گزارش کامل نشست علمی ایراس با حضور «لوان جاگاریان»، سفیر فدراسیون روسیه در تهران:

چشم انداز روشنی برای روابط ایران و روسیه وجود دارد

تاریخ انتشار : سه شنبه ۶ مهر ۱۳۹۵ ساعت ۱۶:۵۹
Share/Save/Bookmark
 
لوان جاگاریان: موضوعات دردناک در روابط بین ایران و روسیه، از دستور کار حذف شده است؛ هر چند هنوز هم اختلافاتی بین دو کشور وجود دارد، اما می توان آنها را نیز کاهش داد و رهبران دو کشور نیز برای نیل به این هدف تلاش زیادی انجام می دهند ... به غیر از همکاری اقتصادی و تجاری، رایزنی های منظمی بین ایران و روسیه درباره همکاری های منطقه ای برگزار می شود ... در خصوص مسائل سوریه، مشکل بزرگ این است که ما خواسته یا ناخواسته باید با آمریکایی ها در این عرصه همکاری کنیم و چاره ای نیست ... باید توجه شود که در مواقع بحرانی، دو طرف باید از خود انعطاف پذیری نشان دهند ...
 
ایراس: گزارش کامل نشست علمی ایراس با حضور «لوان جاگاریان»، سفیر فدراسیون روسیه در تهران که روز یکشنبه 28 شهریورماه 1395 در محل این موسسه برگزار شد:

دریافت متن کامل گزارش (PDF)

----------
 
دکتر داوود کیانی، قائم مقام موسسه ایراس: تقریبا اغلب کارشناسان بر این باورند که روابط ایران و روسیه در سه سال اول ریاست جمهوری آقای روحانی گسترش یافته است. این روابط هم در بعد سیاسی و امنیتی که نیاز متقابل دو کشور است و هم به موجب تحولات منطقه ای و هم در بعد اقتصادی با ایجاد زیرساخت ها افزایش یافته است.  کاهش تعرفه های گمرکی، بحث ایجاد منطقه آزاد تجاری با اتحادیه اقتصادی اوراسیا و هم گسترش روابط ایران با این اتحادیه از نشانه های گسترش روابط اقتصادی دو طرف است. در بعد فرهنگی نیز ایران و روسیه در حال مذاکره برای رژیم تسهیل روادید هستند که می تواند موجب سهولت در رفت و آمدهای بازرگانان شود و این امید وجود دارد که رژیم تسهیل روادید به رژیم لغو روادید تبدیل شود. در حوزه نظامی، تحویل سامانه اس-٣٠٠ نقطه عطفی در روابط دو کشور بود.
 
در سطح منطقه نیز روابط ایران و روسیه به ویژه در کشور بحران زده سوریه افزایش قابل ملاحظه ای را تجربه کرده است. سطح دیدارهای دیپلماتیک نیز بسیار افزایش یافته است. در سه سال گذشته روسای جمهور ایران و روسیه چه به صورت دوجانبه و چه در حاشیه اجلاس های بین المللی هشت بار دیدار داشتند. به همین ترتیب دیدار وزرای خارجه، وزرای کشاورزی، روسای کمیسیون های اقتصادی و هیات های تجاری چشمگیر بوده است. اگر چه مشکلاتی همچنان وجود دارد. بیشترین مشکلات در حوزه اقتصادی است. آمارهای تجاری و اقتصادی بین دو کشور اگر چه امیدوار کننده است اما با ظرفیت روابط تطبیق ندارد. انتظار می رود به موازات روابط سیاسی، روابط اقتصادی نیز گسترش یابد، چرا که تضمین کننده روابط سیاسی خواهد بود. در عین حال اختلافاتی بین ایران و روسیه وجود دارد که طبیعی است. ایران و روسیه می دانند با وجود اختلافات می توان همکاری کرد و آنها را کاهش داد.
 

لوان جاگاریان، سفیر روسیه در ایران: با سلام و تشکر. آنگونه که دکتر کیانی ذکر کردند اختلافاتی بین روسیه و ایران وجود دارد که می توان آنها را کاهش داد و رهبران دو کشور نیز برای این هدف تلاش زیادی انجام می دهند. اجازه دهید در مجموع چند مساله کلی را مطرح کنم.
 
 شنبه گذشته (20 شهریور 1395) مراسم گلنگ زنی فاز دو و سه نیروگاه بوشهر با حضور آقای جهانگیری معاون رئیس جمهور و آقای صالحی رئیس سازمان اتمی ایران و کرینکو رئیس روس اتم برگزار شد و روسیه عملیات احداث این تاسیسات را شروع کرد. دورنمای این کار بسیار روشن است. آقای کرینکو پس از بازگشت در این رابطه با آقای پوتین دیدار داشت. ساخت این نیروگاه ها که هر کدام ١٠٥٠ مگاوات برق و در مجموع ٢١٠٠ مگاوات برق تولید خواهند کرد، ١٠ سال طول خواهد کشید. برای توافق درباره احداث این نیروگاه های مذاکرات زیادی انجام شد که نقطع عطف آن در جریان دیدار روسای جمهور دو کشور در باکو بود.
 
آنچه درباره روند روابط ایران و روسیه ذکر شد قابل بیان است اینکه سال گذشته قرارداد دوجانبه تسهیل شرایط صدور روادید برای تجار و دانشجویان امضا شد. به زودی رایزنی های جدید و مذاکرات مدیران کل ادارات کنسولی ایران و روسیه آغاز خواهد شد. آقای چگینی در راس هیات ایرانی خواهد بود. باید اضافه شود از این پس تجار هر دو کشور حق گله ندارند و مشکلی برای صدور روادید برای ایران و یا روسیه وجود ندارد.
 

درباره اس-٣٠٠ نیز به درستی اشاره شد، کار واگذاری آن به زودی پایان خواهد یافت. من زمانی که سفیر روسیه در ایران شدم از خبرنگاران می خواستم دو سوال از من نپرسند یکی درباره اس-٣٠٠ و دیگری درباره بوشهر. اکنون دیگر هر دو قرارداد انجام شده و آمادگی کامل برای پاسخگویی در اینباره دارم و این دو موضوع دردناک از دستور کار دو کشور حذف شده است. آنچه مربوط به حجم تبادل کالا است گفتنی است بر اساس آمارهای رسمی حجم تبادل کالا در ٦ ماه اول سال میلادی جاری به ٩٢٣ میلیون دلار افزایش یافته است. امید می رود تا پایان سال این رقم به ٢ میلیارد دلار افزایش یابد. به هر حال همچنان این آمار برای هر دو طرف ایران و روسیه راضی کننده نیست، زیرا قابلیت ها و توانمندی های دو کشور بیشتر از این ارقام است. طرف ایرانی پیشنهاد داده است طی پنجم تا هفتم ماه دسامبر سال جاری جلسه دوازدهم کمیسیون همکاری های مشترک در تهران برگزار شود که رئیس کمیسیون ایرانی آقای واعظی وزیر ارتباطات ایران است و در اینباره باید طرف روس نظر خود را ارائه کند.
 
چند پروژه مهم بین ایران و روسیه وجود دارد یکی مربوط به راه‌آهن گرمسار - اینچه‌برون است که قرارداد آن سال گذشته با حضور روسای جمهور ایران و روسیه امضا شد که طی این قرارداد طرف روس باید اعتباری در اختیار ایران قرار دهد که با هدف برقی کردن این مسیر راه‌آهن است. با اینکه مذاکرات به کندی انجام می شود اما اطلاعاتی از پیشرفت مذاکرات دریافت کرده ایم. درباره احداث ایستگاه های حرارتی در استان هرمزگان نیز مشکلی نیست. چهار ایستگاه که هر یک با قابلیت ٣٥٠ مگاوات در مجموع ١٤٠٠ مگاوات تولید خواهد کرد.
 

به غیر از همکاری اقتصادی و تجاری، رایزنی های منظم بین ایران و روسیه درباره همکاری های منطقه ای برگزار می شود. مثلا در اواخر ماه اوت نماینده ویژه روسیه در امور افغانستان و همتای ایرانی وی، دیدار کردند. مسکو با توجه به تجربیات تلخ خود در افغانستان نسبت به اوضاع کنونی این کشور بسیار بدبین است.  در همین اواخر سرگئی ریابکوف معاون وزیر خارجه روسیه در سفر به ایران با عراقچی و تخت روانچی درباره برجام مذاکره داشت. روسیه گله های طرف ایرانی درباره اجرای برجام را درک می کند و خوشبین نیست. دو طرف روسی و ایرانی حداقل هفته ای یکبار نیز درباره مساله سوریه با هم رایزنی دارند.
 
آقای باگدانف در سال جاری دوبار از ایران بازدید کرده و با آقای جابری انصاری همتای خود در وزارتخارجه ایران دیدار و رایزنی داشت. آقای جابری انصاری نیز متقابلا به روسیه سفر کرد. روسیه ایران را درباره جزییات توافق با آمریکا درباره سوریه قرار داده است. آتش بس در سوریه با موانع زیادی روبرو است. روسیه از حملات نیروهای ائتلاف به رهبری آمریکا به پایگاه نیروهای دولت سوریه در دیرالزور متاسف شد. این کمک به تروریست ها بود و روسیه برای همین آمریکا را متهم کرد که حتی موجب نارضایتی واشنگتن نیز شد. روسیه منتظر توضیح رسمی و کتبی از سوی دولت آمریکا درباره این حملات است. مشکل بزرگ این است که ما خواسته یا ناخواسته باید با آمریکایی ها درباره سوریه همکاری کنیم و چاره ای نیست. آنها نیز نقش کلیدی در سوریه دارند و گروه های مخالف زیادی زیر سایه چتر حمایتی آمریکا در سوریه فعال هستند. اما اطلاعات کاملی درباره گروه های مخالف سوری وجود ندارد.
 
یکی از دلایل آن عدم هماهنگی بین ساختارهای قدرت در آمریکا است. از یک سو آقای جان کری وزیرخارجه آمریکا به روسیه حرفی می زند و در مقابل، اشتون کارتر وزیر دفاع آمریکا چیز دیگری اعلام می کند. این مساله سوء تفاهم هایی بین روسیه و آمریکا ایجاد کرده است. چندین مرتبه آقای لاوروف از آقای کری پرسیده است که روسیه باید به حرف های کدام طرف توجه کند. وی هم گفته است که به دلیل انتخابات شرایط در آمریکا بسیار پیچیده است و او تلاش می کند همه طرف ها را برای توافق درباره سوریه قانع کند. توافق بین آمریکا و روسیه به همین دلایل به خطر افتاده است. روسیه خواستار افزایش رایزنی با ایران است و درخواست شده رایزنی ها بین معاونان وزرای خارجه دو کشور افزایش یابد.  


ارائه دیدگاه ها (پرسش ها و پاسخ ها)
نعمت الله ایزدی: گزارش هایی که ارائه شد نشان می دهد ایران و روسیه در مسیر درستی قرار گرفته و تا اندازه ای به آنچه باید، دست یافته اند. اما نمی دانم آقای سفیر از جانب خودشان چه آسیب شناسی هایی از روابط ایران و روسیه دارند و چه نقاط ضعیفی را در نظر گرفته اند که باید برطرف شوند. به عنوان کسی که هم سفیر ایران در شوروی و هم روسیه بوده ام، باید بی پرده بگویم باید به جز چالش های موجود در روابط دو کشور، برای تغییر ذهنیت مردم دو کشور نسبت به این روابط تلاش شود. مردم هم در روسیه و هم در ایران باید بدانند روابط تهران و مسکو هم اصالت دارد و هم اهمیت و هم برای دو کشور مفید است. البته به تدریج این مساله در حال رفع شدن است. اما همچنان زمانی که کلنگ نیروگاه بوشهر زده می شود افکار عمومی می پرسند «آیا روسیه کار این پروژه را تمام می کند؟» و «آیا دوباره تحت تاثیر فشارهای بیرونی قرار خواهد گرفت؟» در واقع باید توضیحات بیشتری به مردم در هر دو کشور داده شود. اگر چه تسهیلات اخیر و بیشتر شدن رفت و آمد مردم تا حدی به این مساله کمک خواهد کرد اما دو طرف روسیه و ایران باید درباره روابط خود به مردمشان توضیحات بیشتری ارائه کنند.
 
اگر بین روسیه و آمریکا درباره سوریه توافقی انجام می شود، باید از طرف روسیه به مردم توضیحاتی ارائه شود که چه جایگاهی برای ایران قایل است. در دوره شوروی زمانی که نشستی برگزار می شد حتی در نشست ریگان و گورباچف، دولت با اعزام نماینده به ایران گزارش می داد که در نشست چه مسایلی مطرح شد و چه مسایلی مربوط به ایران بود. این رویه می تواند موجب بهبود دیدگاه در تهران نسبت به مسکو شده و محبوبیت روسیه در ایران افزایش یابد. همچنین با تسهیل شرایط اخذ ویزا، رفت و آمدها نیز بیش از پیش خواهد شد.

 

لوان جاگاریان: من با شما صد در صد موافق هستم. مهم این است که رهبران دو کشور به دیده مثبت به یکدیگر نگاه می کنند و به موفقیت های بیشتری رسیده ایم. از وزارت خارجه ایران و روسیه درخواست داریم سرعت عمل بیشتری داشته باشند. در تعامل با رسانه ها، همانطور که آقای سنایی در روسیه بسیار فعال هستند من نیز تلاش می کنم فعالیت بیشتری داشته باشم و در همین راستا، در ماه گذشته چند گفتگو با رسانه ها انجام شد. مصاحبه اخیر درباره حضور جنگنده های روسی در همدان بود که ما مجبور به ارائه توضیحات شدیم. بطور غیر مستقیم به نمایندگان معترض ایرانی اطمینان خاطر داده شد که روسیه قصد ندارد پایگاه دایمی نظامی در ایران داشته باشد و این بر خلاف قانون اساسی ایران است و هدف ما از حضور در نوژه یک همکاری درباره تهدید مشترک تروریسم است و مجوز آن از مقامات ایران دریافت شده است.
 
دکتر منوچهر مرادی: نکته ای که به درستی اشاره شد این است که پروپاگاندای روسیه در ایران ضعیف است. تناسبی بین روابط ایران و روسیه، با برداشت، درخواست و آگاهی افکار عمومی وجود ندارد. نمی توان از روابط استراتژیک بین دو کشور سخن گفت وقتی یک کشور در دل مردم کشور متحد جایی نداشته باشد. این مهم است که به رغم برخی انتقادها و ابهام ها، خدماتی که روسها به ایران ارائه کرده اند، به افکار عمومی معرفی نشده است. مناسب است که سفیر روسیه با رسانه های ایرانی روابط بیشتری داشته باشد.
 
دکتر بهرام امیراحمدیان: ایران در مسکو رایزنی فرهنگی دارد که خیلی به مبادلات فرهنگی و شناساندن فرهنگ ایرانی به روس ها کمک می کند. روسیه نیز باید تلاش کند در ایران یک مرکز فرهنگی دایر کند. نکته دیگر این است که اگر روسیه و ایران بتوانند در دریای خزر یک خط کشتیرانی مسافری ایجاد کنند، به گردشگری و تجارت بین دو کشور خیلی کمک خواهد کرد. شاید این اقدام در ابتدا به دلیل اقتصادی نبودن با مشکلاتی مواجه شود، اما دو کشور باید با ارائه سوبسیدهایی به برقراری این خط کمک کنند.
 
لوان جاگاریان: درباره این خط مستقیم کشتیرانی باید در رایزنی حمل و نقلی دو کشور که در ماه اکتبر برگزار می شود، پیشنهادات موردنظر از سوی طرف ایرانی مطرح شود.
 

سوال خبرنگار ایسنا: آیا برگزاری پیش از موعد انتخابات پارلمانی روسیه و همچنین برگزاری آن در کریمه، به دلیل وقایع رخ داده در این منطقه و همچنین بحران سوریه است؟ در واقع آیا می توان استنباط کرد که به معنای کسب مشروعیت دولت پوتین از مردم در خصوص استراتژی های سیاست خارجی این کشور است؟
 
لوان جاگاریان: نه. آقای پوتین نیازی به این روش کسب مشروعیت ندارد. دولت پوتین مشروعیت دارد و در انتخابات پارلمانی روسیه ناظران زیادی از اروپا و ساختارهای دیگر حضور دارند. در این انتخابات ١٤ حزب مشارکت داشتند و هیچ حزبی تاکنون به طور جدی از آن انتقاد و گله نداشته است. از سوی دیگر پیوستگی کریمه با روسیه قابل بحث نیست. کریمه قسمت ناگسستنی روسیه است. 

ادامه دارد ...

متن کامل گزارش (PDF)

 
کد مطلب: 1994