آنتون کوریلکین:

بازیگران «نیمه‌پنهان» در آسیای مرکزی: ژاپن، کره‌جنوبی و سازمان همکاری اسلامی

تاریخ انتشار : دوشنبه ۱ آذر ۱۳۹۵ ساعت ۱۵:۲۷
Share/Save/Bookmark
 
کارشناس سیاسی روس تمرکز بر مسئله نفوذ چین، روسیه و آمریکا در آسیای مرکزی را اشتباه خواند و تأکید کرد: ژاپن، کره‌جنوبی و سازمان همکاری اسلامی، بازیگران «نیمه‌پنهان» این منطقه بوده که در بلندمدت به اهداف خاص خود دست خواهند یافت.
 
ایراس: کارشناس مسائل سیاسی روس، ضمن اشاره به وجود بازیگران بزرگ در عرصه آسیای مرکزی، اظهار داشت: بسیاری از کارشناسان بر رقابت شدید آمریکا، چین و روسیه برای به دست آوردن جایگاه برتر در آسیای مرکزی متمرکز می‌شوند در حالی که حداقل 3 قدرت دیگر یعنی ژاپن، کره‌جنوبی و سازمان همکاری اسلامی نیز برای تقویت نفوذ اقتصادی و قدرت نرم خود در منطقه تلاش می‌کنند.

«توکیو» و آسیای مرکزی
کوریلکین ادامه داد: ژاپن نقش یکی از مهم‌ترین قدرت‌ها در آسیای مرکزی پس از فروپاشی شوروی را به دست آورده و بیشتر علاقمند افزایش سطح همکاری با ازبکستان، قرقیزستان و قزاقستان با استفاده از ابزارهای مهم و کارآمد اقتصادی و فنی در این منطقه است.
به گفته این کارشناس، «JICA» (سازمان همکاری بین‌المللی ژاپن) ابزار نخست این کشور برای نفوذ در آسیای مرکزی بوده و رسما با پوشش ارائه کمک‌های بشردوستانه وارد عمل شده است.
وی گفت: فعلا «JICA» کمک‌های خود را در حوزه توسعه صنعت و تحت عنوان تقویت اقتصاد و گسترش دموکراسی در قرقیزستان اختصاص می‌دهد و بر طبق اطلاعات اخیر، این نهاد ژاپنی تنها در سال 2013 به میزان 6.5 میلیون دلار کمک مالی بلاعوض و 11 میلیون دلار نیز برای پروژه‌های مشترک صرف کرده است.

این کارشناس روس با اشاره به فعالیت سازمان همکاری بین‌المللی ژاپن در ازبکستان، عنوان کرد: «توکیو» با مطالعات عمیق در مورد ازبکستان و سرمایه‌گذاری با مدل «JICA»، توجه خاص خود را بر روی این کشور معطوف داشته است به طوریکه با تخصیص وام‌های بلاعوض نظیر کمک‌ 10 میلیون دلاری به «تاشکند» و یا سرمایه‌گذاری در بازسازی زیرساخت‌های اجتماعی (جهت عادی‌سازی و یکسان‌ ساختن سطح زندگی جمعیت شهری و روستایی) و همچنین بهبود سیستم حمل‌ونقلی این کشور در سال 2013 و پس از آن، این موضوع را اثبات کرده است.
وی خاطرنشان کرد: اهدافی نظیر گسترش قدرت نرم «JICA» با روش‌های مختلف از قبیل تحصیل شهروندان آسیای مرکزی در ژاپن، ارائه کمک‌های داوطلبانه هدفمند جهت پیاده‌سازی پروژه‌های فنی و آموزش زبان ژاپنی و همچنین گسترش فرهنگ این کشور در آسیای مرکزی بخصوص در ازبکستان، توسط توکیو دنبال می‌شود.

کوریلکین افزود: استراتژی ژاپن در تاجیکستان نسبت به دیگر کشورهای آسیای مرکزی متفاوت است و «JICA» هدف اصلی خود را توسعه سیستم لوله‌های آب، ارتقاء سیستم بهداشت و کشاورزی می‌بیند.
به گفته کارشناس روس، حوزه‌های مذکور برای این سازمان ژاپنی از اولویت برخوردار می‌باشد به طوریکه در سال 2013 نیز 19 میلیون دلار کمک مالی بلاعوض و 7.5 میلیون دلار کمک فنی برای پروژه‌های تکنیکی در آسیای مرکزی صرف شده است.
کوریلکین تصریح کرد: «JETRO» (سازمان توسعه تجارت خارجی ژاپن) با هدف افزایش صادرات محصولات این کشور، ابزار دوم «توکیو» در آسیای مرکزی است که با توجه به اطلاعات آماری، در سال 2014 حجم مبادلات ژاپن با کشورهای این منطقه به 189.5 میلیون دلار رسید. 
این تحلیلگر ادامه داد: علیرغم آنکه حجم مبادلات چین و ازبکستان 10 برابر بیشتر از تبادلات توکیو- تاشکند است اما باید توجه داشت که این اطلاعات مربوط به قبل از امضای اسناد مهم در قالب سفر کاری نخست وزیر ژاپن به کشورهای آسیای مرکزی در سال جاری است.
وی افزود: همچنین این روش، یعنی عوض کردن منابع معدنی با تجهیزات مدرن ژاپنی، به نفع کشورهای منطقه است.

کوریلکین با اشاره به اولین سفر نخست وزیر ژاپن به کشورهای آسیای مرکزی از جمله ازبکستان و قزاقستان در سال  2006، گفت: آن زمان تنها چند توافقنامه و سند همکاری به امضا رسید حال آنکه سال گذشته در سفر «سینزو آبه» نخست وزیر فعلی ژاپن به کشورهای این منطقه نیز توافقنامه‌هایی به مبلغ 18 میلیارد دلار امضا شد و این واقعیت بیانگر افزایش علاقمندی توکیو به آسیای مرکزی محسوب می‌شود.
به گفته این کارشناس، نخست وزیر ژاپن در سفر کاری به آسیای مرکزی چند هدف را دنبال می‌کرد که از جمله آنها، آغاز پروژه چینی «کمربند اقتصادی جاده ابریشم» است که توکیو در پی کم‌اثر کردن آن است (زیرا توکیو در مقابله با رقبای خود حاضر به عقب‌نشینی نیست). 
وی افزود: علاوه بر اینکه نیازمندی اقتصادی ژاپن به منابع معدنی (این کشور تقریبا همه مواد خام را وارد می‌کند) و بهبود روابط با نخبگان کشورهای این منطقه از اهمیت فوق‌العاده‌ای برای توکیو برخوردار است.

 «سئول» و آسیای مرکزی
این کارشناس مسائل سیاسی روس در ادامه با اشاره به نفوذ کره جنوبی در آسیای مرکزی، اظهار داشت: مواضع سئول در کشورهای آسیای مرکزی بیشتر در حوزه اقتصادی از جمله سرمایه‌گذاری در ساخت نهادهای صنعتی متمرکز شده به طوریکه روابط با ازبکستان در دوران ریاست «اسلام کریم‌اف» (رئیس جمهور سابق)، یکی از نمونه‌های موفق آن است.
وی افزود: مقامات ارشد کره‌ای که اخیرا برای مراسم درگذشت رئیس جمهور پیشین ازبکستان به تاشکند سفر کرده بودند، توافقنامه‌های دوجانبه‌ای به مبلغ 5.5 میلیارد دلار امضا نموده که تجربه خوبی در بخش توسعه صنعت برای کشورهای این منطقه به شمار می‌رود.

کوریلکین ادامه داد: همینطور فعالیت در حوزه بشردوستانه نیز یکی از منابع نفوذ مؤثر کره جنوبی در آسیای مرکزی است چراکه خود «سئول» نیز در مدت 50 سال گذشته تصویر قابل‌توجهی را از تبدیل یک کشور نیازمند کمک خارجی به یک کشور توانمند در حوزه اقتصادی ارائه کرده است.
این کارشناس گفت: اهداف «KOICA» (سازمان توسعه بین‌المللی کره‌ای) شبیه نهادهای همکاری ژاپنی و سازمان آمریکایی «USAID» می‌باشد و در حوزه ارائه کمک به کشورهای در حال توسعه جهت ارتقاء سطح زندگی جامعه، بهبود سیستم حمل‌ونقل و زیرساخت‌های اجتماعی مشغول فعالیت است.
به گفته وی، «KOICA» برای مرحله نخست، کار با ازبکستان و قرقیزستان را جهت توسعه سیستم آموزش و پرورش و مبارزه با مرگ و میر کودکان آغاز کرد.
این کارشناس تصریح کرد: سیاست درست تاشکند، تأثیرات مثبتی بر جذب سرمایه از کشورهای خارجی گذاشت و شرکت‌های کره جنوبی یکی از اولین سرمایه‌گذارانی بودند که وارد این کشور شدند به عنوان مثل، می‌توان به شرکت «اوزدوو» اشاره کرد که خودروها و دیگر محصولات خود را به شکل موفقی به هند، پاکستان و آفریقا صادر می‌کند.

وی در ادامه به تلاش‌های جامعه کارشناسی کره جنوبی برای سرمایه‌گذاری در بخش تولید پارچه، محصولات شیمی و خودروسازی قزاقستان و تاجیکستان اشاره کرد که البته، در این زمینه فعلا توفیقات چندانی کسب نشده است.

کشورهای اسلامی و آسیای مرکزی
کارشناس سیاسی روس اظهار داشت: در سالیان اخیر از سوی جهان اسلام علاقمندی خاصی نسبت به حوزه اقتصادی آسیای مرکزی دیده می‌شود که در این راستا، سازمان همکاری اسلامی تلاش زیادی صورت می‌دهد ضمن آنکه به غیر از سران کشورهای عضو این سازمان، مقامات بانک توسعه اسلامی نیز در نشست‌های آن شرکت می‌کنند.
وی افزود: بانک توسعه اسلامی نیز همانند سازمان‌های همکاری ژاپنی و کره جنوبی، فعالیت خود را به پیش می‌برد به طوریکه با سرمایه و نظارت سنتی بانک توسعه اسلامی برنامه‌های موفقی در کشورهای آسیای مرکزی در حال اجراست.

به گفته این کارشناس، ریاست بر سازمان‌ همکاری اسلامی به نوبت در اختیار کشورهای آسیای مرکزی نیز قرار داده می‌شود به طوریکه در سال 2016 در قالب نشست سازمان مذکور در ازبکستان به ریاست تاشکند، مبالغ جدیدی برای سرمایه‌گذاری این سازمان در آسیای مرکزی مطرح شد که «ایاد امین مدنی» دبیرکل سازمان مذکور در این رابطه اظهار داشت: بانک توسعه اسلامی آماده سرمایه‌گذاری به میزان 6 میلیون دلار در کشورهای این منطقه است.
کوریلکین عنوان کرد: ژاپن، کره جنوبی و سازمان همکاری اسلامی در همکاری با کشورهای آسیای مرکزی هنوز به حوزه‌هایی که به طور سنتی در اختیار آمریکا، روسیه و چین است از جمله در حوزه نظامی و امنیتی، وارد نشده‌اند و همچنین در مقایسه با پروژه‌های همگرایانه اقتصادی چین و روسیه در این منطقه، حجم سرمایه‌گذاری آنها چندین برابر کمتر است ضمن آنکه این 3 بازیگر «نیمه‌پنهان» اهداف خود را در قالب همکاری در زمینه‌های آموزشی، بشردوستانه و صنعت می‌بینند.

وی در پایان تصریح کرد: سرمایه‌گذاری در حوزه‌های مذکور نتایج سریعی را در پی ندارد اما در بلندمدت (10 یا 20 سال بعد) ظرفیت خوبی را برای تقویت مواضع و نفوذ ژاپن، کره جنوبی و سازمان همکاری اسلامی در آسیای مرکزی پدید خواهد آورد و شاید هم نفوذ آنها بیشتر از دست آوردهای چین، آمریکا و روسیه باشد.


پایان متن/

منبع: فارس
کد مطلب: 2266