کارشناس سیاسی روس مطرح کرد:

کمک‌ مالی به بیشکک و دوشنبه زمینه ساز نفوذ آمریکا در آسیای مرکزی

تاریخ انتشار : جمعه ۲۶ آذر ۱۳۹۵ ساعت ۱۱:۱۰
Share/Save/Bookmark
 
یک کارشناس مسائل سیاسی روسیه، افزایش کمک‌های مالی آمریکا به تاجیکستان و قرقیزستان را غیرشفاف و بحث‌برانگیز دانست و آن را در راستای پروژه نفوذ «واشنگتن» در آسیای مرکزی و مقابله مؤثرتر با «مسکو» در منطقه ارزیابی کرد.
 
ایراس: «دمیتری پاپوف» مدیر مرکز پژوهش‌های راهبردی روسیه در منطقه «اورال» با انتشار مطلبی تحت عنوان «کمک‌های مالی واشنگتن به تاجیکستان: واقعیت یا افسانه»، افزایش حجم کمک‌های آمریکا به این کشور آسیای مرکزی در سال 2017 را بحث برانگیز و غیرشفاف دانست.

در این مطلب آمده است: افزایش بسته مالی کمک‌های آمریکا به تاجیکستان و قرقیزستان در سال آینده بر خلاف گزارش‌های رسانه‌های مختلف، تا به حال روشن و شفاف نشده است.

وزارت امور خارجه آمریکا درخواست افزایش بودجه سال 2017 را به گنگره این کشور فرستاده که بر اساس آن، مخارج برنامه‌های پیش‌بینی شده برای تاجیکستان از 28.9 میلیون دلار به 41.6 میلیون دلار و برای قرقیزستان از 37.3 میلیون دلار به 51.8 میلیون دلار افزایش یافته است.

هرچند که حجم کمک‌های مالی به سایر کشورهای این منطقه در سطح قبل باقی مانده است.

این درخواست بنابر روند قانونی آن در واشنگتن، در ماه فوریه سال 2016 تهیه و به کنگره ارسال شده بود که بعدا بررسی این سند همراه با لایحه تخصیص مبالغ به نهادهای فدرال این کشور به تعویق افتاد.

می‌توان گفت که دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان در کنگره و همچنین «کاخ سفید» نتوانستند مواضع خود را در این مسیر با یکدیگر هماهنگ کنند و حتی کار به جایی رسید که خطر تعطیلی موقتی دولت بوجود آمد.

به این ترتیب، به منظور جلوگیری از این رویداد در ماه سپتامبر و همچنین به طور مجدد در اوایل ماه دسامبر سال جاری قطعنامه‌ای تصویب شد که بودجه مالی سال جاری کاخ سفید را برای سال آینده نیز بسط می‌داد. البته همزمان، قطعنامه مذکور تخصیص چندین میلیارد دلار اضافی برای وزارت امور خارجه و «پنتاگون» را نیز مجاز دانست.

با توجه به نکاتی که در بالا ذکر شد تا به حال، به طور کامل روشن نشده است که چگونه تغییرات اخیر در بسته کمک‌های مالی آمریکا به تاجیکستان منعکس خواهند شد.

با این حال، تخصیص مبالغی از بودجه آمریکا برای اجرای برنامه‌های وزارت امور خارجه و آژانس توسعه بین‌المللی زیرمجموعه نهادهای دیپلماتیک این کشور، را به طور قطعی نمی‌توان به عنوان «کمک» دانست زیرا تنها بخشی از این مبالغ در اختیار مقامات تاجیک، شهرداری و مؤسسات اجتماعی به شکل مواد غذایی، تجهیزات، حمل و نقل، دارو و غیره قرار می‌گیرد.

اما بخش دیگر این مبالغ و معمولا بخش قابل توجه آن، برای حمایت از سازمان‌های اپوزیسیون، رسانه‌ها و دیگر اجزای به اصطلاح «قدرت نرم» تخصیص می‌یابند که به طور قطع از سوی دوشنبه به عنوان مداخله در امور داخلی محسوب می‌گردد.  

هرچند از نظر دیپلماسی آمریکایی چنین فعالیت‌هایی به عنوان کمک و حمایت از «جامعه مدنی» محسوب می‌گردند اما در اصل بهتر بود از آن به عنوان ابزار گسترش نفوذ واشنگتن نام برده می‌شد. زیرا در اسناد بودجه این کشور هدف از این نوع کمک‌ها، «حمایت از اولویت‌های سیاست خارجی آمریکا»، «کاهش آسیب‌پذیری در برابر روسیه» و ... درج شده است.

در مجموع واضح است که در سال‌های اخیر توجه نهادهای دیپلماتیک آمریکایی نسبت به تاجیکستان و قرقیزستان افزایش یافته است. زیرا امکانات نهادهای دموکراتیک_ که همان ابزارهای توسعه منافع واشنگتن هستند_ در قلمرو این 2 کشور در مقایسه با کشورهای دیگر منطقه، افزایش قابل توجهی یافته و دستیابی به نتایج دلخواه آمریکا به واقعیت نزدیکتر به نظر می‌رسد.

نظام شدیدا بسته و سازمان‌های ضد جاسوسی، موفقیت نهادهای دموکراتیک غربی و یا غرب‌گرا در ازبکستان، قزاقستان و ترکمنستان را به طور قابل توجهی کاهش داده است. برای مثال در مورد قزاقستان می‌توان گفت که بخش غیر انتفاعی محلی این کشور، همچنان از سوی دولت مورد حمایت قرار می‌گیرد.

به طور سنتی، از نظر حجم و دامنه برنامه‌های آمریکایی، قرقیزستان کشور پیشگام آسیای مرکزی است. در این کشور نهادهای غیر رسمی، رسانه‌ها، ساختارهای آموزشی و کارشناسان و همچنین دفاتر منطقه‌ای سازمان‌های بزرگ غربی مستقر شده‌اند به طوریکه اجرای بسیاری از پروژه‌ها در سایر کشورهای منطقه با نظام سیاسی سخت‌تر نیز از بیشکک کنترل و هماهنگ می‌شوند.

بزرگترین و کلیدی‌ترین برنامه واشنگتن در آسیای مرکزی، «صندوق حمایت‌های اقتصادی» می‌باشد که کمک‌های مالی به انجمن‌های حقوق بشر، رسانه‌ها، آموزش و پرورش، جوانان و دیگر سازمان‌ها و نهادهایی که از طریق آنها می‌توان به احساسات اجتماعی در داخل کشورها نفوذ کرد، تخصیص می‌یابند.

مبالغ تخصیص یافته برای اجرای برنامه‌های دیگر غرب، از جمله «آموزش نظامیان»، «مبارزه با قاچاق مواد مخدر» و «مبارزه با تروریسم و تخلیه میدان‌ها از مواد منفجره» در مقایسه با «صندوق حمایت اقتصادی» خیلی کم‌تر است.

در مجموع درخواست بودجه نهاد دیپلماتیک آمریکا برای منطقه آسیای مرکزی در سال آینده، حدود 120 میلیون دلار می‌باشد که هم شامل مخارج مدنی و هم نظامی این کشور می‌باشد. البته مخارج پنتاگون و سازمان سیا به طور دقیق روشن نیست و می‌تواند از مخارج دیپلماسی رسمی این کشور هم به مراتبط بیشتر باشد.

به طور سنتی بودجه وزارت امور خارجه آمریکا به عنوان یک شاخص مهم سیاست خارجی واشنگتن در منطقه محسوب می‌شود و در شرایط عادی می‌توان از آن به عنوان قصد کاخ سفید برای تقویت مواضع خود در تاجیکستان و قرقیزستان به منظور مقابله موثر با روسیه یاد کرد.

اما، از آنجا که این سند توسط دولت «باراک اوباما» آماده شده است، باید دید که آیا با ورود «دونالد ترامپ» رئیس جمهور منتخب آمریکا به کاخ سفید، اولویت‌های سیاسی این کشور در آسیای مرکزی دچار تغییرات خواهند شد؟

پایان/

منبع: فارس

 
کد مطلب: 2536