دکتر جهانگیر کرمی

روابط نظامي ايران و روسيه

کتاب «روابط ایران و روسیه»، به کوشش دکتر مهدی سنایی و دکتر جهانگیر کرمی، 1387، صص: 244-226
تاریخ انتشار : جمعه ۳ ارديبهشت ۱۳۹۵ ساعت ۱۹:۲۲
Share/Save/Bookmark
 
 
ایراس - مقدمه: اگرچه دولت ايران داراي سه هزار سال سابقه است، اما دولت روس صرفاً پيشينه‌ اي يك هزار ساله دارد و در سدة نهم ميلادي بود كه نخستين دولت روسي از اقوام پراكندة اسلاو در كيف (اوكراين امروزي) شكل گرفت. نخستين تماس ها و ارتباطات جدي ايراني ـ روسي با ماهيت سياسي و نظامي رسمي، با عنصري به نام امپراتوري عثماني پيوند خورده است. تا زماني كه درياي سياه در انحصار عثماني بود و آنها حتي بر مناطق شمالي آن مانند شبه جزيرة كريمه تسلط داشتند و برخي از مناطق قفقاز شمالي نيز در دست آنها بود، ايران و روسيه فاقد مرز مشترك بودند. اما با شكست هاي پي در پي عثماني ها از قرن 16 تا 18 و به ويژه تصرف مناطق مذكور به وسيلة روس ها، به تدريج روسيه به مرزهاي ايران نزديك شد. اين همسايگي ابتدا به خاطر ترس دوطرف از قدرت امپراتوري عثماني، به نوعي اتحاد در مقابل خطر استانبول منجر شد، اما زماني كه خيال روس ها از جانب عثماني راحت شد، كم كم به سمت مرزهاي ايران متوجه شده و سرزمين هاي ايراني قفقاز را تصرف كردند و نخستين تماس هاس نظامي و امنيتي ميان دو كشور به وجود آمد. اين ارتباطات در دورة قاجار تا مرز تحت الحمايگي ايران پيش رفت، اما از زمان كودتاي اسفند 1299 هجري شمسي تا پيروزي انقلاب اسلامي 1357، ايران متحد استراتژيك انگليس و آمريكا، و شوروي بزرگترين دشمن آن بود. اگرچه طي اين دوره نيز روابط دوكشور در مراحلي بسيار نزديك بود، اما چارچوب كلي آن در معادلات بين المللي و رقابت شرق و غرب تعريف مي شد. ...

دریافت متن کامل/ دانلود PDF

WWW.IRAS.IR
کد مطلب: 1146
مولف : دکتر جهانگیر کرمی