نقش ترکیه در فرآیند صلح سوریه: یک نگاه روسی

تاریخ انتشار : شنبه ۱۸ دی ۱۳۹۵ ساعت ۱۴:۱۸
Share/Save/Bookmark
 
نیکلای شنداریف: «آتش بس در سوریه موفقیت بزرگی برای متحدان دولت سوریه و در وهله نخست برای روسیه به شمار می آید. ولادیمیر پوتین رئیس جمهور فدراسیون روسیه از توافق حاصله پیرامون آتش بس در سوریه و آمادگی برای آغاز مذاکرات صلح خبر داده بود. پس از مذاکرات روسیه با ترکیه و ایران، 3 سند به امضا رسید ... در این میان، به عقیده کاناوالف یکی از عوامل کلیدی موفقیت آتش بس کنونی مشارکت ترکیه در روند مذاکرات مربوط به حل و فصل این بحران است» .. اما به واقع، چرا؟ برآورد روس ها از نقش ترکیه در فرآیند صلح سوریه چیست؟
 
ایراس: این مطلب ترجمه یادداشتی از نیکلای شنداریف و بر اساس اظهارات ایوان کاناوالف، رئیس بخش اقتصاد و سیاست نظامی موسسه تحقیقات راهبردی روسیه (ریسی) درباره آتش بس سوریه است که پس از انتشار در سایت نیشن نیوز در سایت موسسه تحقیقات راهبردی روسیه (ریسی) بازنشر شده است. در این مطلب، بر نقش ترکیه و حضور آن در مذاکرات مربوط به حل و فصل بحران سوریه در کنار متحدان اصلی دمشق یعنی روسیه و ایران در تداوم آتش بس کنونی نسبت به سنوات قبل مورد تأکید قرار گرفته است.
 
نیمه شب30 دسامبر در سراسر خاک سوریه آتش بس برقرار شد. به عقیده کارشناسان هم اکنون در نتیجه میانجیگری روسیه، ترکیه و ایران، شانس زیادی برای  کارگر افتادن آتش بس فعلی وجود دارد.
 
نیمه شب 30 دسامبر بر اساس توافق‌های حاصله، ارتش سوریه، عملیات نظامی را در تمام نقاط سوریه متوقف کرد. طبق اخبار واصله از منابع خبری فعال در مشق، حلب و حمص آتش بس در خطوط مقدم جبهه نبرد با گروه‌های مسلحانه همچنان برقرار است. طبق نقشه عملیات، برای نخستین بار طی مدتی طولانی در سوریه نقض آتش بس دیده نشده است. البته برخی دشوارها با برقراری آتش بس در شمال استان حماء و همچنین در درعا مشاهده شده است. به گزارش طارق خالابی خبرنگار «اخبار ملی» در سوریه، مبارزان چند ناحیه از استان ها را در شب جمعه هدف قرار داده اند. بر اساس اطلاعات اولیه، هیچ یک از قربانیان از افراد غیر نظامی نبوده اند. با اطلاعات مربوط به ویرانی ها تصریح شده است.
 
آتش بس در سوریه موفقیت بزرگی برای  متحدان دولت سوریه و در وهله نخست برای روسیه به شمار می آید. ولادیمیر پوتین رئیس جمهور فدراسیون روسیه از توافق حاصله پیرامون آتش بس در سوریه و آمادگی برای آغاز مذاکرات صلح خبر داده بود. پس از مذاکرات روسیه با ترکیه و ایران، 3 سند به امضا رسید: اولین سند، مابین دولت سوریه و معارضان سوری مسلح درباره آتش بس در خاک سوریه؛ دومین سند، مجموعه ای از اقدامات در رابطه با کنترل وضعیت آتش بس از سوی متحدان و میانجیگران و سومین سند، بیانیه ی مربوط به آمادگی برای  مذاکرات صلح در راستای حل و فصل اوضاع سوریه است.
 
پیشتر وزارت دفاع روسیه لیستی از گروه های سوری را که به رژیم آتش بس پیوستند از قبیل «فیلق الشام»، «احرار الشام»، «جیش الاسلام»، «سووار آگی شام/Suvar Agi-Sham»، «جیش المجاهدین»، «جیش الادلیب»، «الجبهه الشام» و غیره منتشر کرده بود. در این بین  شورشیان سوری «احرار الشام» در مفاد سند و مذاکراتی که می بایست به دنبال آن صورت می گرفت دچار تردید شدند و از امضای توافقنامه آتش بس امتناع کردند.
 
با این حال، آتش بس در سوریه پایان موفقیت آمیزی در سال جاری برای عرصه نبرد در سوریه بوده است. پس از آزادی حلب از دست شورشیان، ارتش سوریه و متحدان آن یعنی روسیه، ایران و لبنان، تلاش های بسیار جدی تری را برای مبارزه با گروه های تروریستی و در وهله نخست برای مبارزه با «دولت اسلامی» (داعش) و «جبهه الفتح الشام» (جبهه النصره سابق») در پی می گیرند. طبق اظهارات ایوان کاناوالف، رئیس بخش اقتصاد و سیاست نظامی موسسه تحقیقات راهبردی روسیه (ریسی) در حال حاضر آتش بس سوریه شانس زیادی برای موفقیت دارد.
 
به عقیده این کارشناس، پیش از این  تلاش هایی که برای آتش بس صورت می گرفت، به سرعت نقض می‌شد، به علاوه، معارضان از این زمان به عنوان فرصتی برای تجدید قوا، تکمیل نیرو و تجدید تسلیحات استفاده می‌کردند. با این حال، اکنون این امیدواری وجود دارد که آتش بس در سوریه برای مدتی  طولانی و به طور جدی برقرار باشد.
 
به عقیده کاناوالف یکی از عوامل کلیدی موفقیت آتش بس کنونی مشارکت ترکیه در روند مذاکرات مربوط به حل و فصل این بحران است. چراکه بخشی از گروه های شورشی و معارض سوری طی مدتی طولانی از جانب ترکیه حمایت مالی می شدند، و از این رو آنکارا از تمام اهرم‌ها برای تأثیرگذاری بر گروه‌های تحت کنترل برخوردار است.
 
وی مشارکت ترکیه در این مذاکرات را بسیار امیدبخش ارزیابی می کند، چراکه بخشی از گروهک‌های معارض علیه بشار اسد، و مهمتر از همه ترکمن‌هایی از لشگر سلطان مراد و گروهک‌هایی که به تشکیلات «ارتش آزاد سوریه» راه یافته‌اند به محض حمایت از جانب ترکیه، طرفدار ترکیه می‌شوند. ترکیه می‌تواند اثر مهمی بر این گروهک‌ها داشته باشد و این امر این شانس را به همره دارد که آتش بس حداقل از جانب  بخشی از آنها رعایت شود.
 
در این میان، تنها موضع ایالات متحده و ائتلاف بین المللی در مورد حل و فصل بحران سوریه نامشخص باقی مانده است. برخلاف روسیه و متحدان آن که به طور موثر با تروریسم در حال مبارزه هستند، ایالات متحده سیاست حمایت از نیروهای مختلف مخالف و معارض را در پیش گرفته است. در حال حاضر وزارت امور خارجه امریکا آتش بس میان دولت و معارضان مسلح را به عنوان «سیر مثبت تحولات» در نظر می گیرد. با این حال، شفافیت کامل مواضع این کشور پس از شروع به کار رسمی دونالد ترامپ معلوم خواهد شد.
 
به عقیده این کارشناس پس از ورود رئیس جمهور جدید امریکا به کاخ سفید در 20 ژانویه، سیاست امریکا در مورد سوریه تغییر خواهد کرد. وی می گوید: « طیق وعده‌های دونال ترامپ به نظر می‌رسد این تغییر روند مثبتی داشته باشد.
 

----------
مترجم: رقیه کرامتی نیا – کارشناسی ارشد مطالعات روسیه از دانشکده مطالعات جهان، دانشگاه تهران
 

منبع:
https://nation-news.ru/235746-siriya-novogodnee-peremirie-ili-kak-damask-vstretil-pervuyu-noch-tishiny-30-dekabrya
https://riss.ru/smi/37987/
 
 
 
کد مطلب: 2748