«طرح همکاری گزینشی» با روسیه همچنان در دستور کار اروپاست

تاریخ انتشار : جمعه ۱۵ اسفند ۱۳۹۹ ساعت ۱۳:۲۲
Share/Save/Bookmark
 
«طرح همکاری گزینشی» با روسیه همچنان در دستور کار اروپاست
 
ایوان تیموفییِف، دکترای علوم سیاسی، مدیر برنامه شورای روسیه در امور بین­ الملل، عضو شورای روسیه در امور بین ­الملل
 
نتایج نشست شورای اتحادیه اروپا حاکی از آن است که هیچ­گونه وخامت و بدترشدن کیفی اوضاع در روابط میان دو طرف وجود نخواهد داشت. تحریم­ های برنامه­ ریزی شده، علیه چهار مقام روسی اعلام و اعمال گردیده است. به همین منظور سازوکار اقدامات محدودکننده در حوزه حقوق بشر که در دسامبر سال 2020 تصویب شده است، برای اولین بار اجرا و مورد استفاده قرار خواهد گرفت. با این حال، طرح «همکاری گزینشی با روسیه» همچنان باقی مانده و حفظ می­شود. اتحادیه اروپا قصد ندارد همکاری خود با روسیه را در همه ابعاد و جهات متوقف کند. ساخت نورداستریم 2 همچنان ادامه دارد. عدم اعمال تحریم از سوی اتحادیه اروپا در زمینه تجاری حکایت از وجود دلایل سیاسی و قانونی دارد. مکانیزم قانونی تحریم­ها در حوزه حقوق بشر، عمدتا علیه افرادی که مسئولیت «بازداشت و توقیف غیرقانونی» را برعهده دارند و نیز افرادی که هرگونه کمک مالی، فنی و یا ... در راستای نقض حقوق بشر انجام می­دهند، صورت می­گیرد. "الیگارشی­ ها" به طور مشخص و واضح در این گروه قرار نمی­گیرند. هرگونه تحریم علیه "الیگارشی­ ها" منجر به دعاوی اجتناب ناپذیر و ناگزیری از سوی آن­ها در دادگاه ­های اتحادیه اروپا خواهد شد. علاوه بر این، به نظر می­رسد که احتمال به چالش کشیدن تصمیمات شورای اتحادیه اروپا نیز بسیار زیاد است. در نهایت، ظرفیت بالای روابط میان روسیه و اتحادیه اروپا، در صورت بروز وخامت محسوس در زمینه سیاسی، در آینده قطعا با چالش و تنش روبه­رو خواهد شد، این در حالی­ست که تا کنون چیزی مهم تر از تحریم­ های هشدار دهنده در این میان وجود نداشته است. علاوه بر آن، پاسخ تحریم ­های آمریکا به "پرونده ناوالنی" روشن نیست.

جلسه شورای اتحادیه اروپا که در 22 فوریه برگزار شد، نشان­دهنده شاخص مهمی از سیاست اتحادیه اروپا در قبال روسیه است. روابط در بستر و پس زمینه دستگیری ناوالنی، سیاستمدار مخالف به اوج خود رسید. اتحادیه اروپا خواهان آزادی وی است. سال گذشته، اتحادیه اروپا مسمومیت احتمالی آقای ناوالنی را محکوم کرد و علیه شش مقام عالی رتبه روسیه تحریم­ های مالی و ویزایی اعمال کرد. کمتر کسی به بهانه دستگیری سیاستمدار برای اعمال تحریم ­های جدید شک می­کند. با سفر ناموفق دیپلمات ارشد اتحادیه اروپا، جوزپ بورل به مسکو و موضع سخت وزیر امور خارجه روسیه، سرگئی لاورف، آتش این اختلافات تشدید یافت و اوج گرفت.

سوال اصلی این بود که اتحادیه اروپا تا کجا پیش خواهد رفت؟
قطعنامه ژانویه پارلمان اروپا کمترین میزان را تعیین کرد. اتحادیه اروپا، خواستار توقف پروژه نورد استریم 2 و همچنین خواستار اعمال تحریم­ هایی علیه افرادی که در دستگیری سیاستمدار شرکت داشتند و نیز علیه "الیگارشی ­های" روسی شدند. تحریم­ها علیه مقامات چندان مورد توجه فعالان بازار نبود. چنین محدودیت­ هایی تقریبا تاثیری بر اقتصاد ندارند. اما تحریم­ "الیگارشی­ ها" و تحریم خط لوله گازی نورد استریم در واقع به منزله یک هشدار و زنگ خطر بود. عوامل سیاسی می­توانستند روابط اقتصادی بسیار مشخص و خاصی را تحت تأثیر خود قرار دهند. علاوه برآن، کنگره آمریکا خواستار اعمال محدودیت ­هایی علیه "الیگارشی ­ها" شدند، همچنین تحریم ­ها علیه نورد استریم 2 پیشتر در قوانین آمریکا تثبیت شده بود.

نتایج نشست شورای اتحادیه اروپا حاکی از آن است که هیچ­ گونه وخامت و بدترشدن کیفی اوضاع در روابط میان دو کشور وجود نخواهد داشت. تحریم­ های برنامه­ ریزی شده علیه چهار مقام روسی، اعلام و اعمال شده است. به همین منظور سازوکار و مکانیزم اقدامات محدودکننده در حوزه حقوق بشر که در دسامبر سال 2020 تصویب شده است، برای اولین بار اجرا و مورد استفاده قرار خواهد گرفت. با این حال، طرح «همکاری گزینشی با روسیه» همچنان باقی مانده و حفظ می­شود. اتحادیه اروپا قصد ندارد همکاری خود  با روسیه را در همه ابعاد و جهات متوقف کند. ساخت نورداستریم 2 همچنان ادامه دارد.     

عدم تحریم اتحادیه اروپا در زمینه تجارت حکایت از وجود دلایل قانونی و سیاسی دارد.
مکانیزم قانونی تحریم­ها در حوزه حقوق بشر، عمدتا علیه افرادی که مسئولیت «بازداشت و توقیف غیرقانونی» را برعهده دارند و نیز افرادی که هرگونه کمک مالی، فنی و یا ... در راستای نقض حقوق بشر انجام می­دهند، صورت می­گیرد. "الیگارشی­ها" به طور مشخص و واضح در این گروه قرار نمی­گیرند. هرگونه تحریم علیه "الیگارشی­ها" منجر به دعاوی اجتناب ناپذیر و ناگزیری از سوی آن­ها در دادگاه­های اتحادیه اروپا خواهد شد. علاوه بر این، به نظر می­رسد که احتمال به چالش کشیدن تصمیمات شورای اتحادیه اروپا نیز بسیار زیاد است. معنای عملی آن نیز قابل درک نیست. تحریم­ها علیه "الیگارشی­ها" تصمیمات مسکو را تغییر نخواهد داد، اما خساراتی در پی خواهد داشت، من جمله خساراتی برای همتایان تجاری روسیه در اتحادیه اروپا. همچنین تهدید و خطر اعمال اقدامات تلافی­جویانه از طرف مسکو نیز وجود دارد. مسکو معمولا در پاسخ به تحریم­های ناچیز اتحادیه اروپا، اقدام به تحریم متقابل و ناچیز کرده و از تجارت با این اتحادیه خودداری می­کند. تحریم­ها علیه "الیگارشی­ها" می­تواند منجر به اقدامات تلافی جویانه سخت‌تری از طرف مسکو شود. در نهایت، ظرفیت بالای روابط میان روسیه و اتحادیه اروپا، در صورت بروز وخامت محسوس در زمینه سیاسی، درآینده قطعا با چالش و تنش روبه­رو خواهد شد، این در حالی­ست که تا کنون چیزی مهم‌تر از تحریم­های هشدار دهنده در این میان وجود نداشته است. علاوه بر آن، پاسخ تحریم­های آمریکا به "پرونده ناوالنی" روشن نیست. دولت جو بایدن در حال بررسی سیاست تحریم­ها است. او می­تواند با استفاده از قانون ماگنیتسکی علیه مقامات جزء، راه "اروپایی­" را در پیش گیرد. و یا ممکن است با یادآوری موضوع مسمومیت احتمالی سیاستمدار، اقدام به تحریم مجدد استفاده از سلاح­های کشتار دسته جمعی نماید. در این صورت، در راستای انجام وظایف و تعهدات حاکمیت روسیه ریسک و خطراتی وجود خواهد داشت. اما اتخاذ چنین تصمیمی به علت وجود آسیب احتمالی به خود آمریکا و نتایج سیاسی نا مشهود و مبهم بعید و دور از تصور است. مسکو و بروکسل دارای یک موضع مشترک با یکدیگر در مثلث اتحادیه اروپا-روسیه-ایالات متحده هستند.

بروکسل به طور جدی نگران مشکل تحریم­های برون مرزی ایالات متحده است. واشنگتن در آینده نزدیک اقدامات قاطعی علیه نورد استریم 2 انجام نخواهد داد. اما اتحادیه اروپا امکان ایجاد مکانیزم­های پرداخت ویژه از جمله برای معاملات مواد اولیه را منتفی نمی­داند. با این حال، هنوز هیچ تمایل و رغبت زیادی در میان مقامات رسمی اتحادیه اروپا برای بحث و بررسی محتوایی مسئله با طرف روسی مشاهده نمی­شود.
مترجم: ندا محمدحسنی
منبع:
https://russiancouncil.ru/analytics-and-comments/analytics/konstruktsiya-izbiratelnogo-sotrudnichestva-s-rossiey-sokhranyaetsya/
 
کد مطلب: 4411