتي براي اين كشور داشته باشد
در تاریخ 10 آذر 1396 برگزار شد. در اين ميان با نگاهي به بیانیه هفتمین کنفرانس وزرای قلب آسیا و استانبول (HoA) با عنوان "اتصال امنیتی و اقتصادی به سوی قلب منطقه آسیا" تاكيدهايي بر توجه كشورهاي عضو به تعهد به منشور سازمان ملل متحد و اصول حاکمیت، تمامیت ارضی، آسیب پذیری مرزها و عدم دخالت در امور داخلی دولت ها در كنار عدم استفاده از زور علیه حاکمیت، تمامیت ارضی و استقلال كشورها در كنار توجه به افزايش نقش جامعه بین المللی در افغانستان و مبارزه با تروریسم، قاچاق مواد مخدر و جرایم سازمان یافته و ضرورت تلاش برای دستیابی به صلح و آشتی در اين كشور از نگاه كابل ارزشمند است. به علاوه قلب آسيا براي افغانستان به عنوان مکانیسمی ارزشمند برای همکاری و گفت و گو و دستيابي به اهداف اين كشور در صلح، ثبات، ثبات و توسعه اقتصادی افغانستان است مي تواند منافع گسترده اي براي اين كشور داشته باشد.
 
آنچه مشخص است سلسله نشست های منطقه اي قلب آسیا درباره افغانستان از جمله اجلاس های چند جانبه درباره افغانستان با هدف بررسی راههای کمک به بازسازی و تامین امنیت است كه در كنار ، اجلاسهاي گوناگون بین المللی درباره افغانستان در از سال 1379‏، بر بعد منطقه اي اين مساله تاكيد داشته است. لذا اهمیت کنفرانس قلب آسیا به منطقه ای بودن آن است و عمده کشورهاي موثر شرکت کننده کشورهای منطقه اي هستند و اراده برای کمک به حل بحران افغانستان منجر به تشکیل کنفرانس موسوم به قلب آسیا شد. به علاوه برگزاری منظم کنفرانس قلب آسیا بیانگر توجه بازيگران و همسايگان منطقه ای به اوضاع و تحولات افغانستان است و به نوعي ميتواند کانوني براي افزایش همکاری منطقه ای دوستانه و نتیجه بخش و گذار از چالش ها و دستيابي به منافع مشترک افغانستان و همسایگان و شرکای منطقه ای آن کشور باشد.
 
گذشته از اين تاثیر نشست هايي
منتقدان در افغانستان معتقدند مكانيزم قلب آسيا هنوز نتوانسته اختلافات کشورهای مهم تاثیر گذار بر تحولات افغانستان را مديريت كند و پیشرفت در امور مربوط به توسعه و ثبات را فراهم كند
چون روند قلب آسيا بر بهبود اوضاع امنیتی و کمک به حل چالش هاي افغانستان ، اصل همكاري منطقه اي در بحران ، تعیین سازوکار برای ضمانت تحقق وعده کشورها و نهادهای کمک کننده به دولت کابل ، مقابله جدی با گروه های تروریستی از طریق همکاری منطقه ای و بین المللی مهم است. به عبارتي توجه شرکت کنندگان در كنفرانس قلب آسیا بر جنگ علیه تروریسم، همکاری اقتصادی، روند صلح و آشتی در افغانستان، اقدامات مبارزه با مواد مخدر و توسعه بیشتر روابط بین کشورهای منطقه مي تواند پيامدهاي مثبتي براي اين كشور داشته باشد.
 
آنچه مشخص است از سال 1379 تاکنون بیش از ده اجلاس بین المللی درباره افغانستان در کشورهای مختلف جهان برگزار شده، اما وعده های همه شرکت کنندگان در این اجلاس ها منتج به نتيجه نبوده است. در اين حال تاثیر نشست های منطقه اي هر چند بر بهبود اوضاع امنیتی و حل چالش هاي افغانستان بنيادين است، اما ضمانت تحقق وعده کشورها و نهادهای کمک کننده به دولت افغانستان امکان پذیر نیست. در بعد ديگري کنفرانس قلب آسیا هر چند مي تواند تاثیرات عمده اي در حل بحران های متعدد این کشور داشته باشد اما منتقدان در افغانستان معتقدند مكانيزم قلب آسيا هنوز نتوانسته اختلافات کشورهای مهم تاثیر گذار بر تحولات افغانستان را مديريت كند و پیشرفت در امور مربوط به توسعه و ثبات را فراهم كند. با اين وجود بايد گفت هر چند دسترسي به اهداف امنيتي و سياسي دولت كابل از قلب آسيا امري سخت مينمايد اما موفقيت هايي در حوزه دسترسي به اهداف اقتصادي اين كشور از اين كنفرانس ها فراهم شده است.
 
 
 
نویسنده: فرزاد رمضاني بونش، تحليلگر مسائل افغانستان
 

 
کد مطلب: 3454