سیاست خارجی
سیاست های امنیتی و نظامی
جامعه و سیاست
اقتصاد و انرژی
سازمان های منطقه ای
تاریخ
فرهنگ و هنر


نسخه قابل چاپ

نسخه وب

داخلی » يادداشت » اقتصاد و انرژی

ساناز سعیدی

روس نفت، ابزار نفوذ روسیه در حیاط خلوت آمریکا

یادداشت تحلیلی/ترجمه

۱۵ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۲۱:۵۶

روسیه به طور فزاینده ای از نفت به عنوان ابزاری ژئوپولیتیک استفاده می کند و از این طریق نه تنها نفوذ خود را در سراسر جهان گسترش می دهد، بلکه منافع ایالات متحده را نیز به چالش می کشد.



یادداشت سردبیر: بخشی از این تحلیل برگردانی از مقاله روزنامه نیویورک تایمز با عنوان «استفاده روسیه از روس نفت به عنوان ابزار سیاست خارجی» بوده که نویسنده در راستای تبیین دیدگاه خود از آن بهره برده است.







روسیه به طور فزاینده ای از نفت به عنوان ابزاری ژئوپولیتیک استفاده می کند و از این طریق نه تنها نفوذ خود را در سراسر جهان گسترش می دهد، بلکه منافع ایالات متحده را نیز به چالش می کشد. استراتژی روسیه در زمینه استفاده از نفت به عنوان ابزار سیاست خارجی طی هفته گذشته در ونزوئلا به عنوان یکی از متحدین کرملین، مورد استفاده قرار گرفت.

 

روس ها با پرداخت وامی یک میلیارد دلاری به کاراکاس کمک می کنند تا این دولت از فروپاشی نجات پیدا کند،امری که از یک طرف مزیتی برای مقامات ونزوئلا است و از طرف دیگر امتیازی استراتژیک در حیاط خلوت آمریکا به روسیه می دهد. نیکولاس مادورو رییس جمهور ونزوئلا طی سفر ماه جاری خود به مسکو از ولادیمیر پوتین رئیس جمهوری روسیه به خاطر حمایت های سیاسی،اقتصادی و دیپلماتیک خود از دولت کاراکاس تقدیر و تشکر کرد.

 

مسکو، از طریق غول نفتی خود به نام روس نفت (Rosneft) در حال تلاش برای ایجاد نفوذ در مناطقی است که ایالات متحده یا دارای نفوذ است و یا تلاش دارد از چنین مکان هایی بهره برداری کند. چنین تلاش هایی از سوی روسیه و شرکت روس نفت اجتناب ناپذیر است،چرا که تحریم های اروپا و امریکا روسها را مجبور به تغییراتی در زمینه شرکا و سرمایه گذاری ها کرده است. روس نفت که روسیه مدت هاست برای تامین بودجه خود در بخش های دولتی و اجتماعی به آن متکی است، به صورت ویژه ای در کشورهای حساسی نظیر کوبا، چین، مصر و ویتنام و همچنین مناطق پر سر و صدایی که منافع آمریکا در معرض خطر هستند، به شدت فعال شده است.

 

روس نفت به دنبال انجام معاملاتی در سراسر مدیترانه شرقی و شمال آفریقا است، مناطقی که اهمیت آنها فراتر از انرژی است. روس ها از طریق انجام معاملات نفت و گاز طبیعی در اقلیم کردستان عراق به دنبال کسب قدرت اقتصادی و سیاسی هستند. روس ها همچنین می توانند به دلیل عدم وجود ارتباط بین تهران و واشنگتن، در میدان های نفتی ایران نیز مشارکت داشته باشند.

 

کارشناسان حوزه امنیت انرژی بر این باورند که روس نفت تلاش می کند تا فرصت هایی را در مناطق دارای اهمیت ژئوپلیتیک به دست بیاورد، فرصت هایی که به نفوذ بالای مسکو می انجامد و دست رقیب (ایالات متحده) را در این راه کوتاه می کند. 50 درصد سهام شرکت روس نفت متعلق به دولت روسیه است. این شرکت توسط ایگور سچین، معاون نخست وزیر پیشین و متحد نزدیک پوتین رهبری می شود. پس از  الحاق کریمه به روسیه، ایالات متحده و اروپا این فرد را در لیست تحریم های خود قرار دادند.از آن زمان،اکسون موبیل (Exxon Mobil) و سایر شرکت های نفتی غربی از استفاده از تکنولوژی های تخصصی خود برای کمک به روس نفت برای توسعه میدان های نفت و گاز در آبهای عمیق و قطب شمال جلوگیری کرده اند. این امر روس نفت را مجبور کرده است تا جایگاه های جدیدی برای جایگزینی ذخایر خود پیدا کند.

 

ونزوئلا اکنون بزرگترین شریک روس نفت است، به گونه ای که مسکو و روس نفت در طول سه سال گذشته، با کمک مالی 10 میلیارد دلاری به دولت کاراکاس کمک کرده اند تا این کشور دست کم میزانی از بدهی های بالغ بر 150 میلیارد دلاری خود را پرداخت کند. روسیه به طور موثری به دنبال پیگیری موقعیت چین به عنوان شریک مالی اصلی ونزوئلا است. در مقطعی که هوگو چاوز در قدرت بود، چین به ونزوئلا ده ها میلیارد دلار برای پروژه هایی نفتی پرداخت کرد انا آنها به آرامی وام های جدید را متوقف کردند و اکنون روسیه در پی ان است تا ماموریت پکن را تکمیل کند.

 

سال گذشته روس نفت 49/9 درصد از سهام شرکت سیت‌گو (متعلق به شرکت ملی نفت ونزوئلا) در ایالات متحده را در ازای یک وام یک و نیم میلیارد دلاری به ونزوئلا خرید. هرچند این یک تصاحب مستقیم نخواهد بود، بلکه به توانایی شرکت نفت دولتی ونزوئلا در بازپرداخت وام خود به روسیه بستگی دارد؛ با این حال این معامله به شدت توسط اعضای کنگره مورد انتقاد قرار گرفت، به طوری که نمایندگان هشدار دادند که این امر امنیت ملی ایالات متحده را مورد تهدید قرار می دهد. قانونگداران در نامه‌ای به ترامپ هشدار دادند، در صورت تصاحب سیت‌گو از سوی روسیه، امنیت ملی آمریکا با مشکل بزرگی مواجه خواهد شد. یک گروه از سناتورهای دو حزب به رهبری مارکو روبیو جمهوریخواه و باب منندز، نماینده دموکرات نیوجرسی در نامه‌ای به استیو منوچین، وزیر خزانه‌داری آمریکا نوشتند: ما به شدت در مورد کنترل یکی از تولیدکنندگان بزرگ انرژی آمریکا به وسیله روس‌نفت نگرانیم، موضوعی که تهدیدی جدی برای امنیت انرژی آمریکا به حساب می‌آید و روی قیمت بنزین برای مصرف‌کنندگان آمریکایی تاثیرگذار خواهد بود. در صورت چنین اتفاقی، زیرساخت‌های حیاتی آمریکا نیز در خطر خواهند بود. 



سیت گو در حدود چهار درصد از ظرفیت پالایشگاهی آمریکا را در اختیار دارد و دارای یک شبکه گسترده از خطوط لوله و ایستگاه های گاز است. البته کاراکاس همچنان بسیار وابسته به بازار آمریکا است؛ چرا که تعداد کمی از پالایشگاه های خارج از ایالات متحده می توانند مقادیر زیادی از نفت خام ونزوئلا را فراوری کنند. اما سرمایه گذاری های روسیه بدون خطر نیست. نخست این که میدان های نفتی ونزوئلا در حال پیر شدن و نابودی هستند. شرکت های خدمات نفت پس از سال ها پرداخت های جزئی، فعالیت خود در این زمینه را متوقف کرده اند. علاوه بر این تحریم های جدید آمریکا عمدتا معاملات طولانی مدت و یا سرمایه گذاری در بدهی های جدید دولت ونزوئلا را ممنوع کرده و موجب تشدید بحران مالی کاراکاس شده است. از نظر تحلیل گران حوزه انرژی، روسیه تنها کشوری است که در حال حاضر می تواند از ونزوئلا پشتیبانی کند، به ویژه زمانی که چینی ها از تمایل سابق جهت حمایت از دولت کاراکاس برخوردار نیستند.

 

ونزوئلا در حال حاضر دومین شریک شرکت روس نفت پس از روسیه است. بر اساس آمار این کمپانی روسی، روزانه 225 هزار بشکه نفت برای ونزوئلا به فروش می رساند که برابر با 13 درصد صادرات این کشور آمریکای لاتین است. در هر حال آنچه واضح است تلاش کرملین برای نفوذ در حیات خلوت آمریکا با استفاده از ابزار انرژی است، ابزاری که همواره در مواقع بحرانی به کمک دستگاه سیاست خارجی روسیه آمده است. در شرایطی که این کشور به صورت رسمی مخالف استقلال کردهای عراق است اما شرکت روس نفت اخیرا از امضای قراردادی 400 میلیون دلاری با اقلیم کردستان خبر داده است. روسیه طی سال گذشته در میادین نفتی کردستان عراق بیش از 4 میلیارد دلار سرمایه گذاری کرده است و روس نفت بعد از کاهش سرمایه گذاری شرکت های غربی به بزرگترین خریدار نفت کردها تبدیل شد. به طور قطع چنین رویکردی از سوی روسیه باعث می شود تا این کشور بتواند بر همه طرف های درگیر در منطقه تاثیرگذار باشد.





نویسنده: ساناز سعیدی، تحلیلگر مسائل بین الملل



 

«آنچه در این متن آمده به معنی تأیید محتوای تحلیل نویسنده از سوی ایراس نیست»