شاهنامه ای که در وصف تزار روسیه سروده شد!

تاریخ انتشار : سه شنبه ۲۷ اسفند ۱۳۹۸ ساعت ۱۷:۵۶
Share/Save/Bookmark
 
شاهنامه ای که در وصف تزار روسیه سروده شد!
 
شاهنامه کاترین اثری است منظوم مشتمل بر 484 بیت در وصف کاترین، امپراطریس روسیه (1729-1796 م) و نظام حکومتی این کشور که توسط محمد بین محمد محسن اشرفی ایلچی، فرستاده یکی از خوانین قاجار به نام مرتضی قلی خان نگاشته شده است. این خان قاجار با رهسپار کردن ایلچی به روسیه، قصد داشته کاترین را به حمایت از خود برای رسیدن به تخت پادشاهی ایران ترغیب کند. 

محتوای کتاب عبارت است از ماموریت اصلی مولف به عنوان ایلچی و سپس اعجاب و تحسین از شخصیت و اقدامات کاترین و در نهایت به تصویر کشیدن پیشرفت های دیوانی و مدیریتی در روسیه آن روزها. 

بررسی ادبی کتاب نشان می دهد که مولف آن شاعری تمام عیار نبوده و اشتباهات املایی زیادی نیز دیده می شود اما از نکات جالب این است که به عنوان اولین کتاب فارسی در روسیه، به صورت منظوم و به سبک شاهنامه، به موضوعاتی همچون تقسیمات کشوری و دیوانی، بیمارستان، بانک، باغ وحش، پست، تیمارستان و تشکیلات آموزشی پرداخته و برخی شهرهای روسیه به ویژه سن پترزبورگ را بهمراه کاخ ها و جواهرات سلطنتی به تصویر میکشد. 

محمد اشرفی ایلچی سروده خود را با این ابیات به پایان می رساند: 

سخن مختصر خوب و بس خوشنماست /
بنزد فهیمان غرض مدعاست
هرآنکس با شعار تو برخورد کرد  /
بداند که این شاه صاحب خورد 
قرینه ندارد در این روزگار /
ندیده است دوران چو او نامدار

این مجموعه در سال 1394 ش به صورت دو زبانه (فارسی و روسیه) با مقدمه ای از مجید غلامی جلیسه و محمد جواد احمدی نیا توسط انتشارات عطف به چاپ رسیده است.

گزارش از قدرت شفیعی
کد مطلب: 3886