سیاست خارجی
سیاست های امنیتی و نظامی
جامعه و سیاست
اقتصاد و انرژی
سازمان های منطقه ای
تاریخ
فرهنگ و هنر


نسخه قابل چاپ

نسخه وب

داخلی » مقاله » اقتصاد و انرژی

پایگاه خبری وستی کاوکازا روسیه

راه اندازی پروژه راه آهن باکو-تفلیس-قارص

ترجمه اختصاصی ایراس

۱۶ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۱۴:۳۴

راه آهن باکو-تفلیس-قارص (مهمترین شریان حمل و نقل منطقه ای) 30 اکتبر 2017 در باکو رسماً افتتاح شد.



راه آهن باکو-تفلیس-قارص (مهمترین شریان حمل و نقل منطقه ای) 30 اکتبر 2017 در باکو رسماً افتتاح شد. در مراسم افتتاحیه الهام علی اف، رئیس جمهور آذربایجان، مهربان علی اف، بانوی اول، رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه، بکیتژان ساگینتایف، رئیس دولت قزاقستان، عبدالله آریپوف نخست وزیر ازبکستان و گئورگی کویریکاشویلی، نخست وزیر گرجستان، شرکت داشتند.

 

الهام علی اف رئیس جمهور آذربایجان ضمن سخنرانی در این مراسم اظهار داشت که راه آهن جدید یک پروژه تاریخی است که از اهمیت استراتژیک برخوردار است. وی همچنین اظهار داشت که این راه آهن کوتاه ترین و قابل اطمینان ترین مسیر ارتباط دهنده اروپا و آسیا است. رئیس دولت اعلام کرد که در مرحله اول حمل 5 میلیون تن، در مرحله بعدی 17 میلیون تن و در آینده حجم بیشتری از محموله از طریق راه آهن باکو-تفلیس-قارص برنامه ریزی شده است. الهام علی اف تأکید کرد: «در یک کلام، راه آهن باکو-تفلیس-قارص بخش مهمی از نقشه حمل و نقل اوراسیا است».

 

رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه راه آهن باکو-تفلیس-قارص را یک پروژه مهم برای آینده منطقه نامید. وی افزود، این راه آهن نه تنها آذربایجان، گرجستان و ترکیه، بلکه اروپا و آسیا را به یکدیگر مرتبط می کند. اردوغان گفت: «امروز حجم محموله های ارسالی از چین به اروپا بالغ بر 240 میلیون تن است. حتی اگر حمل و نقل 10 درصد از این محموله ها از «کریدور میانی» عبوری از کشورهای ما صورت گیرد، ما 24 میلیون تن محموله به طور اضافی حمل و نقل خواهیم کرد».

 

بکیتژان ساگینتایف، نخست وزیر قزاقستان اظهار داشت که راه آهن جدید برای تحقق کامل پتانسیل ترانزیت - حمل و نقل کل منطقه از اهمیت بالایی برخوردار است.

 

گئورگی کویریکاشویلی، رئیس دولت گرجستان اشاره کرد که افتتاح راه آهن باکو-تفلیس-قارص بهترین نمونه اجرای موفقیت آمیز پروژه های استراتژیک مشترک است. وی اظهار اطمینان کرد که راه آهن جدید واقعیت های اقتصادی موجود را تغییر خواهد داد و امکانات جدیدی را جهت توسعه نه تنها در منطقه، بلکه فراتر از مرزهای آن به وجود خواهد آورد. به گفته نخست وزیر گرجستان، امروز پایه و اساس پل جدید اوراسیایی بنا شده است. وی افزود که راه جدید نه تنها اقتصاد، بلکه مردم کشورهای مشارکت کننده را به هم مربوط می کند و در خدمت رفاه آنها خواهد بود. کویرکاشویلی گفت که راه آهن باکو-تفلیس-قارص همزمان با حمل و نقل محموله ها به یک میلیون مسافر در سال سرویس خواهد داد. نخست وزیر گرجستان اظهار داشت: «راه اندازی راه آهن جدید وضعیت حمل و نقل و نیز وضعیت تجاری منطقه را تقویت خواهد کرد».

 

به گفته روشن ابراهیم اف، کارشناس سیاسی در مصاحبه با خبرنگار «وستنیک قفقاز»، در ابتدا پروژه باکو-تفلیس-قارص یک پروژه ژئوپلیتیکی بود ولی با گذشت زمان از اهمیت ژئواکونومیک بالایی برخوردار شد. وی اظهار داشت: «مفهوم ژئوپلیتیکی راه آهن از طریق گرجستان به ترکیه ادامه سیاست تحریم های آذربایجان علیه ایروان در رابطه با اشغال اراضی آذربایجان است، این بخشی از استراتژی انزوای ایروان از طرح های اقتصادی کلان منطقه است. زمانی که در سال 1997 تنها تفکر این طرح شکل گرفت، در وهله اول به عنوان یک طرح ژئوپلیتیک مورد بررسی قرار گرفت ولی در حال حاضر این طرح یکی از مهم ترین طرح های ژئواکونومیکی آذربایجان است. موضوع این است که تا زمانی که ساخت راه آهن باکو-تفلیس-قارص در دست اجرا بود، چند طرح حمل و نقل منطقه ای دیگر هم مطرح شدند، منجمله ابتکار چینی «یک کمریند، یک راه» و کریدور حمل و نقل بین المللی «شمال-جنوب» که همزمان با آنها پروژه «غرب-جنوب» نیز قابل اجراست، باکو-تفلیس-قارص می تواند بخشی از هر یک از این طرح ها باشد که برای اولین بار راه آهن آسیا را به اروپا ارتباط داده است».

 

روشن ابراهیم اف همچنین تأکید کرد که حمل و نقل ریلی برای بعضی از انواع کالاها سودمندتر و حتی ضروری است. این کارشناس تأکید کرد: «به همین دلیل «باکو-تفلیس-قارص» از فرصت بدست آوردن بخشی از حمل و نقل های کالاهای مشابه، منجمله کالاهای استراتژیک برخوردار است. ایستگاه واقع در قارص مزیت مهم راه آهن «باکو-تفلیس-قارص» است که واگن ها را از ریل های با اندازه استاندارد روسیه به طور سریع و کارآمد به ریل های با استاندارد بین المللی منتقل می کند و امکان ارسال بدون تأخیر و فوری محموله ها و قطارهای مسافربری را بعدآً از ترکیه تا اروپا از طریق تونل زیرزمینی داردانل در بلغارستان فراهم می کند. بدین ترتیب در یک چشم انداز مشخص ما می توانیم پروژه باکو-تفلیس-قارص را به عنوان یک راه زمینی بین چین و اتحادیه اروپا مورد بررسی قرار دهیم که مبادله کالا بین آنها در حال حاضر از 500 میلیارد یورو در سال گذشته است». حمل و نقل حتی بخش کمی از این گردش کالا امکان کار به حد کافی راه آهن را میسّر می سازد و هزینه های ساخت آن را جبران می کند».

 

روشن ابراهیم اف اظهار اطمینان کرد: «راه آهن «باکو-تفلیس-قارص» زیرساخت منطقه را به سطح جدیدی می رساند. «باکو-تفلیس-قارص» برای تشدید تبادل کالا بین سه دولت منطقه ای، یعنی آذربایجان، گرجستان و ترکیه ضروری است. از سال آینده شرکت دولتی نفت و گاز آذربایجان (SOCAR) فروش فرآورده های پتروشیمی را از طریق SOCAR Methanol، SOCAR Polymer و سایر کارخانه هایی که بازار اصلی آنها ترکیه است، آغاز می نماید و در مراحل اولیه «باکو-تفلیس-قارص» حتی بدون انتظار مداخله خارجی امکان ورود به ترکیه را تأمین خواهد کرد. علاوه بر آن، همانطور که می دانیم، حمل و نقل از قزاقستان در امتداد این راه آهن هم اکنون آغاز شده است. به طور کلی، اهمیت «باکو-تفلیس-قارص» با گذشت زمان فقط افزایش خواهد یافت، چرا که شرکت های بیشتری علاقمند خواهند شد تا حمل و نقل های خود را از طریق این راه آهن انجام دهند».

 

به گفته این کارشناس سیاسی، چنانچه در ایروان عمل گرایی از نو آغاز شود، ارمنستان نیز خواهد توانست به پروژه های کلان اقتصادی منطقه ای بپیوندد، البته تنها در صورتی که مناقشه قره باغ کوهستانی حل و فصل گردد. وی افزود: «ارمنستان که فاقد منابع شخصی و دستیابی به بازارهای بین المللی است هر سال پتانسیل اقتصادی خود را از دست می دهد». ارمنستان بخشی از اتحادیه اروپا است ولی با هیچیک از سایر اعضای اتحادیه اقتصادی اوراسیا مرز مشترک ندارد، به همین دلیل پیوستن به اینگونه پروژه های منطقه ای برای این کشور بسیار حائز اهمیت است و این امر در صورت حل و فصل مناقشه قره باغ کوهستانی امکان پذیر است. گزینه دیگری برای همگرایی ارمنستان در پروژه های منطقه ای مشابه وجود ندارد».

 

طغرل اسماعیل، دانشیار دانشکده روابط بین الملل دانشگاه اقتصاد و فن آوری (آنکارا) به نوبه خود اظهار داشت، انتظار میرفت که کشورهایی که در حال حاضر در پروژه «باکو-تفلیس-قارص» مشارکت ندارند نیز بتوانند از مزایای این پروژه بهره مند شوند. وی اشاره کرد: «در دوران شوروی راه آهن از نخجوان و قمری در قارص عبور می کرد، ولی از آنجا که ارمنستان مناقشه قره باغ کوهستانی را افروخته است، این راه مسدود شد و ایده راه «باکو-تفلیس-قارص» به وجود آمد که موجب افزایش حمل و نقل کالا در منطقه تا 50 میلیون تن در سال خواهد شد. اطمینان دارم که باکو-تفلیس-قارص تنها برای ترکیه، آذربایجان و گرجستان سودمند نیست، چرا که روسیه و آسیای مرکزی نیز می توانند از این راه بهره مند شوند و از طریق این راه کالا دریافت کنند. علاوه بر این، ارمنستان نیز اگر به سیاست تجاوزکارانه نسبت به آذربایجان و اشغال اراضی آن خاتمه دهد، می تواند به «باکو-تفلیس-قارص» دستیابی پیدا کند.

 

راه اندازی «باکو-تفلیس-قارص» حتماً موجب تشدید و تعمیق هم روابط تجاری-اقتصادی کشورهای منطقه و همسایگان آنها و هم جریان مسافران بین آنها خواهد شد. 

 

وی ابراز امیدواری کرد: «این موضوع اهمیت دارد که ارتباط راه آهن بین کشورها ارزان شود و تردد ساکنین کشورهای مشارکت کننده طرح افزایش یابد. از آنجا که از طریق «باکو-تفلیس-قارص» قطارهای سریع السیر حرکت می کنند، این راه امکان دسترسی جریان بیشتری از مردم کشورهای مختلف به منطقه را فراهم خواهد کرد و در نتیجه ارتباطات اجتماعی و فرهنگی ما و با یکدیگر و با کل جهان، تقویت خواهد شد. بدون شک، این طرح در وهله اول برای بهبود گردش کالا و گردش مسافر بین گرجستان، ترکیه و آذربایجان در نظر گرفته شده است ولی به طور کلی به نفع کل منطقه بزرگ اوراسیا خواهد بود. حمل و نقل قابل اطمینان محموله ها موجب ثبات اقتصادی، تقویت کسب و کار، توسعه روابط روسیه و آسیا خواهد شد و همه این موارد رشد درک متقابل و ثبات سیاسی را به همراه خواهد داشت».

 

پیتر مامرادزه، مدیر مؤسسه استراتژی مدیریت اظهار داشت که سود ناشی از راه اندازی «باکو-تفلیس-قارص» برای گرجستان شامل رشد عایدات بودجه از پرداخت شرکت ها بابت ترانزیت محموله ها از خاک گرجستان خواهد بود. وی معتقد است: «سود اقتصادی برای گرجستان مشهود است، چرا که حمل و نقل همیشه جزو عایدات بودجه است. علاوه بر این، نقش منطقه ای گرجستان به عنوان یک کشور ترانزیت مهم افزایش می یابد و در نتیجه موقعیت سیاسی آن نیز تقویت خواهد شد. وقتی چنین راهی وجود دارد، وقتی بهره برداری پایدار آن امکان پذیر است، این موضوع به سطح مثبت وضعیت در منطقه اشاره داردکه فقط می تواند مورد استقبال قرار گیرد. برای گرجستان این امر واقعاً یک نمونه مثبت مهم از مشارکت جمهوری در یک پروژه بزرگ منطقه ای، همکاری آن با همسایگان و تحقق پتانسیل حمل و نقل آن می باشد».

 

پیتر مامرادزه در خاتمه اظهار کرد: «چنانچه ما هماهنگ عمل کنیم، سرمایه های قابل ملاحظه ای به قفقاز جنوبی سرازیر خواهند شد، چر اکه سرمایه گذاران مشاهده می کنند که سرمایه گذاری در منطقه هم امکان پذیر و هم سودمند می باشد و کسب و کار در قفقاز با آرامش و ثبات در حال گسترش است. به همین دلیل می تواند به بهترین کشور تبدیل شود».

 

در مرحله اول، راه آهن 826 کیلومتری باکو-تفلیس-قارص که ساخت آن 9 سال به طول انجامید قابلیت عبور تا 1 میلیون مسافر و 5/6 میلیون تن محموله در سال را خواهد داشت. با توسعه این پروژه به تدریج ظرفیت آن تا 2 میلیون مسافر و 17 میلیون تن محموله در سال افزایش خواهد یافت.





منبع: پایگاه خبری وستی کاوکازا روسیه

 

مترجم: عادله سلیمان پور، دانش آموخته مقطع کارشناسی ارشد مطالعات روسیه، دانشگاه تهران

 

 

 

 «آنچه در این متن آمده به معنی تأیید محتوای تحلیل این پایگاه خبری از سوی ایراس نیست»