دكتر علي بحراني پور

اقشار اجتماعي و دلايل تاريخي موثر در احيا و توسعه زبان فارسي در عصر استيلاي مغولان در آسياي مركزي

دو فصلنامه ایراس، سال ششم، شماره هفتم، بهار و تابستان 1391، صص: 110-93
تاریخ انتشار : يکشنبه ۲۹ فروردين ۱۳۹۵ ساعت ۰۸:۲۰
Share/Save/Bookmark
 
 
ایراس - چکیده:
سلطه امپراطوری مغول بر سراسر اوراسیا گرچه با شعار چنگیزخان مبنی بر تأسیس امپراطوری متحد ترک و مغول آغاز شد. اما با شکسته شدن مرزهای سیاسی و حذف حکومت‌های ترکی چون خوارزمشاهان و قراختائیان، و نیز به دلایل عمیق فرهنگی، زبان فارسی دست کم در نیمه غربی قلمرو مغولان( از آسیای مركزي تا آسیای صغیر) زبان اصلی دیوان‌سالاری، محاوره، شعر و ادب و زبان تجارت و ارتباطات منطقه­ای شد. پس از مرگ چنگیزخان، قلمروِ او به چهار قلمرو(الوس) تقسیم شد که عبارت بودند از الوس جغتای(آسیای مركزي)، الوس منکو (ایران ایلخانی) و سلسله یوان (چین)، الوس جوچی یا اردوی زرین(روسیه). در این میانه، بین جغتائیان و ایلخانان بر سر خراسان و تصاحب آسیای مركزي و شهرهای واقع در اواسط جاده ابریشم رقابت و نقار بود. اما حتی در شرایطی که رابطه ایلخانان و جغتائیان غالبا شکل جنگی و نظامی داشت، زبان فارسی در مناطق مذکور احیا شده بود و رو به توسعه داشت. هدف نوشته حاضر بررسی اقشار درگیر و دلایل تاریخی مؤثر در احیا و توسعه زبان فارسی در آسیای مركزي در عصر استیلای مغولان است.

کلیدواژگان: زبان و ادبیات فارسی، ایلخانان، جغتائیان، آسیای مركزي، جاده ابریشم

دریافت متن کامل/ دانلود PDF
 
WWW.IRAS.IR
کد مطلب: 1062